«Η σκιά της μύγας» της Βαλεντίνας Παπαδημητράκη - θεατρική κριτική

 

«Η σκιά της μύγας» της Βαλεντίνας Παπαδημητράκη

σε σκηνοθεσία Τάσου Καρακύκλα

στο Ρεκτιφιέ – Κέντρο Έρευνας Μεικτών Παραστατικών Τεχνών

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Εισαγωγικά:

Ακολουθώντας το καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης, οι σύγχρονες δυτικές κοινωνίες έχουν σιωπηρά συνομολογήσει στην αποδοχή των παράπλευρων απωλειών εξαιτίας κυρίως των περιοδικών οικονομικών κρίσεων· με την ελπίδα κάθε ανθρώπου ότι δεν θα είναι τα δικά του όνειρα που θα πρέπει να οδηγηθούν στον κάδο ανακύκλωσης. Δυστυχώς, οι προσδοκίες συχνά δεν επαληθεύονται με τα εργατικά και μικροαστικά κοινωνικά στρώματα να καλούνται στην πλειονότητά τους να πληρώσουν το βαρύ τίμημα. Επειδή όμως ο άνθρωπος είναι ζώο προσαρμοστικό, προκύπτουν επινοήσεις που στοχεύουν στην ελαχιστοποίηση των απωλειών, αν όχι στην αποκόμιση πρόσθετου κέρδους – μιας και οι κρίσεις, όπως υποστηρίζουν οι μεγιστάνες του πλούτου, προσφέρονται ιδανικά για κάτι τέτοιο. Και όταν μια τέτοια επινόηση τεθεί σε εφαρμογή και αποδειχθεί επιτυχής, αρχίζει να εξαπλώνεται αρχικά ως ένα βουβό συνωμοτικό κύμα και κατόπιν ως επιδημική νόσος που διαχέεται με ασύλληπτη ταχύτητα καταργώντας τα τυπικά σύνορα των γεωγραφικών χαρτών. Βέβαια, αυτή η μαζική στροφή προκαλεί και τις αντίστοιχες τροποποιήσεις όχι μόνο στην καθημερινότητα των ανθρώπων αλλά και στον αξιακό κώδικα του κοινωνικού ιστού. Μια τέτοια επινόηση είναι και τα airbnb που ξεφυτρώνουν καθημερινά, διασπώντας την κοινωνική συνοχή της παραδοσιακής γειτονιάς και αλλάζοντας οριστικά τις ανθρώπινες σχέσεις με τρόπο πρωτόγνωρο και ανησυχητικό.

 

Η υπόθεση:

Η συγγραφέας Βαλεντίνα Παπαδημητράκη τοποθετεί στο επίκεντρο του αφηγήματός της μια γυναίκα που ζει σε ένα αθηναϊκό σπίτι, άδειο πλέον από οικεία πρόσωπα. Οι αναμνήσεις της λειτουργούν αποπνικτικά, καθώς ο χώρος, με την παλαιότητα των επίπλων και το βάρος των αναμνήσεων, έχει μετατραπεί σε ένα εν ζωή κοιμητήριο που αναδίδει οσμή θανάτου. Η απουσία του μοναδικού της παιδιού στη φοιτητούπολη Θεσσαλονίκη επιδεινώνει τη μοναξιά της, τα πενιχρά της εισοδήματα της προκαλούν ασφυξία και απεγνωσμένα αναζητά λύση. Η λύση, με την ώθηση μιας φίλης, είναι προφανής: Ξεφορτώνεται τη «θανατίλα» των επίπλων, των πινάκων και των αντικειμένων που τη δένουν με το παρελθόν, ανακαινίζει πλήρως τον χώρο, βάζει μέχρι και σίτες για να αποκλείσει την εισβολή από τις ενοχλητικές μύγες (δηλωτικές και αυτές του χαμηλού επιπέδου διαβίωσης), κρατά μόνο ένα μικρό δωμάτιο ως προσωπικό καταφύγιο και διαθέτει το υπόλοιπο διαμέρισμα για προσωρινή ενοικίαση σε διερχόμενους τουρίστες. Υποκύπτει και αυτή στην τάση του airbnb, καθώς έτσι προκύπτει διπλό όφελος: Αποκτά οικονομική άνεση που της επιτρέπει να ταξιδεύει διαρκώς γνωρίζοντας νέους τόπους και οι αναμνήσεις επιτέλους περνούν στη λήθη.

