«Ν Τ Α Ρ F Σ Τ Ε Λ Ε Ρ» σε σκηνοθεσία του Θανάση Δόβρη - Θεατρική κριτική

 

«Ν Τ Α Ρ F Σ Τ Ε Λ Ε Ρ»

σε σκηνοθεσία, σκηνική σύλληψη και δραματουργία

Θανάση Δόβρη

στο Θέατρο Ρεκτιφιέ

 

“Το θέατρο δεν είναι η τελειότητα.

Είναι το λάθος που συμβαίνει μπροστά σου”.

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Εισαγωγικά:

Το 1955 ο Αμερικανός συγγραφέας Walter M. Miller Jr. απέσπασε το πρώτο βραβείο του Hugo Award for Best Novelette για τη νουβέλα του  επιστημονικής φαντασίας “The Darfsteller”. Ο τίτλος προέρχεται από την παράφραση της γερμανικής λέξης darsteller (ηθοποιός), καθώς το πρώτο συνθετικό darf προέρχεται από το ρήμα dürfen, που παραπέμπει στη δυνατότητα ενός προσώπου να προβεί σε μια ενέργεια. Ο darfsteller είναι λοιπόν ένας ηθοποιός ο οποίος επιθυμεί να δρα επί σκηνής χωρίς να επηρεάζεται από εξωτερικές παρεμβάσεις.

Η νουβέλα “προφητεύει” την ύπαρξη μιας μεταγενέστερης εποχής όπου οι ηθοποιοί αντικαθίστανται από ανθρωπόμορφα ρομπότ, ελεγχόμενα από κεντρικό υπολογιστή, χωρίς συναισθηματική εμπλοκή στις αντιδράσεις του κοινού. Και ο darfsteller αποφασίζει να πράξει κατά βούληση, να καταστρέψει ένα ρομπότ, να ανεβεί αντ’ αυτού στη σκηνή και να δώσει ζωή στον ρόλο.

 

 
Γρηγόρης Ποιμενίδης & Φάνης Κατέχος

Η υπόθεση:

Ο Θανάσης Δόβρης, έχοντας ως υπόβαθρο το συγκεκριμένο λογοτεχνικό έργο, μας μεταφέρει σε μια πιθανή μελλοντική πραγματικότητα, όπου οι ηθοποιοί είναι απλώς κατασκευάσματα της τεχνητής νοημοσύνης, που μπορούν να προγραμματιστούν ώστε να “περιέχουν” ρόλους και να τους αποδίδουν στο κοινό μιμούμενοι με αρτιότητα και χωρίς λάθη, με ολόσωστη κίνηση, άρθρωση λόγου, συναισθηματική ένταση, χωρίς όμως οι ίδιοι να εμπλέκονται ή να έχουν διάδραση με το κοινό. Η παρουσία τους έχει ως αποκλειστικό σκοπό την προσφορά στο κοινό ενός αψεγάδιαστου θεάματος, που θα μπορεί να διεγείρει “σωστά” τον συναισθηματικό του κόσμο, ενώ παράλληλα θα απολαμβάνει ένα τέλειο από κάθε άποψη θέαμα.

Ο θεατρικός επιχειρηματίας είναι ουσιαστικά ένας επενδυτής σε προϊόντα προηγμένης τεχνολογίας, ο σκηνοθέτης έχει μόνο να φροντίσει για την αψεγάδιαστη ροή της παράστασης και οι τεχνικοί του θεάτρου να μεριμνήσουν για τη σωστή λειτουργία των εξαρτημάτων των μηχανικών ηθοποιών. Το παλιό θέατρο, το θέατρο όπως το μάθαμε, έχει πλέον πεθάνει. Και οι ηθοποιοί, εκείνοι που επιμένουν στην ομορφιά του λάθους και στη μαγεία της στιγμής, έχουν πλέον περάσει στα αζήτητα. Είναι οι αιθεροβάμονες και οι ονειροπόλοι που πεισματικά αρνούνται να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα, να συνυπογράψουν το διάταγμα της υποταγής τους στην τεχνητή (ή μήπως ά-τεχνη) νοημοσύνη (ή μήπως α-νοησία).

