Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης - Οι έμποροι των εθνών (απόσπασμα)

 #διαβάζω_για_σένα

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Οι έμποροι των εθνών (απόσπασμα)

Διαβάζει ο Δημήτρης Φιλελές

Οι έμποροι των εθνών (απόσπασμα)

Τι εζήτει η Βενετία πέμπουσα τους στόλους εις το Αιγαίον; Ό,τι ζητεί ο σφαγεύς παρά του θύματος, τας σάρκας αυτού ίνα κορέση την πείνα του. Διατί αι ιδιωτικαί αυταί και κεκυρωμέναι με τα σήματα του Αγίου Μάρκου επιχειρήσεις; Διατί οι τοσούτοι εργολάβοι των κατακτήσεων, των ως διά δημοπρασίας εκτελουμένων; Η Βενετία προσηγόρευευν ευατήν πολιτείαν και είχες υιούς τυράννους. Τοις έδιδε το χρίσμα της και τους έπεμπεν ίνα κατακυριεύσωσι της γης. Η γενεαλογία της πολιτικής είναι συνεχής και γνήσια κατά τους προγόνους. Η αργία εγέννησε την πενίαν. Η πενία έτεκε την πείναν. Η πείνα παρήγαγε την όρεξιν. Η όρεξις εγέννησε την αυθαιρεσίαν. Η αυθαιρεσία εγέννησε την ληστείαν. Η ληστεία εγέννησε την πολιτικήν. Ιδού η αυθεντική καταγωγή του τέρατος τούτου. Τότε και τώρα, πάντοτε η αυτή. Τότε δια της βίας, τώρα διά του δόλου... και διά της βίας. Πάντοτε αμετάβλητοι οι σχοινοβάται ούτοι, οι γελωτοποιοί ούτοι πίθηκοι (καλώ δε ούτω τους λεγόμενους πολιτικούς). Μαύροι χαλκείς κατασκευάζοντες δεσμά διά τους λαούς εν τη βαθυζόφω σκοτία του αιωνίου εργαστηρίου των...

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Στρατής Τσίρκας - Χαμένη άνοιξη (απόσπασμα)

#διαβάζω_για_σένα

 

Ο συγγραφέας Στρατής Τσίρκας (1911-1980)

Χαμένη άνοιξη (απόσπασμα)

Διαβάζει ο Δημήτρης Φιλελές

* * * * *

Στρατής Τσίρκας

«Χαμένη άνοιξη» (απόσπασμα)

 

Θέλουν την Ελλάδα πόρνη, να τους ανοίγει τα σκέλια στην ποδιά της Ακρόπολης, να προμηθεύει μισοτιμής το ρίγος της αμαρτίας στις μαραγκιασμένες από τον πουριτανισμό ψυχές τους.

Μας θέλουν γκαρσόνια, ταβερνιάρηδες, μαστροπούς, βαρκάρηδες, επιβήτορες, καμπαρετζήδες, μπουζουξήδες, χασισέμπορους, «αχ αμάν αμάν» και συρτάκι, αμέ, Ζόρμπα δη Γκρηκ, κι αυτοί ν’ αρμέγουν τον τόπο, το κρασί, το λάδι, τα πορτοκάλια, τις ντομάτες, τα ροδάκινα, το βαμπάκι, τα μάρμαρα, το βωξίτη, το λιγνίτη, τα μεταλλεύματα και τον ιδρώτα του κόσμου.

Κοίτα πού καταντήσαμε· κάθε πολιτικός και κόκκινο φαναράκι στην πόρτα του και τ’ όνομά του φωτισμένο σε ταμπελίτσα πλάι στο κουδούνι.

Σε άλλες χώρες, που οι πολίτες ξέρουν τα δικαιώματά τους, θα είχε αλλάξει από καιρό τέτοια κατάσταση. Εδώ, τα εδραιωμένα συμφέροντα, η μονοπωλιακή εκμετάλλευση, τα «κλειστά επαγγέλματα», το συνάλλαγμα που σπαταλιέται σε πολυτέλειες και αργομισθίες...

Τετρακόσια χρόνια σκύβαμε το κεφάλι όταν σήκωνε τη φωνή κι ο τελευταίος αγάς.

Ενάμιση αιώνα τώρα ελεύθερο κράτος κι ακόμα μας δυναστεύουν αγάδες κάθε λογής...

 

Χρόνης Μίσσιος - Χαμογέλα, ρε! Τι σου ζητάνε; #1

 #διαβάζω_για_σένα

Ο συγγραφέας Χρόνης Μίσσιος

Από το βιβλίο του

"Χαμογέλα, ρε! Τι σου ζητάνε;"

Ακούστε το απόσπασμα

"Η κωλοεφεύρεση που τη λένε ρολόι"

Διαβάζει ο Δημήτρης Φιλελές

Η “κωλοεφεύρεση” που τη λένε ρολόι

Η ζωή μας μια φορά μας δίνεται, άπαξ, που λένε, σα μια μοναδική ευκαιρία. Τουλάχιστον μ’ αυτή την αυτόνομη μορφή της δεν πρόκειται να ξανα-υπάρξουμε ποτέ. Και μείς τι την κάνουμε ρε, αντί να τη ζήσουμε; Τι την κάνουμε; Τη σέρνουμε από δω κι από κει δολοφονώντας την.