Είναι όμως έτσι ακριβώς η πραγματικότητα; Είναι όμως όλα τόσο ρόδινα όσο η γυναίκα αυτή θέλει να πιστεύει; Μήπως η επιλογή αυτή την έχει οδηγήσει σε μια επώδυνη αποξένωση; Μήπως ο φόβος του οικείου προκαλεί μεγαλύτερα προβλήματα από το συναισθηματικό δέσιμο με πρόσωπα και πράγματα; Μήπως τελικά ως άνθρωποι έχουμε απόλυτη ανάγκη ενός σταθερού σημείου αναφοράς;

Και οι αναμνήσεις; Μήπως και αυτές δεν είναι κομμάτι αναπόσπαστο του εαυτού μας; Και αν με κάποιο τρόπο τις απομονώσουμε, δεν έχουμε προβεί σε έναν συναισθηματικό ακρωτηριασμό που είναι εξίσου επίπονος με τον αντίστοιχο φυσικό;

Στην υγιή ανθρώπινη φύση δεν περιλαμβάνεται η εντολή delete, ούτε προβλέπεται reset και restart των εγκεφαλικών κυττάρων. Και οι αναμνήσεις, δηλαδή τα γεγονότα που έπλασαν αυτό που κάθε στιγμή είμαστε, είναι ένα ποτάμι που πάντα θα ζητάει το δίκιο του (κατά τη λαϊκή ρήση) και πάντα θα επιστρέψει αναπότρεπτα πιο ορμητικό κάθε φορά που θα επιχειρούμε να του φράξουμε τον δρόμο.

Η δράση τοποθετείται –όχι τυχαία– σε ένα συνοικιακό καφενείο. Και ίσως ο Σταύρος, ο καφετζής, και ο χώρος του, με τις μυρωδιές και τις γεύσεις που αποτελούν τον συνδετικό κρίκο με το παρελθόν, να είναι το σημείο από το οποίο όσο η ηρωίδα θέλει να φεύγει, άλλο τόσο θέλει στ’ αλήθεια να επιστρέψει· με τη βεβαιότητα ότι το οικείο θα είναι στην ίδια πάντα θέση ως ανομολόγητη ανάγκη.

 

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

Ο Τάσος Καρακύκλας αναλαμβάνει τη σκηνοθετική ευθύνη με ευαισθησία και συμπάθεια απέναντι στην ηρωίδα. Την τοποθετεί στον χώρο ως οικοδέσποινα και της δίνει χρόνο και άνεση να αφηγηθεί την ιστορία της, να ξύσει τις πληγές των αναμνήσεων, να μας ανοίξει την ψυχή της να μας πει τη δική της αλήθεια. Γι’ αυτό την τοποθετεί μέσα σε περιβάλλον που θυμίζει ακόμα γειτονιά. Το κοινό γίνεται μέσα από τη ματιά του μέρος της ιστορίας της, μπορεί να αγγίξει την ηρωίδα, να τη συναισθανθεί, να τη νιώσει σαν δικό του άνθρωπο. Σκηνοθετικά επιλέγει την οικειότητα κόντρα στον λόγο της αποξένωσης και ο χώρος του καφενείου είναι απόλυτα συμβολικός αλλά και λειτουργικός για όσα πρόκειται να ακουστούν και να συμβούν. Επιπλέον, η προσθήκη του βωβού ρόλου του καφετζή που βρίσκεται σε διαρκή εσωτερικό διάλογο με την ηρωίδα και τον συναισθηματικό της κόσμο είναι ένα σημαντικό ατού για τη φυσική εξέλιξη της ιστορίας και τις ανατροπές της, δηλώνοντας την προφανή ανάγκη των ανθρώπων να αποζητούν την οικειότητα ακόμα και όταν επιλέγουν (περιστασιακά ή υπό πίεση) να κινηθούν σε αντίθετη κατεύθυνση.

Οι μουσικές παρεμβάσεις του Φώτη Σιώτα είναι ήπιες και συνοδευτικές του κύματος της φωνής της ηρωίδας, δημιουργώντας μια ευχάριστη νοσταλγική διάθεση.

Οι λιτές ενδυματολογικές επιλογές της Βάσως Γιαρένη δημιουργούν την εικόνα μιας κομψής και φινετσάτης πρόσκαιρης ταξιδιώτισσας με τον απολύτως απαραίτητο εξοπλισμό.

 

Οι ερμηνείες:

Η Σοφία Λιάκου ενδύεται τον ρόλο, γίνεται η γυναίκα της διπλανής πόρτας που εξαιτίας των συνθηκών μεταμορφώνεται σε κατ’ ανάγκη τουρίστρια. Με μια φωνή απαλή και τρυφερή, κάποτε σπασμένη ελαφρά, με βλέμμα γλυκό και διαπεραστικό, με αέρινες κοφτές κινήσεις, δημιουργεί εξαρχής μια φιλική ατμόσφαιρα και με ειλικρίνεια αφηγείται τις στιγμές που σημάδεψαν τη ζωή της και τις αιτίες που την ώθησαν στις αποφάσεις της. Ακροβατεί μεταξύ παρελθόντος και παρόντος με καλαίσθητη αβεβαιότητα, διαθέτει χιούμορ και πηγαία εσωτερικότητα, παίρνει το κοινό της από το χέρι και βαδίζει μαζί του μέχρι το τέλος σε ένα γεμάτο ευαισθησία ταξίδι.