Ένας από αυτούς τους αρνητές έχει καταντήσει καθαριστής της αίθουσας ενός σύγχρονου θεάτρου, φροντίζοντας παράλληλα να είναι τα πάντα στην εντέλεια, ακούγοντας τα προσβλητικά σχόλια όλων για την αναχρονιστική στάση του και υπομένοντας καθημερινά το μαρτύριο των “άψογων” θεατρικών παραστάσεων. Μέχρι που ένας από τους “ηθοποιούς” παθαίνει μια σοβαρή βλάβη, η επιδιόρθωσή της θα αργήσει πολύ να γίνει, αλλά η παράσταση πρέπει να ανεβεί άμεσα. Και τότε του ζητείται να τον αντικαταστήσει στη σκηνή, να παίξει τον ρόλο έστω και με τις ανθρώπινες ατέλειες, να εκτεθεί στο κοινό, να δώσει και να πάρει έστω και αν αυτή είναι η τελευταία του παράσταση.

Ίσως αυτό να είναι και το έσχατο όριο αντίστασης του ανθρώπου απέναντι σε μια τελειότητα που προσφέρεται αφειδώς και δίχως κόπο στις ανυποψίαστες και μαλθακές πλέον κοινωνίες που εξουσιοδοτούν απερίσκεπτα ασαφείς μηχανισμούς για την επίλυση των δύσκολων προβλημάτων τους. Όμως σε αυτή τη ζωή υπάρχει άραγε εξυπηρέτηση που προσφέρεται χωρίς αντάλλαγμα;

 

 
Ναυσικά Κοριαλού & Δάφνη Χασούρου

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

Ο Θανάσης Δόβρης αρέσκεται σε σύνθετες θεατρικές δημιουργίες. Στη συγκεκριμένη περίσταση, το σωματικό θέατρο, η υποκριτική τέχνη μέσω της εκφοράς του λόγου και οι πολλαπλοί συμβολισμοί εναλλάσσονται  σε όλη τη διάρκεια της παράστασης που απλώνεται σε όλο το μήκος και πλάτος της αίθουσας –ακόμα και έξω από αυτή– προσφέροντας ένα πρωτόγνωρο και πρωτότυπο συνολικό θέαμα. Άξια βοηθός στο σκηνοθετικό του εγχείρημα, για μια ακόμα φορά, η Ίρις Τσαγρή.

Η μουσική του Γιώργου Κανουπάκη, έντονη και διαπεραστική, δημιουργεί την κατάλληλη ατμόσφαιρα μέσα στην οποία εξελίσσεται η δράση.

Το λιτό, ευρηματικό αλλά και πλήρως λειτουργικό σκηνικό του Στέφανου Λώλου συμπληρώνει το πρακτικό μέρος της παράστασης.

Οι φωτισμοί του Νίκου Νίκου αθόρυβα δημιουργούν την ιδανική συνθήκη μέσα στην οποία κινούνται οι δρώντες επί σκηνής.

Η ενδυματολογική προσέγγιση της Νίκης Θάνου είναι απόλυτα ταιριαστή και συνδράμει με τον δικό της τρόπο στην ύφανση της συνολικής εικόνας.

 

Βασίλης Θεοδωρίδης & Ιωσήφ Καμπουράκης

Οι ερμηνείες (αλφαβητικά):

Ο Βασίλης Θεοδωρίδης διαθέτει μια εντυπωσιακή σκηνική παρουσία, είναι πειστικός ως “δραματικός” επιχειρηματίας, που όμως μπορεί να προκαλέσει και άφθονο γέλιο.

Ο Ιωσήφ Καμπουράκης δίνει την ψυχή του για να υπηρετήσει πιστά το σωματικό θέατρο με ευχέρεια και δυναμική παρουσία από την αρχή μέχρι το τέλος της παράστασης.

Ο Φάνης Κατέχος είναι ένας πολυτάλαντος άνθρωπος της τέχνης, χαρισματικός στην εκφραστικότητα του σώματος αλλά και με υψηλής ποιότητας υποκριτικό ταλέντο, άριστος ρυθμιστής της επί σκηνής δράσης, με την ευχέρεια συνδυασμού των προσόντων του σε τέτοιο βαθμό, ώστε να είναι πάντα αξιοθαύμαστος.

