«Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς» - θεατρική κριτική

 

«Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς»

Κείμενο: Θανάσης Τριαρίδης – Σκηνοθεσία: Στέλιος Πετράκης

στον «Τεχνοχώρο Εργοτάξιον»

 

Ο Θανάσης Τριαρίδης, επιμένοντας στο πολιτικό θέατρο και δίνοντας την καθημερινή μάχη της γραφής του, δημιούργησε το θεατρικό κείμενο «Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς» την ώρα που βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη η γενοκτονία στην αιματοβαμμένη λωρίδα της Γάζας σκορπίζοντας αποτροπιασμό για την απανθρωπιά του ανθρώπινου είδους, την ώρα που οι επαναπροωθήσεις των προσφύγων μάτωναν τα νερά της Μεσογείου γεμίζοντάς τα με αναρίθμητα ανώνυμα πτώματα, την ώρα που ο δυτικός πολιτισμός προσπερνούσε αδιάφορα τη φτώχεια και τη δυστυχία που ο ίδιος προκάλεσε, αρκεί να εξασφαλίσει την ευημερία και την ικανοποίηση των επιθυμιών των υπερκαταναλωτικών κοινωνιών του.

Ο Θανάσης Τριαρίδης παραμένει όρθιος στις επάλξεις και μας καλεί να πράξουμε ως άνθρωποι, ως όντα έλλογα, αυτό που μας αναλογεί. Να κοιτάξουμε κατάματα και τον εαυτό μας και τους κυβερνήτες μας, να αναμετρηθούμε με τις πράξεις μας, να δώσουμε μια ευκαιρία στον θανατηφόρο δυτικό πολιτισμό να σταματήσει τον ολισθηρό κατήφορο της ευνομούμενης ανομίας και να κάνει το βήμα που θα μας οδηγήσει στην πλήρωση της έννοιας του ανθρώπου.

 

Η υπόθεση:

Ένα απρόσμενο σύνθημα «Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς» πάνω σε έναν τοίχο προκαλεί αναστάτωση στα κυβερνητικά κλιμάκια μιας «δημοκρατίας». Αν και η αστυνομία κάνει όπως πρέπει το καθήκον της, εκτελώντας επί τόπου την κοπέλα που το έγραψε, το περιστατικό επαναλαμβάνεται και οι κατ’ εντολή εκτελέσεις φαίνονται ανίκανες να το αναχαιτίσουν. Και επειδή το συμβάν δεν είναι ούτε υποκινούμενο από «τρομοκρατικούς» μηχανισμούς ούτε εμπίπτει σε κάποιο γνωστό αντιδραστικό μοντέλο, παίρνει διαστάσεις ανεξέλεγκτες και οι ειδικοί καλούνται να βρουν τον πιο πρόσφορο τρόπο για να εξαλείψουν.

Συγκαλείται έκτακτη συνεδρίαση στην οποία συμμετέχουν ο Εκπρόσωπος του Πρωθυπουργού, ο Συντονιστής του Κυβερνητικού Έργου, ο Εκτελεστικός Βραχίονας Ασφάλειας και η Διευθύντρια Στρατηγικής και Επικοινωνίας της Κυβέρνησης. Στην ουσία, η τελευταία είναι εκείνη που κρατά στα χέρια της τα ηνία του σχεδίου και οι υπόλοιποι μεριμνούν για την εφαρμογή του και για την τελική ενημέρωση του Πρωθυπουργού.

Σε ένα πολεμικό κλίμα που καθένας καλείται να αναλάβει τις ευθύνες του, αλλά και να πάρει τα εύσημα της επιτυχίας ώστε να εδραιωθεί ακόμα περισσότερο στον θώκο της εξουσίας, τα τέσσερα κυβερνητικά στελέχη ανταλλάσσουν μεταξύ τους λεκτικά (και όχι μόνο) πυρά, επιδιώκοντας να προκριθεί ο τρόπος που εκείνοι προτείνουν για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Ο Συντονιστής του Κυβερνητικού Έργου, που στήνει τα βρόμικα παιχνίδια, βρίσκεται σε διαρκή διαμάχη με τον Εκτελεστικό Βραχίονα Ασφαλείας, καθαρόαιμο φορέα της βίας, ενώ ο Εκπρόσωπος του Πρωθυπουργού αποφεύγει επίμονα να πάρει σαφή θέση, περιοριζόμενος στην ασαφή προάσπιση της «δημοκρατίας» εξ ονόματος του Πρωθυπουργού.