Ο Τάσος Καρακύκλας στέκεται στο πλευρό της ηρωίδας του ως φύλακας άγγελος, είναι ο συνδετικός κρίκος της με την αλήθεια που αρνείται να κοπεί όση πίεση και αν δέχεται. Είναι κάθε στιγμή μαζί της, την συναισθάνεται, τη θεωρεί δικό του άνθρωπο. Την παρακολουθεί αμίλητος, σταθερός και αμετακίνητος εσωτερικά. Με κάθε του κίνηση, με κάθε του νεύμα, με κάθε έκφραση του προσώπου του εκδηλώνει το ενδιαφέρον του για την καλή του γειτόνισσα. Η παρουσία του εκπροσωπεί αυτό που κάποτε ονομάζαμε νοιάξιμο και δηλώνει όσα σημαντικά συμβαίνουν στο παρασκήνιο, πίσω από όσα παραπλανητικά αποτυπώνονται στην εφήμερη επιφάνεια.

 

Συνοψίζοντας:

Πρόκειται για ένα ακόμα αξιόλογο έργο σύγχρονου προβληματισμού που έρχεται να προστεθεί στην ελληνόφωνη θεατρική παραγωγή. Σαφώς τα γεγονότα και τα πρόσωπα μπορούν να τοποθετηθούν σε οποιαδήποτε αστική (ή άλλη) περιοχή που έχει μετατραπεί σε τουριστικό προορισμό αν απλώς αλλάξουν τα ονόματα· πράγμα που αναδεικνύει την αξία του κειμένου, αλλά και την ύπαρξη σοβαρού λόγου θέασης της παράστασης. Σε μια πόλη που το πρόσωπό της αλλοιώνεται και οι άνθρωποι χάνουν τον βηματισμό τους, το θέατρο δηλώνει με παρρησία την ιαματική του παρουσία.  

 

Η ταυτότητα της παράστασης:

Κείμενο: Βαλεντίνα Παπαδημητράκη

Σκηνοθεσία: Τάσος Καρακύκλας

Μουσική: Φώτης Σιώτας

Κοστούμια: Βάσω Γιαρένη

Φωτογραφίες: Σίμος Γιαννάκος

Video: Βασίλης Καραδάτκος 

Γραφιστικά: Γιώργος Χατζάκης

Οργάνωση παραγωγής: Βαλεντίνα Παπαδημητράκη

Επικοινωνία: Νατάσα Παππά

 

Ερμηνεύουν:

Σοφία Λιάκου

Τάσος Καρακύκλας (στον ρόλο του καφετζή)

 

Παραγωγή: Θέατρο του παπουτσιού πάνω στο δέντρο

 

Πληροφορίες:

Παραστάσεις: Τετάρτη και Σάββατο στις 19:00

από 28 Ιανουαρίου 2026 έως 28 Φεβρουαρίου 2026

στο: ΡΕΚΤΙΦΙΕ - Κέντρο Έρευνας Μεικτών Παραστατικών Τεχνών

Κωνσταντινουπόλεως 119, Κεραμεικός

Διάρκεια: 50΄ λεπτά 

Κανονικό εισιτήριο: 14 ευρώ με κέρασμα (ένα ποτήρι κρασί) 

Μειωμένο εισιτήριο (άνω των 65, ΑΜΕΑ, φοιτητές, ατέλειες): 10 ευρώ

Προσφορά προπώλησης (έως 27 Ιανουαρίου): 10 ευρώ

 

Εισιτήρια:

• Ηλεκτρονικά στην ticketservices.gr

https://www.ticketservices.gr/event/i-skia-tis-mygas-rektifie/

• Εκδοτήριο: Πανεπιστημίου 39, Αθήνα

• Τηλεφωνικά: 2107234567

• Στο ΡΕΚΤΙΦΙΕ πριν από την έναρξη της παράστασης

(εφόσον υπάρχει διαθεσιμότητα)

Video: https://www.youtube.com/watch?v=DRy26_2KKEU

Πληροφορίες: 6945032304 

Πηγή πρώτης δημοσίευσης: "Η σκιά της μύγας" στο fractal

 

«Η Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη - θεατρική κριτική

 

«Η Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

από την Ομάδα «Φάος» στο Θέατρο Χώρος

σε σκηνοθεσία του Θοδωρή Αμπαζή

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Εισαγωγικά:

Από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Ιούνιο του 1903 ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης δημοσιεύει στο λογοτεχνικό περιοδικό «Παναθήναια» τα δεκαεπτά κεφάλαια της νουβέλας «Η Φόνισσα», ενός από τα κορυφαία πεζογραφικά έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Αρκετά χρόνια αργότερα και λίγο πριν τον θάνατο του «αγίου των γραμμάτων μας», το 1912, «Η Φόνισσα» κυκλοφορεί ως αυτόνομο αφήγημα από τις Εκδόσεις Φέξη.  

 

Η υπόθεση:

Στην κλειστή και αυστηρή πατριαρχική κοινωνία της Σκιάθου ζει η ηρωίδα του αφηγήματος, η Χαδούλα, η σύζυγος του Γιάννη του Φράγκου, η γνωστή σε όλους ως Φραγκογιαννού. Γυναίκα δυναμική αλλά αυτονόητα υποταγμένη στη μοίρα της και στην έμφυλη βία, δέσμια των κοινωνικών καταναγκασμών, ζει υπηρετώντας τους γονείς της αρχικά, τον σύζυγό της κατόπιν, αργότερα τα παιδιά της και τέλος τα παιδιά των παιδιών της.