Η Ναυσικά Κοριαλού είναι η νευρωτική σκηνοθέτις που παλινδρομεί ανάμεσα στο νέο και στο παλιό, με υψηλή ένταση στη σωματική εκφραστικότητα, αλλά και με πολύ μελωδική φωνή.

Ο Γρηγόρης Ποιμενίδης απλώς συναρπαστικός και συγκινητικός. Είναι ο “άνθρωπος” που δίνει τον τόνο και το νόημα στην παράσταση, με ερμηνεία καθοριστική, με ένα σώμα που μεταφέρει όλη την πίεση και την αίσθηση της απογοήτευσης, με φωνή που αφυπνίζει από τον λήθαργο της τεχνολογίας και με τη στόφα που πληροί το νόημα του ηθοποιού.

Η Δάφνη Χασούρου είναι μια παρουσία εύθραυστη, ένα πλάσμα που ενώ είναι προγραμματισμένο να μη διαθέτει συναίσθημα, κερδίζει το κοινό με την πρώτη ματιά, με το πρώτο (έστω και μηχανικό) χαμόγελο.

 

Συνοψίζοντας:

Πρόκειται για μια παράσταση που, αν μη τι άλλο, ξαφνιάζει και ωθεί τον θεατή στη συνειδητοποίηση της δεινής πραγματικότητας στην οποία κινδυνεύει –αν δεν έχει ήδη συμβεί σε μεγάλο ποσοστό– να περιέλθει. Μια παράσταση που επιχειρεί να μας “τσιγκλήσει” ποικιλοτρόπως, να μας εικονοποιήσει σκόπιμα καθ’ υπερβολή τους κινδύνους που ελλοχεύουν κάτω από τον μανδύα της εξέλιξης και της προόδου. Μια παράσταση που μας καλεί να πάρουμε τώρα θέση και να ορίσουμε εμείς τις μελλοντικές εξελίξεις. Γιατί αν όλα συμβούν εν αγνοία μας ή με τη σιωπηρή συγκατάθεσή μας, μάλλον δεν έχουμε και λόγο ύπαρξης.

 

Η ταυτότητα της παράστασης:

Σκηνοθεσία - σκηνική σύλληψη - δραματουργία: Θανάσης Δόβρης

Βοηθός σκηνοθέτη: Ίρις Τσαγρή

Μουσική-ήχος: Γιώργος Κανουπάκης

Σκηνικά: Στέφανος Λώλος

Φωτισμοί: Νίκος Νίκου

Κοστούμια: Νίκη Θάνου

Φωτογραφίες/Βίντεο: Γιάννης Πουλημένος

Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη

Παραγωγή: Fabrica Athens - Πολυδραστική Ομάδα Τέχνης

 

Παίζουν (αλφαβητικά):

Βασίλης Θεοδωρίδης, Ιωσήφ Καμπουράκης, Φάνης Κατέχος, Ναυσικά Κοριαλού, Γρηγόρης Ποιμενίδης, Δάφνη Χασούρου.

 

Πληροφορίες:

Τιμές εισιτηρίων: 15 ευρώ γενική είσοδος/ 12 μειωμένο (φοιτητικά, ανέργων, άνω των 65, ΑΜΕΑ, ομαδικό)

8€ ατέλεια

*Early Bird 10 ευρώ

*Προσφορά προπώλησης, για συγκεκριμένο αριθμό εισιτηρίων ανά παράσταση.

Kατάλληλο άνω των 15 ετών

Τρέιλερ: «ΝΤΑΡFΣΤΕΛΕΡ» | performance trailer

Διάρκεια: 110 λεπτά χωρίς διάλειμμα

Προπώληση: ΝΤΑΡFΣΤΕΛΕΡ: TicketServices.gr

Και στο ταμείο του Θεάτρου

Ρεκτιφιέ – Κέντρο Έρευνας Μεικτών Παραστατικών Τεχνών

Κωνσταντινουπόλεως 119, Κεραμεικός

(5’ λεπτά από το Μετρό Κεραμεικό)

Τηλέφωνο: 6981871669

Πηγή πρώτης δημοσίευσης: ΝΤΑΡFΣΤΕΛΕΡ στο fractal