Οργανωμένη κοινωνία, οργανωμένες ανθρώπινες σχέσεις. Μα αφού είναι οργανωμένες, πώς είναι σχέσεις; Σχέση σημαίνει συνάντηση, σημαίνει έκπληξη, σημαίνει γέννα συναισθήματος, πώς να οργανώσεις τα συναισθήματα.

Έτσι, μ’ αυτή την κωλοεφεύρεση που τη λένε ρολόι, σπρώχνουμε τις ώρες και τις μέρες σα να μας είναι βάρος, και μας είναι βάρος, γιατί δε ζούμε, κατάλαβες; Όλο κοιτάμε το ρολόι, να φύγει κι αυτή η ώρα, να φύγει κι αυτή η μέρα, να έρθει το αύριο, και πάλι φτου κι απ’ την αρχή.

Χωρίσαμε τη μέρα σε πτώματα στιγμών, σε σκοτωμένες ώρες που θα τις θάβουμε μέσα μας, μέσα στις σπηλιές του είναι μας, στις σπηλιές όπου γεννιέται η ελευθερία της επιθυμίας, και τις μπαζώνουμε με όλων των ειδών τα σκατά και τα σκουπίδια που μας πασάρουν σαν “αξίες”, σαν “ηθική”, σαν “πολιτισμό”.

Κάναμε το σώμα μας ένα απέραντο νεκροταφείο δολοφονημένων επιθυμιών και προσδοκιών, αφήνουμε τα πιο σημαντικά, τα πιο ουσιαστικά πράγματα, όπως να παίξουμε και να χαρούμε μεταξύ μας, να παίξουμε και να χαρούμε με τα παιδιά και τα ζώα, με τα λουλούδια και τα δέντρα, να κάνουμε έρωτα, να απολαύσουμε τη φύση, τις ομορφιές του ανθρώπινου χεριού και του πνεύματος, να κατεβούμε τρυφερά μέσα μας, να γνωρίσουμε τον εαυτό μας και τον διπλανό μας.

Όλα, όλα τα αφήνουμε για το αύριο που δε θα ‘ρθει ποτέ… Αφού ανατέλλει, δύει ο ήλιος και δεν πάμε πουθενά αλλού, παρά μόνο στο θάνατο, και εμείς οι μαλάκες, αντί να κλαίμε το δειλινό που χάθηκε άλλη μια μέρα απ’ τη ζωή μας, χαιρόμαστε.

Δημήτρης Φιλελές - Φώτα πορείας

Στίχοι: Δημήτρης Φιλελές

Μουσική: Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος

Ερμηνεία: Διονυσία Κωνσταντακόπουλου

(Μετρονόμος 2026)

Έπαιξαν οι μουσικοί:

Βύρωνας Ντόλας - ηλεκτρική, ακουστική κιθάρα 

Διονυσία Κωνσταντακοπούλου - πιάνο, πλήκτρα 

Βασίλης Μαντόγλου - μπάσο

Ενορχήστρωση: 

Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος & Βασίλης Μαντόγλου

Ηχογράφηση, Προγραμματισμός, Μίξη ήχου: Βασίλης Μαντόγλου

Φώτα πορείας

Ο έρωτας σαν χάρτινο πλεούμενο 

με τα φωτάκια της νυχτερινής πορείας 

μια μάχη που δεν έχει προηγούμενο 

και δεν τη γράφουν τα βιβλία ιστορίας.

Ένα ταξίδι με των αστεριών το φως

ούτε πυξίδα ούτε χάρτης ούτε στίγμα 

γύρω μια θάλασσα και κάτω ο βυθός 

δυο ακροβάτες πάνω απ’ του σεισμού το ρήγμα. 

Εσύ τον ήλιο να φοράς στην παγωνιά 

κι εγώ ν’ ανάβω το φεγγάρι κάθε βράδυ 

στην αγκαλιά μου φτιάχνω μια ζεστή γωνιά 

να κοιμηθείς να μην τρομάζεις στο σκοτάδι.  

Ο έρωτας σαν άνεμος ανήμερος 

απλώνει τις φτερούγες του και σημαδεύει 

κι αν φαίνεται αθώος και εφήμερος  

τα βέλη άστοχα ποτέ του δεν ξοδεύει. 

Νύχτες καρφιά, φωτιά και απειλή 

βλέμματα σμίγουν με φορτία ηλεκτρισμένα 

μοιάζει το τέλος με χαριστική βολή 

αίμα το πλήθος περιμένει στην αρένα.

Εσύ στα χέρια μου κοιμήσου σαν παιδί 

κι εγώ θα πλέκω τα όνειρά μου στα μαλλιά σου

κι ένα χαμόγελο θα γράφω στο χαρτί 

κάθε πρωί που θα ξυπνάς για τη δουλειά σου.

Δημήτρης Φιλελές - Χωρίς επιστροφή

 

ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

 

(επειδή η Βενεζουέλα μας πέφτει πολύ μακριά...)

 

Το δάκρυ στάζει σαν βροχή σε ραγισμένα τζάμια

και τα κορμιά στον άνεμο λυγίζουν σαν καλάμια

βαρύ φορτίο ο καιρός στην τσακισμένη πλάτη

και ένας μαύρος ουρανός βρέχει σιωπή κι αλάτι.