Βιώνει καθημερινά την ανυπόφορη εξουσία των αντρών αλλά και το βάρος των ταξικών διαφορών όχι μόνο στο πρόσωπό της, αλλά και σε όλες τις γυναίκες του νησιού (τουλάχιστον ως εκεί φτάνει ο ορίζοντάς της). Αυτή και όλες οι άλλες είναι αναγκασμένες να αποδέχονται την ύπαρξή τους ως παιδιά ενός κατώτερου Θεού, να δένουν τη ζωή τους με έναν άντρα χωρίς να έχουν κανένα λόγο στην επιλογή του, αλλά η ποιότητά του να είναι συνάρτηση της προίκας που θα δώσει ο πατέρας τους, να υπακούν και να υπηρετούν τους άλλους αδιαμαρτύρητα μέχρι την τελευταία τους πνοή.  

Μέχρι που οι σκέψεις αυτές την οδηγούν στον παραλογισμό και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο φόνος ενός κοριτσιού σε βρεφική ή παιδική ηλικία είναι μια πράξη «λυτρωτική» τόσο για το παιδί όσο και για την οικογένειά του. Πνίγει τη νεογέννητη εγγονή της και βασανίζεται από τις τύψεις, συνειδητοποιεί το αμάρτημά της, αλλά η ταραγμένη ψυχή της αντί να μετανιώσει για την πράξη της, αναζητά ένα «θεϊκό» σημάδι για την επιβεβαίωση ή μη της αποτρόπαιης πράξης της. Εκούσια ή ακούσια παρερμηνεύοντας την πραγματικότητα, οδηγείται στον φόνο δύο ακόμα μικρών κοριτσιών, επιχειρώντας παράλληλα να συγκαλύψει το έγκλημά της. Και λίγο αργότερα, χωρίς τη δική της συμμετοχή αλλά με την επιθυμία να συμβεί, ένα μικρό κορίτσι πνίγεται στο πηγάδι του σπιτιού στο οποίο η Χαδούλα ξενοδουλεύει.

Οι άδικες υποψίες που πέφτουν πάνω της την ωθούν να κρυφτεί κάτω από το βάρος της ενοχής της και τον φόβο της σύλληψης και της παραδειγματικής τιμωρίας. Ακόμα όμως και όταν φιλοξενείται στο σπίτι ενός βοσκού, επιχειρεί να πνίξει τη νεογέννητη κόρη του, που κατά σύμπτωση γλιτώνει. Αναγκάζεται να εγκαταλείψει το σπίτι βιαστικά και κινδυνεύει πλέον να γίνει βορά στα νύχια των διωκτών της.

Και όταν αυτοί την πλησιάζουν σε απόσταση αναπνοής, εκείνη κάνει το απονενοημένο διάβημα. Αποφασίζει να διασχίσει το επικίνδυνο θαλάσσιο πέρασμα που οδηγεί από την ξηρά στο εκκλησάκι του Αγίου Σώστη, αποζητώντας την προστασία του Θεού. Και κάπου εκεί, στα μισά της διαδρομής, στην κορύφωση του δράματος, η φόνισσα σκεπάζεται από την παλίρροια, μεταξύ ανθρώπινης και θείας δικαιοσύνης.

 

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

Ο Θοδωρής Αμπαζής για μια ακόμα φορά επιλέγει να ασχοληθεί με την ελληνική δραματουργία, για να μας προσφέρει μια θεατρική μεταφορά υψηλής ποιότητας και αισθητικής. Ο αγαπημένος του Παπαδιαμάντης προσφέρεται για το χτίσιμο μιας θεατρικής δημιουργίας επικεντρωμένης

κυρίως στα ρεαλιστικά στοιχεία του κειμένου, ενώ τα νατουραλιστικά και ηθογραφικά στοιχεία χρησιμοποιούνται ως υποστηρικτικά για την ενδυνάμωση του λόγου.

Ο σκηνοθέτης διασκευάζει με αυστηρότητα και επιλεκτικότητα, αλλά κυρίως διδάσκει· και αυτό είναι το πιο σημαντικό σημείο της όλης διαδικασίας πριν οι ηθοποιοί μεταφέρουν τη δράση επί σκηνής. Διδάσκει τον λόγο με ποιητικότητα, τον τοποθετεί στα στόματα των ηθοποιών και τον κάνει να ρέει σαν ποτάμι, άλλοτε με παιχνιδίσματα, άλλοτε με γλαφυρότητα και άλλοτε με ασίγαστη ορμητικότητα. Διδάσκει τον λόγο ως δύναμη, τον τοποθετεί στα σώματα των ηθοποιών και τον κάνει άλλοτε όπλο και άλλοτε ασπίδα, άλλοτε βέλος που εκτοξεύεται και άλλοτε καταφύγιο από τους διώκτες. Το ανθρώπινο δράμα κορυφώνεται βαθμιαία σαν ποτάμι που φουσκώνει και ξεχειλίζει παρασύροντας στο πέρασμά του τους ταξιδιώτες της ζωής.