Ουσιαστικά, μόνο η Διευθύντρια κάνει προτάσεις κλιμάκωσης της απανθρωπιάς και οι υπόλοιποι εκτελούν υπάκουα. Τα παρελκυστικά και παραπειστικά σχέδια του κρατικού μηχανισμού βγαίνουν από το συρτάρι και μπαίνουν σε εφαρμογή. Και όταν όλα αποτυγχάνουν, αντικαθίσταται και αυτή –ως κυρίως υπεύθυνη και καθ’ ύλη αρμόδια– από ένα πιο εξελιγμένο μοντέλο, με συσσωρευμένη γνώση όλων των προηγούμενων αποτυχιών.

Μέχρι που αποφασίζεται η λύση του προβλήματος με τον πιο απροσδόκητο τρόπο, μέχρι που η «δημοκρατία» αποφασίζει να δώσει λύση αφομοιώνοντας τον πρώην αντίπαλο, μέχρι που οι πρώην φίλοι γίνονται αυθημερόν εχθροί, άπαντες ομονοούν ότι «Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς»  και η ισορροπία αποκαθίσταται.

Και όσο όλα αυτά συμβαίνουν, στον βωμό της καθ’ υπόδειξη δημοκρατίας έχουν θυσιαστεί αμέτρητοι άνθρωποι, που για το σύστημα δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο από αριθμητικά δεδομένα που σύντομα θα λησμονηθούν μέσα από νέα εφευρήματα και μυθοπλαστικά πολιτικά αφηγήματα.  

 

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

Ο Στέλιος Πετράκης επωμίζεται το συνολικό βάρος της παράστασης και πραγματικά κατορθώνει να δημιουργήσει μια συνολικά εξαιρετική θεατρική εικόνα. Με ελάχιστα σκηνικά μέσα, με άριστες ενδυματολογικές επιλογές και με εύστοχους φωτισμούς, αναδύει στην επιφάνεια όλο τον εσωτερικό πλούτο του έργου. Με εξπρεσιονιστή σκηνοθετική ματιά δίνει πνοή ζωής στους χαρακτήρες και με κυρίαρχο το γκροτέσκο στοιχείο, δεν ξεφεύγει στο ελάχιστο από τον στόχο του και προσφέρει στο κοινό ένα συναρπαστικό θέαμα που το κρατά διαρκώς σε εγρήγορση. Οι τέσσερις επί σκηνής δρώντες βρίσκονται σε αδιάκοπη έντονη αλληλεπίδραση, αναπτύσσουν σχέσεις αντιπαλότητας και οργής, αντιδρούν βίαια και ακαριαία στα ερεθίσματα και δημιουργούν μια ατμόσφαιρα που δίνει ανάγλυφο όλο το σκοτεινό παρασκήνιο της πολιτικής σκηνής. Ο λόγος ρέει, οι προσωπικότητες απογυμνώνονται, τα γεγονότα εξελίσσονται ραγδαία, οι αποφάσεις παίρνονται με γνώμονα το συμφέρον και χωρίς ηθικούς φραγμούς, το αποτέλεσμα μετράει πάνω απ’ όλα και ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. 

Άξιες βοηθοί στο σκηνοθετικό έργο η Μαρίζα Μανατάκη και η Χαρά Κατσή.

Οι μουσικές επιλογές του Αντώνη Καραθανασόπουλου, χωρίς υπερβολές και με αίσθηση του μέτρου, βάζουν το δικό τους λιθαράκι στην επιτυχία της παράστασης.

Αφανής αλλά πάντα πολύτιμος συνεργάτης ο Τάκης Σπανός, ο άνθρωπος πίσω από την κονσόλα, που φροντίζει την ώρα της παράστασης όλα να γίνουν όπως και όταν πρέπει.

 

Οι ερμηνείες:

Στην περίπτωσή μας, πριν γράψουμε οτιδήποτε άλλο, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ισχύει το «ένας για όλους και όλοι για έναν».

Η Μαρίζα Μανατάκη, ως Frozen, είναι ο ψυχρός εκτελεστής. Μια ανθρωπόμορφη ρομποτική μηχανή, προγραμματισμένη να αναλύει δεδομένα, να εκμεταλλεύεται τη γνώση και να προσφέρει την πιθανή καλύτερη επιλογή. Είναι ψυχρή και δίχως συναισθήματα, επιβάλλει την τάξη και απαιτεί υπακοή χωρίς να αφήνει περιθώρια αντιρρήσεων.