 

Τα λόγια λείπουν τα γλυκά που σβήνουν τα σημάδια

και σαν αστέρια λαμπερά φωτίζουν τα σκοτάδια

κλειστές οι πόρτες της χαράς κι ο γυρισμός μια λέξη

που κόμπος στέκει στον λαιμό κι έχει το γέλιο κλέψει.

 

Στάχυα μεστά για θερισμό, τροφή για τα κοράκια

δέντρα κορμιά ασάλευτα με τα βαθιά χαράκια

αγρίμια γύρω αχόρταστα τα νύχια τους τροχίζουν

και ένα σμάρι σύννεφα τον ήλιο φοβερίζουν.

 

Στεγνές του κόσμου οι πηγές, η δίψα καίει τα χείλη

εχθροί ανήμερα θεριά και πιο εχθροί οι φίλοι

σκίζει το πέλαγος του νου ακοίμητο γεράκι

δρόμος χωρίς επιστροφή, φυγή χωρίς Ιθάκη.

 

Στ’ αερικά και στα στοιχειά στρώνουμε το τραπέζι

μ’ ένα καμένο σίδερο πιάνει η ψυχή να παίζει

του λαμπριάτικου αρνιού διαβάζουμε τη σπάλα

και της τσιγγάνας μάγισσας κοιτάζουμε τη γυάλα.

 

© Δημήτρης Φιλελές

Δημήτρης Φιλελές - Μεταξοκλωστή

 #διαβάζω_για_σένα

Από την ποιητική συλλογή

"Ομηρία - 1922 μ.Χ."

Ακούστε το ποίημα

"Μεταξοκλωστή"

Ανάγνωση: Δημήτρης Φιλελές

Μουσική επένδυση: Νίκος Βρεττός

Εικαστικό υπόβαθρο: Χαρίλαος Κουτσούρης

Τάκης Σινόπουλος - Το παράθυρο

 #διαβάζω_για_σένα

Ο Ιωνιώτης ποιητής

Τάκης Σινόπουλος

Ακούστε... "Το παράθυρο"

Διαβάζει ο Δημήτρης Φιλελές

Δημήτρης Φιλελές - Αναζητήσεις

 #διαβάζω_για_σένα

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων

αν μια μέρα είναι αρκετή για να μην ντρεπόμαστε

για τον δυτικό "πολιτισμό"...

Από την ποιητική μου συλλογή

"Ομηρία - 1922 μ.Χ."

(Εκδόσεις Αττικός, 2022)

Στη μνήμη των ξεριζωμένων αθώων ψυχών 

που θυσιάστηκαν στον βωμό των συμφερόντων

και τα νερά του Αιγαίου έγιναν ο υγρός τους τάφος.

Στη μνήμη των εκπατρισμένων Μικρασιατών

που "συνωστίζονταν" στην προκυμαία της Σμύρνης

και προσφέρθηκαν ως σφάγια

στον βωμό του μεγαλοϊδεατισμού. 

Ακούστε το ποίημα "Αναζητήσεις"

με τη μουσική επένδυση 

του εκλεκτού φίλου Νίκου Βρεττού

Ο πίνακας στο φόντο είναι έργο

του πολυτάλαντου φίλου εικαστικού

Χαρίλαου Κουτσούρη

Ανωνύμου του Έλληνος - Ελληνική Νομαρχία

 Με αφορμή τη συμπλήρωση 220 χρόνων

από τη συγγραφή της μνημειώδους "Ελληνικής Νομαρχίας"

από τον Ανώνυμο Έλληνα

το έργο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις iWrite

σε μεταγραφή στην καθομιλουμένη

και πρόσθετα σχόλια για τον σύγχρονο αναγνώστη.

Η φωνή της αλήθειας που οφείλουν να διαβάσουν

και να γνωρίσουν όλοι οι Έλληνες.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο

στον ενεργό σύνδεσμο που ακολουθεί

Ανώνυμος ο Έλλην - Ελληνική Νομαρχία

Δημήτρης Φιλελές - Απάτριδες

 #διαβάζω_για_σένα

Από την ποιητική μου συλλογή

"Ομηρία - 1922 μ.Χ."

διαβάζω για σας το ποίημά μου "Απάτριδες"

με τη μουσική υπόκρουση

και τις μελωδικές νότες

του εκλεκτού φίλου Νίκου Βρεττού

Μεσολόγγι - Σιωπή και θαυμασμός

Δημήτρης Β. Προύσαλης

Δημήτρης Φιλελές 

Μεσολόγγι - Σιωπή και θαυμασμός

Μαρτυρίες, ιστορίες και ποιήματα 

για την ανυπότακτη πόλη,

με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων 

από τη μεγάλη Έξοδο.

Μελοποίηση & ερμηνεία ποιημάτων

Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος

Κυκλοφορεί από τις

Πρότυπες Εκδόσεις Πηγή

Δείτε περισσότερα στο link:

Μεσολόγγι - Σιωπή και θαυμασμός

Σιωπή και θαυμασμός. Εξήντα μαρτυρίες-ψηφίδες ηρωικότητας και αναστοχασμού, ένας ανυπόταχτος φράχτης στη σκλαβιά.

«Δεν παραδινόμαστε!»