Η γνώση μεταμορφώνεται σε θεατρική πράξη κάτω από το άγρυπνο αλλά και διακριτικό μάτι του δασκάλου, που με την καλλιτεχνική του ευρύτητα μεριμνά και για το μουσικό μέρος και για τους φωτισμούς που φέρνουν στην επιφάνεια των ψυχισμό των χαρακτήρων ανά πάσα στιγμή.

Τέλος, είναι εντυπωσιακό πώς ένα τόσο λιτό, μοντέρνο και απρόοπτο σκηνικό μπορεί να είναι τόσο λειτουργικό και τόσο ταιριαστό με ένα κλασικό κείμενο.

 

Οι ερμηνείες:

Η ομάδα των νεαρών ηθοποιών επωμίζεται ένα εξαιρετικά επίπονο και δυσπρόσιτο εγχείρημα, το οποίο φέρνει σε πέρας λειτουργώντας με την ακρίβεια του μηχανισμού ενός ελβετικού ρολογιού. Αξιοθαύμαστος ο συντονισμός μεταξύ τους, αξιολάτρευτη η προσαρμογή της δυναμικής στην εκφορά του λόγου ανάλογα με ψυχολογικές διακυμάνσεις των χαρακτήρων, αξιοζήλευτη η σωματική συναρμογή και η εναρμόνιση της έντασης των κινήσεων με τις αυξομειώσεις του λόγου και με την απαιτητική εναλλαγή ρόλων. Ένα άριστο σύνολο που δεν «λέει τα λόγια του» μόνο, αλλά με άριστη υποκριτική μαγνητίζει το βλέμμα του θεατή και τον συμπαρασύρει με κάθε λέξη και με κάθε κίνηση στον ταραγμένο βυθό του μυαλού της τραγικής Φραγκογιαννούς.

 

Συνοπτικά:

Πρόκειται για ένα από τα θεατρικά διαμάντια του φετινού χειμώνα. Μια παράσταση που αγγίζει όλους μας και θεματικά και βιωματικά· γιατί ο κόσμος μας δεν είναι ακόμα τόσο ανθρώπινος όσο πρέπει κι ας έχουν περάσει πάνω από εκατό χρόνια από τότε που γράφτηκε το αφήγημα.

Επιπλέον, η άριστη σκηνική διδασκαλία και η σημασία στη λεπτομέρεια σε συνδυασμό με την υποκριτική δεινότητα δημιουργούν ένα κλίμα αδιάκοπης συναισθηματικής φόρτισης καθώς ο λόγος θριαμβεύει και τα σώματα, υπηρέτες του πιστοί, τον διαχέουν σε όλη την αίθουσα, προκαλώντας αλλεπάλληλες εσωτερικές δονήσεις κάθε στιγμή.

Μια παράσταση υποδειγματική καθ’ όλα που αποσπά το αβίαστο αλλά και γεμάτο συγκίνηση χειροκρότημα του κοινού.

 

Η ταυτότητα της παράστασης

 

Ερμηνεύουν (αλφαβητικά):

Αναγνωστόπουλος Βασίλης, Αποστόλου Μελίνα, Γαβριηλίδης Αρσένιος, Γεωργακοπούλου Τόνια, Γρηγοράκη Στέλλα, Θεοδωροπούλου Σέβη, Καράμπελα Μυρτώ, Κλείδωνα Αλίκη, Κωτσίου Αναστασία, Μπογιατζή Χριστίνα, Νικητοπούλου Δάφνη, Παπανδρέου Θεοδώρα, Πλάντζου Κατερίνα, Ψαρρή Νάσια

 

Επιμέλεια μουσικής: Θοδωρής Αμπαζής

Σκηνικά-Κοστούμια: Ομάδα Φάος

Γραφιστική επιμέλεια: Δήμητρα Καράμπελα

Φωτογραφίες-Trailer: Νίκος Πεκιαρίδης

Διεύθυνση Παραγωγής: Χρυσή Τομή Φ ΑΜΚΕ

Υπεύθυνη επικοινωνίας: Νατάσα Παππά

Διαφήμιση-Social Media: Κατερίνα Γεωργοπούλου

 

Θέατρο Χώρος, Ορφέως & Πραβίου 6-8, Βοτανικός 118 55

https://horostheatre.gr/

 

Ημερομηνίες Παραστάσεων: 

26-27 Ιανουαρίου, 2-3-9-10-16-17-24 Φεβρουαρίου, 2-3-9-10 Μαρτίου

Ώρα Έναρξης: 21.00, Διάρκεια παράστασης: 90΄

 

Γενική είσοδος: 18€ - Μειωμένο: 14€ / 10€

14€: καθηγητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης / φοιτητές / ΑΜΕΑ / άνεργοι / + 65 (με επίδειξη των αντίστοιχων αποδεικτικών εγγράφων)

10€: ατέλεια για σπουδαστές δραματικών σπουδών / ηθοποιών ΣΕΗ (κατόπιν συνεννόησης διαθεσιμότητας στο ταμείο του θεάτρου ) / μαθητές σχολείων 

14€: ομάδες άνω των 10 ατόμων. 