Ο Γιώργος Γκιόκας, ως Δρακουμέλ, είναι κυριολεκτικά σοκαριστικός και σπαρταριστά κυνικός. Η ερμηνεία του μαγνητίζει, καθώς κάθε του κίνηση έχει τόση ένταση που το συναίσθημα διαχέεται ως κύμα στην αίθουσα. Αεικίνητος, σκληρός, σαδιστικός, παρορμητικός, αδίστακτος, ολοκληρωτικά εκφραστικός, αξιοποιεί κάθε κύτταρό του, συνταιριάζει μοναδικά τις γκριμάτσες με τα λόγια που ξεστομίζει, για να μας προσφέρει μια ερμηνεία που χαράζεται ανεξίτηλα στη μνήμη.

Ο Στέλιος Πετράκης, ως Βαρόνος, επιλέγει χαμηλούς τόνους για τον εαυτό του. Ξέρει να κρατά αποστάσεις και να αφήνει στους υπόλοιπους και τη βρόμικη δουλειά και την ευθύνη της αποτυχίας, ώστε να καρπωθεί μόνο την επιτυχία σε όφελος του προϊσταμένου του. Φαινομενικά καλοκάγαθος, είναι πρακτικά άσχετός και γι’ αυτό καχύποπτος, διπρόσωπος, ύπουλος με μια επαναλαμβανόμενη ατάκα που θα αφήσει εποχή.

Ο Αντώνης Καραθανασόπουλος, ως Βραχίονας, είναι η προσωποποίηση της εντεταλμένης βίας της εξουσίας. Το μυαλό του είναι κολλημένο στην αναζήτηση τρόπων μαζικής εξόντωσης των αντιπάλων, ενώ παράλληλα μεριμνά για την άφεση αμαρτιών μέσω της βαθιάς χριστιανικής πίστης του. Ταυτίζεται πλήρως με τον ρόλο του, τον υπηρετεί πιστά με στιγμιότυπα εκρηκτικής βλακείας, ενώ είναι και αξιοθαύμαστος μίμος κινήσεων.

Σημαντικές οι παρεμβάσεις του Πρωθυπουργού με τη φωνή του Μέμου Μπεγνή. Στα αυτιά μας φτάνει ένας λόγος δροσερός, θετικός, ελκυστικός, καθησυχαστικός και αισιόδοξος, που –όπως συνήθως συμβαίνει– δεν έχει να μας πει απολύτως τίποτα.

 

Συνοψίζοντας:

Πρόκειται για μια θεατρική παράσταση που μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ηχηρό χαστούκι αφύπνισης στις κοιμώμενες συνειδήσεις των ανθρώπων που έχουν βολευτεί στην απαλλαγή από κάθε ευθύνη, που έχουν αποφασίσει να αφήσουν άλλους να αποφασίζουν για την τύχη τους, νομίζοντας πως ταυτόχρονα έχουν πάρει και απαλλαγή για όσα απάνθρωπα συμβαίνουν γύρω μας και γύρω τους. Όταν το τέρας αποφασίσει –αν δεν το κάνει ήδη– να δείξει τα δόντια και τις προθέσεις του, θα χρειαστεί όλοι να βρεθούμε στα πνευματικά και ηθικά οδοφράγματα για να ανακόψουμε την πορεία του.

Το θεατρόφιλο κοινό παροτρύνεται να παρακολουθήσει και να συζητήσει την παράσταση μετά λόγου γνώσεως.

 

Η ταυτότητα της παράστασης:

Συγγραφέας: Θανάσης Τριαρίδης

Σκηνοθεσία/φωτισμοί/σκηνικά/κοστούμια: Στέλιος Πετράκης

Βοηθοί Σκηνοθέτη: Μαρίζα Μανατάκη, Χαρά Κατσή

Μουσική: Αντώνης Καραθανασόπουλος

Οργάνωση Παραγωγής: Μαρίζα Μανατάκη

Video art/Trailer: Φοίβος Σαμαρτζής

Φωτογραφίες: Δημήτρης Λαντζούνης

Επικοινωνία: Νατάσα Παππά

 