Αφηγήσεις-μικρές πορείες στοn δρόμο που χάραξε την Έξοδο μιας ολόκληρης Πατρίδας, διαρκής αγώνας υπεράσπισης ενός μεγάλου Αγαθού, προμαχώνες της ανθρώπινης τιμής και μεταλαβιά αξιοπρέπειας.

«Δεν παραδινόμαστε!»

Είκοσι ποιήματα, συνθέσεις-τραγούδια εξύμνησης της Λευτεριάς, εξυφαίνουν το άθωρο που ανατέλλει, στίχοι έμμετρες εμπνεύσεις ταπεινού σεβασμού σε ανυπέρβλητα κατορθώματα.

«Δεν παραδινόμαστε!»

Δεκατέσσερα γράμματα-καρφιά απέναντι στο σώμα της λήθης, μηνύματα του χτες στο απροσδιόριστο αναδυόμενο του αύριο, ένα αλωνάκι μιας απόφασης ομόφωνης ανθρώπων απλών που γεννούν μεγαλοσύνες.

«Δεν παραδινόμαστε!»

Στιγμές Ιστορίας, ελπιδοφόρο μπόλι στους Απρίληδες του Κόσμου, σπόρος της Ζωής και περισυλλογή απέναντι στον παραλογισμό του πόλεμου…

Μίλτος Σαχτούρης - Οι γενναίοι

 #διαβάζω_για_σένα

Ο ποιητής

Μίλτος Σαχτούρης

Ο Δημήτρης Φιλελές διαβάζει

το ποίημα "Οι γενναίοι"

Ιωάννα Παυλίδου-Γαλανού - Ιστορίες που άκουσα, ιστορίες που έζησα - βιβλιοκριτική

 

Ιωάννα Παυλίδου – Γαλανού

«Ιστορίες που άκουσα, ιστορίες που έζησα»

συλλογή διηγημάτων

από τις εκδόσεις «Άλλωστε»

(ISBN: 978-618-5761-30-1)

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Με γλυκύτητα ψυχής, διαύγεια συναισθημάτων και αληθινό αίσθημα φροντίδας για τον συνάνθρωπο, η Ιωάννα Παυλίδου – Γαλανού μας ανοίγει διάπλατα τις μυστικές πόρτες και μας προσκαλεί χαμηλόφωνα, σχεδόν ψιθυριστά, να εισέλθουμε σε έναν άλλο κόσμο, άγνωστο ή και αδιάφορο, για να μην πω εχθρικό στην πλειονότητα των ανθρώπων που κινούνται γύρω μας· στον βασανιστικό κόσμο του ανθρώπινου πόνου που διαθέτει ένα επιπλέον χαρακτηριστικό σε σχέση με όσα γνωρίζουμε, την ισοβιότητα.

Και αυτό είναι που τον κάνει στα μάτια των πολλών τόσο ανηφορικό και τόσο ανυπόφορο, προκαλώντας την αποστροφή του βλέμματος αλλά και της καρδιάς. Αυτό είναι που τον κάνει τόσο μοναδικό, που κανένας δεν επιθυμεί λογικά να τον υποστεί, αλλά ούτε και να σηκώσει κατά τη διάρκεια της μακράς διαδρομής έστω και για λίγο τον σταυρό του μαρτυρίου που νυχθημερόν έχει επωμιστεί ο γείτονας, να προσφέρει μικρές έστω ανάσες συνδρομής και κατανόησης σε εκείνους που τους έλαχε μια αστοχία της φύσης. Γι’ αυτό ο δρόμος αυτός παραμένει για τους πολλούς άθωρος, άφωτος και άηχος.

Κατά τα άλλα είμαστε κήρυκες της αγάπης για τον πλησίον, προσευχόμαστε υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου, εκκλησιαζόμαστε άπαξ της εβδομάδας τουλάχιστον και νηστεύουμε τακτικά, με τη φρούδα ελπίδα ότι οι αμαρτίες μας θα λάβουν άφεση και θα κερδίσουμε μια θέση στον επουράνιο παράδεισο, παρά το γεγονός ότι δεν τείναμε χείρα βοηθείας όταν οι φωτιές της επί γης κόλασης έκαιγαν αδιάκοπα δίπλα μας. Μια εξομολόγηση προ του τάφου ενδείκνυται και μοιάζει να είναι αρκετή...

* * *

Με είκοσι μικρής έκτασης ιστορίες, που άκουσε ή έζησε, ρίχνει η συγγραφέας φως στις σκοτεινές γωνιές της ανθρώπινης ύπαρξης, της ανθρώπινης φύσης, φέρνοντας στο προσκήνιο τα θύματα και τους θύτες, τα ανοιχτά και διά βίου ανεπούλωτα τραύματα, τα μυστικά που ευτυχώς ποτέ δεν βγήκαν στην επιφάνεια, τον κοινωνικό περίγυρο με τον κακεντρεχή σχολιασμό, την αλήθεια της ζωής όχι όπως επιφανειακά ορίζεται ή επιδεικνύεται, αλλά όπως είναι στην πραγματικότητα· ένα καζάνι που σιγοβράζει και αν δεν υπάρξουν βαλβίδες εκτόνωσης, οι εκρήξεις θα είναι αλυσιδωτές και οι συνέπειες τρομακτικές.