 

Προπώληση Εισιτηρίων:

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/i-fonissa-tou-aleksandrou-papadiamanti-1

 

 Πηγή πρώτης δημοσίευσης: "Η Φόνισσα" στο fractal

 

 

«Push up» του Ρόλαντ Σιμμέλπφενιγκ - θεατρική κριτική

 

«Push up» του Ρόλαντ Σιμμέλπφενιγκ

σε σκηνοθεσία Έφης Ρευματά

στο θέατρο ΕΛΕΡ – Ελένη Ερήμου

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Εισαγωγικά:

Πολύ συχνά εικάζεται ότι προσωπική ζωή και καριέρα μπορούν να κινούνται σε ράγες παράλληλες χωρίς η μία να λειτουργεί σε βάρος της άλλης. Δυστυχώς η σύγχρονη πραγματικότητα διαψεύδει οικτρά τη θεωρία για μια ακόμα φορά. Στο έργο “Push up” του βραβευμένου  Γερμανού θεατρικού συγγραφέα Ρόλαντ Σιμμέλπφενιγκ, επιβεβαιώνεται ότι πρόκειται για δυο θηρία που ακολουθούν διαφορετικές πορείες και πως αν κάποτε συναντηθούν, τότε το ένα θα κατασπαράξει το άλλο.

 

Η υπόθεση:

Έξι υψηλόβαθμα στελέχη μιας πολυεθνικής εταιρείας κινούνται στον ίδιο χώρο, καταβάλλοντας καθένας από τη θέση του τη μέγιστη προσπάθεια για ανέλιξη στις καίριες διοικητικές θέσεις της. Αυτή η συνθήκη οδηγεί σε έναν ακήρυκτο πόλεμο, στον οποίο οι αντίπαλοι οφείλουν να εξοντώσουν τον «εχθρό», αν θέλουν να έχουν τύχη στη νομή της επαγγελματικής εξουσίας.

Η σύζυγος του αφανούς αλλά παντεπόπτη μέσω αυτής ιδιοκτήτη αναπτύσσει μια σχέση μίσους με την ανερχόμενη και προσοντούχα υπάλληλο, κινούμενη από τον φόβο της πιθανής εξωσυζυγικής σχέσης, που θίγει όχι μόνο τον εγωισμό και τη θηλυκότητα της (καθώς το γήρας είναι αμείλικτο), αλλά και τα προσωπικά της κεκτημένα. Η εξόντωση είναι μονόδρομος. Αλλά και η φιλόδοξη νεαρή θα δώσει τη δική της μάχη επιβίωσης, κρατώντας κρυμμένο τον ταραγμένο συναισθηματικό της κόσμο και δίνοντας χτυπήματα εκεί που πονάνε. Ποια θα επικρατήσει και θα σηκώσει το τρόπαιο της «νίκης»;

Δυο συνεργάτες σε ένα νέο πρότζεκτ, ένας άντρας και μια γυναίκα, απολαμβάνουν μια νύχτα περιστασιακού αλλά έντονου σεξ, που θα γίνει τελικά τροχοπέδη στη συνεργασία τους, αφού στη δουλειά δεν χωρούν ανόητοι συναισθηματισμοί. Η ερωτική ηδονή δίνει τη θέση της στην ανελέητη «συναδελφική» σφαγή από την οποία μόνο ένας θα βγει νικητής. Η άρνηση της παραδοχής της λανθασμένης οπτικής θα δώσει σε έναν από τους δύο τη χαριστική βολή. Μήπως όμως και ο νικητής θα μείνει για πάντα ακρωτηριασμένος ψυχικά;

Ο γερόλυκος της εταιρείας θα απολαύσει λίγο πριν τη συνταξιοδότησή του τη μέγιστη τιμή. Θα γίνει το αφεντικό στο νεοσύστατο παράρτημα της εταιρείας στο Ντουμπάι όπως ονειρεύεται ή θα χάσει τη θέση από τον ανερχόμενο νεαρό προστατευόμενό του, που ζει μέσα από την εικονική πραγματικότητα, στερείται ενσυναίσθησης και οι κινήσεις του είναι στρατηγικά και ανάλγητα μεθοδευμένες; Και οι τύψεις ποιο ρόλο θα παίξουν για τον νικητή της άνισης αναμέτρησης;

Και εκείνη η φωνή του επιστάτη, η ήρεμη, η ματιά του από απόσταση, η καθαρή, μπορεί άραγε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους, να μας αφυπνίσει από τον αυτοκαταστροφικό λήθαργο;

 

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

Η Έφη Ρευματά μεταφράζει, διασκευάζει και σκηνοθετεί ένα σύγχρονο θεατρικό έργο από κάθε άποψη. Αρχικά αναλαμβάνει την ευθύνη της απόδοσης του έργου, ώστε να του δώσει σάρκα και οστά στη γλώσσα μας. Στη συνέχεια, μεριμνά μέσω της διασκευής του για την προσαρμογή του στην ελληνική πραγματικότητα. Τέλος, με τη σκηνοθετική της ματιά, αξιοποιώντας στον μέγιστο βαθμό τις δυνατότητες του σωματικού θεάτρου, επιχειρεί το έργο να γίνει ελκυστικό στο κοινό. Θεωρούμε ότι το τρίπτυχο των στόχων έχει επιτευχθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε το κοινό να παρακολουθήσει μια παράσταση ισχυρών δονήσεων και να κατανοήσει με πληρότητα τα πολυεπίπεδα μηνύματα της παράστασης.