Διανομή:

Διευθύντρια Στρατηγικής και Επικοινωνίας της Κυβέρνησης: Μαρίζα Μανατάκη

Συντονιστής του Κυβερνητικού Έργου: Γιώργος Γκιόκας

Εκπρόσωπος του Πρωθυπουργού: Στέλιος Πετράκης

Εκτελεστικός Βραχίονας Ασφαλείας: Αντώνης Καραθανασόπουλος

Φωνή Πρωθυπουργού: Μέμος Μπεγνής

 

Πληροφορίες

Χώρος: Τεχνοχώρος Εργοτάξιον

Διογένους 1, Άγιος Δημήτριος (πλησίον σταθμού μετρό «Δάφνη»)

Τηλ. επικοινωνίας: 698 3930220

Παραγωγή: Akatsuki Theatre Company

Ημέρα/ώρα παραστάσεων: Σάββατο στις 21:00 - Διάρκεια: 80 λεπτά

 

Εισιτήρια

Κανονικό: 14 ευρώ - Μειωμένο (φοιτητικό, ανέργων, ΑμεΑ, +65): 10 ευρώ

Προπώληση:

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/dolofonoi-eseis-eiste-to-neo-aousbits/

Πηγή 1ης δημοσίευσης: «Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς» στο fractal

 

«Ένας ήρωας με παντούφλες» στο θέατρο «Λύχνος»

 

«Ένας ήρωας με παντούφλες»

των Αλέκου Σακελάριου & Χρήστου Γιαννακόπουλου

σε σκηνοθεσία Όλγας Μουργελά

και δραματουργική επεξεργασία Λευτέρη Ελευθεριάδη

από την ομάδα «Θεάτρου Φίλοι»

στο θέατρο «Λύχνος»

 

Μια παράσταση ζωντανής μνήμης και αφύπνισης

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Για την ιστορία...

Από το μακρινό 1958 διανύει μέχρι σήμερα ολόκληρες δεκαετίες στην πρωτότυπη κινηματογραφική της μορφή με τον κορυφαίο Βασίλη Λογοθετίδη ή στις θεατρικές της μεταφορές και διασκευές η εμπνευσμένη ιστορία «Ένας ήρωας με παντούφλες». Και πάντα παραμένει το ίδιο επίκαιρη και πάντα μια φέρνει, μαζί με το αβίαστο γέλιο, μια γεύση πικρή στο στόμα, καθώς μοιάζει σαν...

 

Σαν να μην πέρασε μια μέρα...

Η Όλγα Μουργελά και η ερασιτεχνική θεατρική της ομάδα μας χάρισαν μια θεατρική βραδιά γεμάτη ευθυμία μεταφέροντας επί σκηνής τη γνωστή σε όλους κινηματογραφική επιτυχία «Ένας ήρωας με παντούφλες», μια ακόμα πικρή κωμωδία με διαπεραστική κοινωνική σάτιρα των αείμνηστων Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου.

Στην κατάμεστη αίθουσα του θεάτρου «Λύχνος» ξαναζήσαμε και απολαύσαμε όλες εκείνες τις αλησμόνητες σκηνές και ατάκες, που προκαλούσαν –και συνεχίζουν να προκαλούν– όχι μόνο το γέλιο, αλλά και να μας τροφοδοτούν με σκέψεις για τα τρωτά της ελληνικής κοινωνίας, τις υπόγειες πολιτικές διασυνδέσεις, τα οικονομικά σκάνδαλα των «ημετέρων» και τις κοινωνικές ανισότητες, που παραμένουν ακόμα πληγές αγιάτρευτες στην καθημερινότητά μας.

Σε ένα σκηνικό εποχής, η Όλγα Μουργελά σκηνοθετεί με ιδιαίτερη επιμέλεια, με προσέγγιση συναισθηματική και ισορροπημένες εντάσεις.

Ο πολύπειρος Λευτέρης Ελευθεριάδης επεξεργάζεται δραματουργικά το έργο με σεβασμό στο πρωτότυπο κείμενο.

Και όλη η θεατρική ομάδα με συνεργατικότητα, αισιοδοξία και ζωντάνια πατά γερά στο θεατρικό σανίδι. Έχοντας πάρει τον αέρα της σκηνής και από τις προηγούμενες παραστάσεις, έχοντας δημιουργήσει μεταξύ τους κώδικες επικοινωνίας και με τη σωστή σκηνική καθοδήγηση, ομολογουμένως όλα ανεξαιρέτως τα μέλη της ομάδας μας εξέπληξαν ευχάριστα με τις εξαιρετικά ψυχωμένες ερμηνείες τους.