Με τόνους χαμηλούς αλλά άκρως υποβλητικούς, με γραφή ρεαλιστική χωρίς κανένα στοιχείο εντυπωσιασμού, με ροή σκέψης απλή και κατανοητή, η συγγραφέας παρουσιάζει τους ανθρώπους όπως ακριβώς είναι, παραθέτει τα γεγονότα χωρίς κριτική ή επικριτική διάθεση και αφήνει ελεύθερο τον αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα ως απότοκα και της δικής του στάσης ζωής.

Στην εποχή της διαδικτυακής εικονικής ευζωίας, στην εποχή των άναρθρων κραυγών που επιδεινώνουν τα ήδη οξυμένα προβλήματα, η συγγραφέας επιλέγει να μας παρουσιάσει τις αληθινές ιστορίες ζωής των ηρωίδων της. Ήταν η μοίρα, οι ατυχείς συμπτώσεις, ο λάθος τόπος και χρόνος ή το βλέμμα και το χέρι του Θεού που δεν στάθηκαν αντάξια των περιστάσεων;

Σε πολλούς παράγοντες μπορούμε να αποδώσουμε την αλήθεια, αν δεν μπορούμε να την κοιτάξουμε κατάματα. Αν δεν μπορούμε να αποδώσουμε την ευθύνη στη φύση του ανθρώπου, στη δομή της οικογένειας, στα στεγανά της κοινωνίας. Αν δεν αποδεχτούμε ότι διαχρονικά η κακοποίηση αποτελεί μέρος της ζωής μας, τόσο συνυφασμένο με την καθημερινότητά μας, που έχουμε πλέον πάψει να την αντιλαμβανόμαστε. Γι’ αυτό οι ηρωίδες των αφηγημάτων, αληθινές καθώς είναι, ισορροπούν μεταξύ συναισθήματος και λογικής αφήνοντας στίγμα ανεξίτηλο παρά το γεγονός ότι ζουν συχνά δίπλα μας σαν οπτασίες.

* * *

Είναι η θεια Κούλα, η μάνα του αποδιωγμένου Στέλιου, που έδωσε αγώνα ζωής για να απαλλάξει το παιδί της από τον κοινωνικό αποκλεισμό. Είναι οι «σημαδεμένες» μανάδες του χωριού που γέννησαν ανάπηρα παιδιά και μαυροφορέθηκαν για όλη τους τη ζωή. Είναι η Μαρία, η χαζοχαρούμενη, που ο «αγνώστου πατρός» γιος της παίρνει τη σιωπηρή του εκδίκηση από τον άφαντο πατέρα του. Είναι η αγαθή Βαγγελιώ, που μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη σφίγγει τη θηλιά της ανάγκης και την κάνει ζητιάνα. Είναι η Ελένη, η μάνα της ανάπηρης Φλώρας, που την καρδιά της βασανίζει ένα τραγικό ερώτημα. Είναι η Μαργαρίτα, που πληρώνει το τίμημα της αγάπης με την ίδια της τη ζωή όταν ο Κίμωνας, ο μικρότερος αδελφός της, «σώζει την τιμή» της οικογένειας. Είναι η Μαριώ, η όμορφη δασκάλα, που δολοφονείται από τους επίδοξους βιαστές της. Είναι η Φωτεινούλα, που μετά την αποκάλυψη ότι είναι υιοθετημένη χάνει τη γη κάτω από τα πόδια της. Είναι η Μαρουσώ, που κρύβει τους καθρέφτες για να μη δει ο γιος της το παραμορφωμένο πρόσωπό του. Είναι η Κρινιώ, με το ένοχο μυστικό που ποτέ ο άμεσα ενδιαφερόμενος δεν έμαθε, αλλά ούτε και κανένας άλλος. Είναι και η παπαδιά με τη γάτα της, που αποφασίζει ότι θα κλείσει τα αυτιά της στις κακίες του κόσμου. Είναι και η ίδια η συγγραφέας, που δηλώνει παρούσα και με γενναιότητα δίνει την προσωπική της μάχη μια ολόκληρη ζωή.

Είναι και τόσες άλλες γυναίκες ακόμα και τόσα παιδιά με αναπηρία, που ενώ συχνά γίνονται ευπώλητο προϊόν δημοσιογραφικών ερευνών και εκπομπών, σε ελάχιστο χρόνο εξαφανίζονται από το προσκήνιο, μιας και δεν κινούν πλέον το ενδιαφέρον. Ας σκεφτούμε όλοι αυτή τη συμπεριφορά, μήπως αναρωτηθούμε πόση ανθρωπιά –και αν– μας έχει απομείνει.

* * *

Ίσως κάποιοι αστόχαστα και αβασάνιστα αναρωτηθούν για την έκδοση αυτού του βιβλίου: «Μα τώρα, σ’ αυτή την ηλικία;». Μα φυσικά τώρα. Μα φυσικά σ’ αυτή την ηλικία. Γιατί δεν πρόκειται απλώς για ένα ακόμα βιβλίο, ούτε για μια μυθοπλασία που σκοπό έχει να εξάψει τη φαντασία μας· από αυτό είμαστε χορτάτοι. Αλλά για ένα απόσταγμα ψυχής, που ίσως αφυπνίσει τη χαμένη ανθρωπιά μας, που ίσως μας κάνει να σηκώσουμε το βλέμμα από τις φωτεινές οθόνες για να αντιληφθούμε πόση σκοτεινιά επικρατεί εντός και εκτός μας, αφού της επιτρέπει η αδιαφορία μας ή η αδικαιολόγητη απέχθειά μας να απλωθεί τριγύρω, καλύπτοντας με βαρύ πέπλο αυτό που κινδυνεύει ολότελα να χαθεί: να παραμείνουμε συν–άνθρωποι.