Αρωγός στο σκηνοθετικό της έργο η Γεωργία Γιαννουλάκη.

Τα λιτά σκηνικά της Μαργαρίτας Τζαννέτου είναι άκρως λειτουργικά και υποβοηθητικά σε όλη τη διάρκεια της παράστασης. Το ίδιο και οι ενδυματολογικές της επιλογές, που συλλειτουργούν με τις εσωτερικές μεταπτώσεις των χαρακτήρων.

Υποδειγματική η χορογραφία και η κινησιολογία της Άννας Μάγκου. Με χαρακτηριστικές κινήσεις υποδηλώνει κάθε στιγμή όχι μόνο την αδιάκοπη ένταση σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο, αλλά κινείται στο τέμπο που παρασύρει το κοινό στον ψυχισμό των χαρακτήρων.

Η μουσική σύνθεση του Φοίβου Σαμαρτζή διαχέεται στην αίθουσα με υψηλή ένταση και ακατάπαυστο ρυθμό, δημιουργώντας δονήσεις που κρατούν τους θεατές σε μόνιμη έξαρση.

Οι σιωπηλοί φωτισμοί του Αντώνη Καρανδεινού συντελούν στην ολοκλήρωση της σκηνικής εικόνας, καθώς οι εναλλασσόμενοι χρωματισμοί βρίσκονται σε απόλυτη ταύτιση με τη μουσική, τον χορό ή τους μεταξύ των χαρακτήρων λεκτικούς και σωματικούς διαξιφισμούς.

 

Οι ερμηνείες (αλφαβητικά):

Ο Κώστας Ανταλόπουλος, ως Χανς, είναι ο γερόλυκος της εταιρείας στην οποία έχει αφιερώσει τη ζωή του, ζει ακόμα με τις αναμνήσεις μιας προσωπικής ζωής που μάλλον δεν έζησε, εξακολουθεί να πιστεύει ότι κάποτε θα του δοθεί δικαιωματικά η ανταμοιβή για την προσφορά του και απελπισμένος οδηγείται στο μοιραίο τέλος. Είναι μια φιγούρα τραγική που μέχρι το τέλος λειτουργεί παραπλανητικά –έτσι μόνο ξέρει–, αλλά η απογοήτευση ρέει στο αίμα του. 

Η Αθανασία Κουρκάκη, ως Πατρίτσια, γυναίκα ιδιαίτερα δυναμική και κατακτητικά διεκδικητική, παλινδρομεί μεταξύ ερωτικού συναισθήματος και επαγγελματικής ανόδου, θυσιάζει τη γλυκιά γεύση της ηδονής για την αναρρίχηση, θυσιάζει το εμείς χάρη του υπερτροφικού εγώ, αλλά ακόμα και όταν πετυχαίνει τον στόχο της, είναι βέβαιο ότι το σημαντικότερο ερώτημα μέσα της θα παραμένει βασανιστικά αναπάντητο σε κάθε της βήμα.

Ο Θεμιστοκλής Μαλεσάγκος, ως Ρόμπερτ, είναι ο νεαρός υπάλληλος που βλέπει οι επιθυμίες, οι επιδιώξεις και οι στόχοι του να υλοποιούνται πολύ γρήγορα, φτάνει στην πηγή της απόλαυσης, αλλά αρνείται να τη θεωρήσει προτεραιότητα, η κρίση του θολώνει, ο εγωισμός του αρνείται να οπισθοχωρήσει, αποδεικνύεται υπερόπτης και πριν καν το καταλάβει, γίνεται το πιόνι που πρέπει να θυσιαστεί στη σκακιέρα των οικονομικών συμφερόντων.

Η Φανή Παναγιωτίδου, ως σύντροφος του κ. Κράμερ, φιλική επιφανεικά, αλλά σκληρή και αμείλικτη με κάθε εμπόδιο που θεωρεί ότι της φράζει τον δρόμο ή μπορεί να διαταράξει την οικογενειακή της γαλήνη, που μπορεί να μην είναι τίποτα και περισσότερο από διαχείριση συμφερόντων. Είναι η παρακοιμώμενη της εξουσίας, ένας θηλυκός θηρευτής που ξέρει πότε να χτυπήσει για να εξολοθρεύσει κάθε επικίνδυνο αντίπαλο.