Ο στρατηγός Λάμπρος Δεκαβάλλας (Hermann Werner), αεικίνητος, ετοιμόλογος, κωμικός και συνάμα δραματικός, πάντα αισιόδοξος και εύπιστος, πατριώτης μέχρι τέλους, μας άφησε ένα βαθύ αίσθημα συγκίνησης. Η σύζυγός του Ειρήνη (Ελένη Κατή), μια γυναίκα καθημερινή, που πνίγεται από την ανέχεια και βλέπει ότι δεν υπάρχει καμία ελπίδα, πόσα άραγε μπορεί ακόμα να αντέξει και πόσους παραλληλισμούς μπορεί να ανακαλέσει στη μνήμη από τη σύγχρονη πραγματικότητα; Η κόρη τους Πόπη (Κική Μαλαπέτσα), συμπονετική, με κατανόηση, αλλά ούτε ανόητη ούτε αναξιοπρεπής, φαινόμενο σπάνιο.

Ένας παλιατζής (Θωμάς Ανδρέου) που ένα ματωμένο ξίφος για την υπεράσπιση της πατρίδας του είναι άχρηστο (σκοτώνουν τ’ άλογα όταν γεράσουν...) και μια χλαίνη τρύπια από σφαίρα (τι σφαίρα, τι σκώρος;) πιάνει τρία τάλιρα.

Ο πλούσιος και διαπλεκόμενος ξάδελφος Απόστολος (Γιώργος Χανιωτάκης), αδηφάγος και παμφάγος, μακρυχέρης, αρπακτικό όχι μόνο του χρήματος αλλά και της ευτυχίας των άλλων, πόσους γνωστούς «διάττοντες αστέρες» μας έφερε στον νου; Η γραμματέας του υπουργείου (Αγγελική Φακίτσα), διαμεσολαβήτρια και μέχρι τον λαιμό  μέσα στο κόλπο των αμοιβαίων εξυπηρετήσεων, της διαφθοράς και των παράνομων συναλλαγών – ποτέ δεν μας έλειψαν οι μεσάζοντες.

Ο βολεψάκιας γαμπρός Κώστας, ολίγον προικοθήρας (Ηλίας Σαρδέλης), ένας λιποτάκτης της ζωής που θαμπώνεται από τα πλούτη, δεν διστάζει να εγκαταλείψει την κόρη του φτωχού στρατηγού (το χρήμα πολύ εμίσησαν, το πολύ χρήμα ουδείς!) για την πλούσια εξαδέλφη της Τζούλια (Έλενα Μαλαπέτσα), που ασφαλώς είναι αδίστακτα κτητική και έχει ως πρότυπο τον πατέρα της.

Ο πεινάλας γλύπτης Λυμπεριάδης ο Νάξιος (Γιώργος Χανιωτάκης), ο καλλιτέχνης που δουλεύει για ένα κομμάτι ψωμί (support art workers, θυμάστε;) και αναγκάζεται να τον κλέβουν εις γνώση του αν δεν θέλει να πεθάνει από την πείνα.

Και βέβαια οι απαξιωτικές φιλάνθρωπες κυρίες (Σοφία Μπολώση, Μαρλού Ξηνταριανού, Ρένα Παπαγεωργίου), που πάντα μεριμνούν για την εξάλειψη της φτώχειας που, παραδόξως, ολοένα αυξάνεται. Μια κοινωνία που από τότε μέχρι σήμερα όχι μόνο δεν έχει μεγάλες διαφορές προς το καλύτερο, αλλά συχνά παρουσιάζει μια ιδιαίτερα επικίνδυνη επιδείνωση.

Και η ΔΕΗ να κόβει το φως στο σπίτι του ήρωα και να μας βυθίζει στο πιο βαθύ σκοτάδι της άγνοιας.

Αξίζει να σημειωθεί το ευφυές σκηνοθετικό εύρημα του ανοίγματος και του κλεισίματος της παράστασης από τον «Αλέκο Σακελλάριο» (Κώστας Παπαγεωργίου), που, όπως ξέρουμε, είχε τη συνήθεια με κάποιο τρόπο να εμφανίζεται σε σκηνές των ταινιών του.  