* * *

Καλό και ιαματικό θα είναι, εμείς, οι αρτιμελείς σωματικά αναγνώστες, αφού σκύψουμε με σεβασμό στις ιστορίες και αφουγκραστούμε τον παλμό τους από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα του βιβλίου, να κάνουμε έναν αυτοέλεγχο συναισθηματικής και συνειδησιακής αρτιμέλειας.

 

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα

Η Ιωάννα Παυλίδου – Γαλανού γεννήθηκε στη Νέα Ιωνία το 1939. Ποντιακής καταγωγής από την πλευρά του πατέρα της και με ρίζες στην Ικαρία από το σόι της μητέρας, ο προσφυγικός συνοικισμός και το νησί αποτέλεσαν τους δύο πόλους αναφοράς γύρω από τους οποίους περιστράφηκε ολόκληρη η ζωή της. Πρωτότοκος μεταξύ τεσσάρων αδελφών, πέρασε δύσκολα και φτωχικά παιδικά χρόνια, σημαδεμένα από τα ιστορικά γεγονότα της εποχής, τον πόλεμο, την Κατοχή, τον Εμφύλιο.

Τελείωσε σε πολύ νεαρή ηλικία τη Σχολή Νηπιαγωγών και ξεκίνησε να εργάζεται από τα 17 της χρόνια τόσο στην ιδιωτική όσο και στη δημόσια εκπαίδευση. Μεταξύ άλλων, εργάστηκε στο Νηπιαγωγείο Βαλτερού Σερρών, στη Σχολή Σαπουντζάκη, στη Βίλλα Αμαλία, τον πρώτο παιδικό σταθμό της Ελλάδας, στο Μοντεσοριανό Νηπιαγωγείο της Βαρβάρας Μποντέν και στα Εκπαιδευτήρια Ζηρίδη. Συνταξιοδοτήθηκε ύστερα από 43 χρόνια εργασίας. Παντρεύτηκε τον φιλόλογο Στυλιανό Γαλανό και απέκτησε τρεις γιους και δυο εγγόνια.

Σε προχωρημένη πια ηλικία ξεκίνησε να καταγράφει τις αναμνήσεις μιας μακράς ανηφορικής διαδρομής, βιώματα και ακούσματα στιγμών, που εντυπώθηκαν άσβεστα στη μνήμη.

 

Πηγή πρώτης δημοσίευσης: «Αληθινές ιστορίες ζωής» • Fractal

Ο αφρός των ημερών – του Μπορίς Βιάν - θεατρική κριτική

 

«Ο Αφρός των Ημερών» του Μπορίς Βιάν

σε σκηνοθεσία Μαριτίνας Πάσσαρη

στο Studio Μαυρομιχάλη

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Εισαγωγικά:

Το μυθιστορηματικό έργο του Γάλλου διανοούμενου (και με πολλές άλλες καλλιτεχνικές ιδιότητες) Μπορίς Βιάν γράφτηκε το 1946 και εκδόθηκε τον επόμενο χρόνο, σε μια εποχή ταραγμένη, που ολόκληρη η ανθρωπότητα προσπαθούσε όχι μόνο να επουλώσει τις πληγές της, αλλά και να βρει τρόπους να κατευθυνθεί σε μια άλλη, ελπιδοφόρα πραγματικότητα. Ο συγγραφέας, με γραφή ευφάνταστη, με χιούμορ αλλά και ευαισθησία, αναλύει το βαθύτερο νόημα της ζωής, σχολιάζει τις αξίες αλλά και τη σκληρότητα που σταδιακά γίνεται μέρος της ζωής των ανθρώπων, συνήθεια ή και δεύτερη φύση. Σχολιάζει τις δραματικές αλλαγές από την εφηβεία στην ενηλικίωση και την πορεία προς τον θάνατο, που προκαλεί θλίψη μέσα από τη συνειδητοποίηση της αλήθειας. Όμως το χιούμορ παραμένει αμείωτο, καθώς αποτελεί το πιο δραστικό όπλο για να ολοκληρωθεί με αισιοδοξία ο κύκλος της ζωής.

 

Η υπόθεση (διασκευή):

Οι ζωές τριών ζευγαριών, του Κόλιν και της Χλόης, του Τσικ και της Αλίζ, του Νικολά και της Ιζίς, αναμειγνύονται και κινούνται παράλληλα ή διασταυρώνονται, σε ένα περιβάλλον ονειρικό, όπου η φαντασία και η πραγματικότητα διαρκώς συγχέονται, ενώ η απουσία της υποχρεωτικότητας, η αδιαφορία για το χρήμα (που υπάρχει σε αφθονία για να σκορπίζεται) και τα υλικά αγαθά, η αγάπη για τη μουσική και τον χορό, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου ο ερωτισμός είναι διάχυτος, η επαφή με τη φύση δίνει χρώμα στη ζωή και ο χρόνος έχει αποχωριστεί από τον μανδύα του πιεστικού του ρόλου.