Ο Νίκος Στεργιώτης, ως Φράνκ, είναι η ενσάρκωση του σύγχρονου ανερχόμενου στελέχους, αφοσιωμένος στην επίτευξη του στόχου του, αποκομμένος από κάθε κοινωνική δραστηριότητα, χωρίς ίχνος προσωπικής ζωής, περιχαρακωμένος σε έναν δικό του κόσμο, μιας πραγματικότητας εικονικής που του προσφέρει παραμυθιακές ηδονές χωρίς αληθινή συναισθηματική φόρτιση. Και με αυτή την απουσία, μεταμορφώνεται σε ένα πλάσμα χωρίς εσωτερική επαφή, που μπορεί ανά πάσα στιγμή να καταρρακώσει τους αντιπάλους του. Κωμικοτραγική μορφή που αντανακλά τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Η Βιβή Φωτοπούλου, ως Σαμπίνε, γυναίκα με γνώσεις και ταλέντο, δυναμική και επιφανειακά ατσαλάκωτη, με τεράστιο συναισθηματικό και ερωτικό κενό, που επιμελώς φροντίζει να καλύπτει. Διεκδικεί με σκληρότητα αλλά και εντιμότητα την άνοδό της στην κορυφή της πυραμίδας, δίνει τα πάντα για να ανεβεί ένα ακόμα σκαλί στην ιεραρχία. Και όταν δεν της δίνεται αυτό που της ανήκει, τότε γίνεται εκδικητική για να τραυματίσει συναισθηματικά την αντίπαλο. Ίσως επειδή ενδόμυχα θέλει όλο και περισσότεροι να μοιραστούν την αίσθηση του ελλείμματος.

Η ηχητική παρουσία του Γιώργου Νινιού δρα ευεργετικά στην ολοκλήρωση των μηνυμάτων του έργου. Καταλυτική η χροιά της φωνής του και ο λόγος του ζεστός και ανθρώπινος, μας δίνει μια άλλη, αφανή ως εκείνη τη στιγμή οπτική των πραγμάτων, μας προσγειώνει απότομα  στην πραγματικότητα και μας απλώνει ένα χέρι να πιαστούμε μέσα στον στρόβιλο των ανομολόγητων παθών.

 

Συνοψίζοντας, πρόκειται για ένα σύγχρονο πολυπρόσωπο δράμα που εκτυλίσσεται στη σφαίρα των αδίστακτα ανταγωνιστικών επιχειρήσεων μεταξύ των στελεχών που καθημερινά μοχθούν να τις εδραιώσουν στον χώρο τους, υποθηκεύοντας εκούσια την ίδια τους τη ζωή, αδιαφορώντας πρακτικά για οτιδήποτε ανθρώπινο. Τα πιόνια, άνθρωποι που διαθέτουν ιδιαίτερη μόρφωση και εξειδίκευση, διακατέχονται από διαρκές ένστικτο εξόντωσης του απέναντι, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι τελικά πυροβολούν τον καθρέφτη τους. Η παράσταση ενδείκνυται ιδιαίτερα για όσους αγωνίζονται σκληρά να φτιάξουν ή να διατηρήσουν πάση θυσία τις πολυπόθητες «καριέρες».  

 

Η ταυτότητα της παράστασης:

Κείμενο: Ρόλαντ Σιμμέλπφενιγκ (Roland Schimmelpfennig)

Μετάφραση – Διασκευή – Σκηνοθεσία: Έφη Ρευματά

Σκηνικά – Κοστούμια: Μαργαρίτα Τζαννέτου

Επιμέλεια κίνησης – Χορογραφία: Άννα Μάγκου

Μουσική σύνθεση: Φοίβος Σαμαρτζής

Σχεδιασμός φωτισμών: Αντώνης Καρανδεινός

Βοηθός σκηνοθέτη: Γεωργία Γιαννουλάκη

Φωτογράφος – Video: Θοδωρής Φράγκος

Επεξεργασία Video: Χριστίνα Πάτκοβα

Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη

Εκτέλεση παραγωγής – Social Media: Γεωργία Γιαννουλάκη

Διεύθυνση παραγωγής: Αντώνης Λάμπρος

Παραγωγή: Θεατρικές Παραγωγές Bright Α.Μ.Κ.Ε (Bright Productions)

Ερμηνεύουν (αλφαβητικά):

Κώστας Ανταλόπουλος, Αθανασία Κουρκάκη,

Θεμιστοκλής Μαλεσάγκος, Φανή Παναγιωτίδου,

Νίκος Στεργιώτης και Βιβή Φωτοπούλου

Ακούγεται η φωνή του Γιώργου Νινιού

 

Ευχαριστίες:

Ελευθερία Λεμοντζόγλου, Νίκος Σταυράκης, Συλβάνα Θεοδοσίου,

Μαργαρίτα Τσαούση, Ιάσωνας Τραντάς, Κώστας Σκαρλάτος,

Κωστής Πετρόπουλος

 

Πληροφορίες:

Πρεμιέρα Σάββατο 24 Ιανουαρίου – Για 10 παραστάσεις

Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Σάββατο στις 21:00 / Κυριακή στις 20:00

 

Τιμές εισιτηρίων: 20 ευρώ (γενική είσοδος) / 15 ευρώ (φοιτητικό, άνω των 65) / 10 ευρώ (ΑΜΕΑ, Ατέλειες)

 Θέατρο: ΕΛΕΡ – Ελένη Ερήμου, Φρυνίχου 10 Πλάκα

Διάρκεια: 100΄ λεπτά 

Τρέιλερ: (226) PUSH UP - YouTube

Κρατήσεις: PUSH UP | Εισιτήρια online! | More.com

Και στα ταμεία του θεάτρου 2107718943

 

 Πηγή πρώτης δημοσίευσης: Η παράσταση "Push up" στο fractal