Θερμά συγχαρητήρια αλλά και πολλές ευχαριστίες σε όλους τους συμμετέχοντες φίλους και φίλες, που με μεράκι και μέσα από την καρδιά τους ανέβηκαν στη σκηνή και μας προσέφεραν μια αλησμόνητη θεατρική βραδιά.

Ευχόμαστε ολόψυχα καλή συνέχεια και καλή επιτυχία!

 

Και αν σας αρέσει το θέατρο και η αλήθεια του, να πάτε κι εσείς να τους δείτε και να τους χειροκροτήσετε!

 

Συντελεστές της παράστασης:

Σκηνοθεσία: Όλγα Μουργελά

Δραματουργική επεξεργασία: Λευτέρης Ελευθεριάδης

Βοηθός σκηνοθέτη: Αγγελική Φακίτσα

Επιμέλεια μουσικής: Αγγελική Φακίτσα/ Όλγα Μουργελά

Φωτισμοί: Όλγα Μουργελά

Επιμέλεια κομμώσεων/μακιγιάζ: Έλενα Μαλαπέτσα

Σκηνικά: Θεάτρου Φίλοι

Εικαστικό αφίσας: Werner Hermann

Διαφημιστικό γραφείο: Μαρλού Ξηνταριανού – marlouart.com

**Ακούγεται η φωνή του Λευτέρη Ελευθεριάδη

Παραγωγή: Θεάτρου Φίλοι

Εμφανίζονται με αλφαβητική σειρά :

Hermann Werner, Ανδρέου Θωμάς, Κατή Ελένη, Μαλαπέτσα Έλενα, Μαλαπέτσα Κική, Μπολώση Σοφία, Ξηνταριανού Μαρλού, Παπαγεωργίου Κώστας, Παπαγεωργίου Ρένα, Φακίτσα Αγγελική, Χανιωτάκης Γεώργιος και ο Ηλίας Σαρδέλης

Ημερομηνίες παραστάσεων:

Στις 23/3, 30/3, 20/4 & 4/5/2026 & ώρα 20:00

ΘΕΑΤΡΟ ΛΥΧΝΟΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Χαλκιδικής 83, Γκάζι

Είσοδος: 10,00€ / Ατέλεια: 5,00€

Για κρατήσεις τηλ: 2110121686

 

Ο "Μικρός Έγιολφ" του Χένρικ Ίψεν - θεατρική κριτική

 

Ο «Μικρός Έγιολφ» του Χένρικ Ίψεν

σε διασκευή και σκηνοθεσία Ντίνου Ψυχογιού

στο θέατρο ΠΛΥΦΑ

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Εισαγωγικά:

Ο κορυφαίος Νορβηγός δραματουργός Χένρικ Ίψεν γράφει τον «Μικρό Έγιολφ» το 1894, δηλαδή της περίοδο της ωριμότητας της θεατρικής του γραφής. Ακολουθώντας το ρεαλιστικό του μοτίβο, για μια ακόμα φορά ο βαθιά αληθινός και ανθρώπινος λόγος του δεν σπρώχνει τα προβλήματα κάτω από το χαλί, αλλά με οξυδέρκεια προσεγγίζει το ανθρώπινο δράμα και σκιαγραφεί τους χαρακτήρες όταν αυτοί λειτουργούν υπό πίεση ή υπό το συντριπτικό βάρος της απώλειας. Και καθώς η ζωή είναι ένα ορμητικό ποτάμι με ανεπίστρεπτη ροή από το παρόν προς το μέλλον, ο πρωτοπόρος δραματουργός τοποθετεί τους ήρωες μέσα στη δίνη του, χωρίς να παραλείπει τη δημιουργία των αγαπημένων τριγωνικών του πλεγμάτων, και κάνει απόλυτα σαφές ότι η δική τους αποκλειστικά στάση θα κρίνει αν θα παρασυρθούν από το ρεύμα του ή αν θα οδεύσουν μέσα από την υπέρβαση των αντιξοοτήτων προς την αντιμετώπιση του εαυτού του αλλά και της ίδιας της ζωής.