Δίχως σαφή οριοθέτηση μεταξύ του πραγματικού και του φανταστικού, με τις φιλοσοφικές αναζητήσεις να ζητούν το μερίδιό τους στις ζωές των ανθρώπων, με τον χορό και το τραγούδι να δίνουν τον ρυθμό και να πυροδοτούν τις επιθυμίες και, καθώς δεν υπάρχουν εμφανή ζητήματα διαβίωσης, η ζωή ανθοφορεί, οι καρδιές πάλλονται δυνατά και οι άνθρωποι απολαμβάνουν το δώρο της ζωής. Και κάπου εκεί ανάμεσα, με χιούμορ αλλά και καταλυτική ειλικρίνεια, ο γάτος και το ποντίκι παρεμβάλλονται, λέγοντας τη δική τους ιστορία και την περί ζωής άποψη.

Μέχρι που η αρρώστια της Χλόης, σε συνδυασμό με τη μείωση της οικονομικής ευρωστίας και την αδυναμία εύρεσης εργασίας για την κάλυψη των βιοτικών αναγκών, έρχεται να ανατρέψει την «αφρώδη» πραγματικότητα. Οι κοινές ανθρώπινες δυσκολίες της ζωής αναδύονται στην επιφάνεια, αντιμάχονται την ομορφιά της φύσης και η ζοφερή καθημερινότητα κάνει την αποκρουστική εμφάνισή της, απλώνοντας παντού το σκοτεινό της πέπλο.

Σε αυτές τις συνθήκες, η διαπίστωση ότι η αρρώστια της Χλόης είναι  πρωτόφαντη, ανίατη και θανατηφόρα, εκ των πραγμάτων διαφοροποιεί όχι μόνο τις σχέσεις, αλλά και αναπροσαρμόζει τη στάση ζωής των ηρώων. Η αλλοτρίωση, με τον παραλογισμό της, και η ανεπίστρεπτη ροή της ζωής, με τη σουρεαλιστική της δεινότητα, γράφουν τον επίλογο της ιστορίας, που παράλληλα σηματοδοτεί τη δυνατότητα για μια επανεκκίνηση της κοινωνίας σε εντελώς διαφορετική βάση. Μιας και το μονοπάτι που μέχρι σήμερα ακολουθούμε δείχνει –και είναι–  αδιέξοδο.

 

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

Η Μαριτίνα Πάσσαρη επιλέγει να μεταφέρει επί σκηνής ένα μυθιστόρημα, πράγμα που από μόνο του έχει βαθμό δυσκολίας. Αν σε αυτό προσθέσουμε την πολυπλοκότητα της σκέψης του συγγραφέα και την ονειρική διάσταση της πραγματικότητας, το εγχείρημα καθίσταται ακόμα πιο δύσκολο. Ωστόσο, με επιμέλεια και επιλεκτικότητα η σκηνοθέτις πετυχαίνει να αποδώσει την ουσία του αφηγήματος, παρά την αναγκαστική αποσπασματικότητα των επιμέρους ψηφίδων.

Πολύτιμοι και άξιοι συνεργάτες στο εγχείρημα:

Η Αλίκη Καζούρη, που με την υποδειγματική διδασκαλία της κίνησης δίνει τον τόνο, αυξομειώνει τις εντάσεις και «χρωματίζει» με χορευτική τρυφερότητα τον λόγο.

Ο Στάθης Ιωάννου, με τις μουσικές του, συνομιλεί άλλοτε με τον έρωτα, άλλοτε με την ξεγνοιασιά και άλλοτε με τη θλίψη και τον ανθρώπινο πόνο, αλλά και με τη δύναμη που διαθέτουμε για το επόμενο βήμα.

Η Ευδοκία Βεροπούλου, ως θεατρικό πολυεργαλείο, είναι υπεύθυνη για τη δημιουργία του πρωτότυπου, ευρηματικού και άκρως λειτουργικού σκηνικού, για τα κοστούμια που παρά τη λιτότητά τους ξεχωρίζουν για τη φωτεινότητα και την καλαίσθητη πολυχρωμία τους, αλλά και για τους ευαίσθητους φωτισμούς που διαχέονται στην ατμόσφαιρα και συμβαδίζουν σιωπηλά με τους παλμούς της καρδιάς αλλά και με τις σκιές στους τοίχους.

 

Οι ερμηνείες (αλφαβητικά):

Η Αθανασία Κουρκάκη (Χλόη, Αστυνομικός Ντάγκλας) είναι μια αιθέρια ύπαρξη παθιασμένη με τη ζωή  και με τον έρωτα που η νιότη αποζητά. Αδιαφορεί για τα υλικά αγαθά, διψάει για ομορφιά, χορεύει και τραγουδάει αισθαντικά, παραδίνεται στη δίνη της αρρώστιας και φεύγει από τη ζωή σαν κύκνος που για τελευταία φορά ανοίγει τα φτερά του στην αιωνιότητα. Εξίσου δυναμικό «κορίτσι της πιάτσας» ως αστυνομικός.

Ο Γιώργος Μπουφίδης (Τσικ, Ζαν Σολ Παρτρ, Ιερέας) είναι βυθισμένος στην αναζήτηση της γνώσης που θα κάνει τον κόσμο καλύτερο, αρνητής των επίγειων αγαθών –ακόμα και της αγάπης– αλλά και κάθε συμβατικής υποχρέωσης που του δημιουργεί κοινωνικά δεσμά. Ιδιαίτερα ελκυστικός και πειστικός και ως συγγραφέας-φιλόσοφος.

Ο Στρατής Νταλαγιώργος (Νικολά, Γιατρός, Χριστός, Γάτος) είναι ένας εκκεντρικός σεφ, λάτρης της καλοπέρασης αλλά και των ερωτικών περιπετειών, δυναμικός, ανεξάρτητος αλλά και γνώστης της πραγματικότητας και των ορίων των κοινωνικών ρόλων. Συναρπαστικός στον ρόλο του Χριστού, ιλαροτραγικός ως γιατρός.

Ο Νικόλας Παπούλιας (Κόλιν) είναι η ενσάρκωση του ευαίσθητου παιδιού που δεν αποχωρίζεται την αθωότητα και την ανέμελη ζωή ακόμα και στην ενηλικίωση. Τρυφερή ψυχή και φλογερός εραστής που φτάνει στα άκρα, διατηρώντας το αναφαίρετο δικαίωμα να ζει στον κόσμο του. Βιώνει τη συντριβή της απώλειας, αλλά επιμένει να ζει και να ερωτεύεται.

Η Μαριτίνα Πάσσαρη (Ποντίκι, Ιζίς) είναι η γλυκιά και πονετική Ιζίς, γεμάτη κατανόηση και καλοσύνη. Είναι όμως και ένα χαρακτηριστικό ποντίκι που τρυπώνει στις ζωές και στις σκέψεις των ανθρώπων, που δεν εγκαταλείπει το πλοίο την ώρα που βυθίζεται και αποδέχεται με στωικότητα τη μοίρα που εκ των προτέρων γνωρίζει.

Η Ντόνα Πετροπούλου (Αλίζ, Αστυνομικός Ντάγκλας) είναι ένα στοργικό πλάσμα που παραδίνεται στον έρωτα άνευ όρων, γίνεται εκούσια ακόλουθος μιας αδιέξοδης πορείας και όταν βουλιάζει στην πλήρη απογοήτευση, όταν χάνει κάθε ελπίδα ευτυχίας, βάζει τους δικούς της τίτλους τέλους σε ό,τι της στερεί το δικαίωμα στη ζωή. Απολαυστική και ως όργανο της τάξης.

 

Συνοψίζοντας:

Πρόκειται για μια παράσταση που κινείται στα παράλληλα σύμπαντα του κόσμου όπως θα θέλαμε να είναι, του κόσμου που ως τώρα δεν ζήσαμε και του κόσμου όπως πραγματικά είναι. Σχολιάζει το εφικτό και το ανέφικτο, το ποθητό και το υπαρκτό, αλλά και την αιματηρή θυσία της αθωότητας στον βωμό της παράλογης σκοπιμότητας. Μια παράσταση που μας καλεί να επιλέξουμε τον τρόπο που επιθυμούμε να διανύσουμε με ίδια ευθύνη τη διαδρομή του πεπερασμένου κύκλου της ζωής.

 

Συντελεστές:

Συγγραφέας: Μπορίς Βιάν
Διασκευή, σκηνοθεσία: Μαριτίνα Πάσσαρη
Δραματουργική επεξεργασία: Η Ομάδα
Σκηνικά κοστούμια: Ευδοκία Βεροπούλου
Επιλογή μουσικής: Μαριτίνα Πάσσαρη
Μουσική: Στάθης Ιωάννου
Κίνηση: Αλίκη Καζούρη
Φωτισμοί: Ευδοκία Βεροπούλου
Φωτογραφίες: Θέμης Πανταζόπουλος
Οπτικό υλικό: Παύλος Πάσσαρης
Καλλιτεχνικός συνεργάτης /Βίντεο: Μάκης Φάρος
Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη

 

Διανομή (αλφαβητικά)

Αθανασία Κουρκάκη (Χλόη, Αστυνομικός Ντάγκλας)

Γιώργος Μπουφίδης (Τσικ, Ζαν Σολ Παρτρ, Ιερέας)

Στρατής Νταλαγιώργος (Νικολά, Γιατρός, Χριστός, Γάτος) ,

Νικόλας Παπούλιας (Κόλιν)

Μαριτίνα Πάσσαρη (Ποντίκι, Ιζίς)

Ντόνα Πετροπούλου (Αλίζ, Αστυνομικός Ντάγκλας)

 

Πληροφορίες:

Από 14 Απριλίου έως 2 Ιουνίου

Ημέρες και ώρες: Δευτέρα και Τρίτη στις 21:15

Τιμές εισιτηρίων: κανονικό 15, ατέλεια 7, early bird 12

Προπώληση:  https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/o-afros-ton-imeron-tou-mporis-bian/

 

Διάρκεια: 90΄ λεπτά

Studio Μαυρομιχάλη, Μαυρομιχάλη 134

Τηλέφωνο 210 645 3330

 

 Πηγή πρώτης δημοσίευσης: Ο "Αφρός των Ημερών" στο fractal