 

Η υπόθεση:

Ο ταπεινής καταγωγής Άλφρεντ, που ονειρεύεται να γίνει συγγραφέας, παντρεύεται την πλούσια κτηματία Ρίτα, που η κτητικότητά της δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στη μεταξύ τους σχέση. Ούτε η ύπαρξη του παιδιού τους, του μικρού Έγιολφ, δεν στέκεται ικανή να αναχαιτίσει τον παρορμητισμό της. Ένα ατύχημα που προκαλεί μόνιμη αναπηρία στο παιδί και οφείλεται στο αχαλίνωτο ερωτικό πάθος του ζευγαριού, οι εντάσεις οξύνονται ακόμα περισσότερο. Ο Άλφρεντ αφιερώνεται σχεδόν αποκλειστικά στο παιδί, εγκαταλείποντας τις συγγραφικές του φιλοδοξίες και παραμελώντας τη σύζυγό του υπό το βάρος των τύψεων και των ενοχών του. Η Ρίτα εξορίζεται και γίνεται ολοένα πιο επιθετική, διεκδικώντας τη θέση στην καρδιά του και τον χώρο στη ζωή του. Δεν διστάζει να θεωρήσει υπεύθυνο για την απομάκρυνση του ζευγαριού το ίδιο της το παιδί.

Μέχρι που ο απροσδόκητος πνιγμός του ανάπηρου παιδιού λειτουργεί ως καταπέλτης στις ψυχές του ζευγαριού. Την απόλυτη συντριβή διαδέχονται οι εκατέρωθεν κατηγορίες, ως μηχανισμός απαλλαγής του καθενός από το βάρος της ευθύνης. Πού χάθηκε η συμπόνια, που χάθηκε η αλληλοϋποστήριξη, που βυθίστηκε ο έρωτας, σε ποια σκοτεινά νερά διαμελίστηκε η οικογένεια;

Μαζί με το ζευγάρι ζει η Άστα, η ετεροθαλής αδελφή του Άλφρεντ, το μοναδικό στήριγμά του αλλά και φορέας ενός οικογενειακού μυστικού που μπορεί σαν αστραπή να κάψει ακαριαία ό,τι έχει απομείνει ανάμεσα στο ζευγάρι. Την εικόνα συμπληρώνει ο μηχανικός Μποργκχάιμ, ερωτευμένος με την αμφιταλαντευόμενη Άστα. Η παρουσία του λειτουργεί ως φωνή της λογικής και της αμείλικτης πραγματικότητας. Και καθώς τα λανθάνοντα ερωτικά τρίγωνα αυξάνουν κατακόρυφα την ένταση, έρχεται η στιγμή που Άστα και Μποργκχάιμ αποφασίζουν να φύγουν μακριά από το αδηφάγο πένθος και τον ανώφελο και αδιέξοδο αλληλοσπαραγμό.

Τώρα ο Άλφρεντ και η Ρίτα είναι υποχρεωμένοι να κοιτάξουν κατάματα και τον εσωτερικό τους κόσμο και τη μεταξύ τους σχέση και τη ζωή που κυλάει σε μία μόνο κατεύθυνση. Τώρα έχει φτάσει η ώρα των κρίσιμων αποφάσεων, της ανάληψης της συν-ευθύνης που στον καθένα αναλογεί. Θα κάνουν το αποφασιστικό βήμα μαζί ή θα τραβήξουν δρόμους χωριστούς κουβαλώντας το συντριπτικό φορτίο της απελπισίας; Η επιλογή είναι αποκλειστικά δική τους.

 

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

Η επιτυχημένη διασκευή του έργου (που δεν στερεί τίποτα από την ουσία του αρχικού κειμένου) και η σύγχρονη σκηνοθετική προσέγγιση του Ντίνου Ψυχογιού (με την αρωγή της Ελίνας Παντελεμίδου και της Μαριλένας Βασιλείου) τοποθετεί το κλασικό κείμενο στην τρέχουσα αισθητική και προσφέρει στον θεατή μια οικεία συνολική εικόνα. Οι χαρακτήρες συνομιλούν με την πραγματικότητα, με τις συγκρούσεις στην επιφάνεια αλλά και την υπαινικτική διαδικασία να περνούν αβίαστα στο κοινό.

Οι σκηνικές και ενδυματολογικές επιλογές της Νίκης Ψυχογιού  (με την αρωγή της Ελπίδας Νταλιάνη και της Μαρκέλλας Μουσσού) σκηνικά προσφέρουν μια νεωτερική και ανάλαφρη αίσθηση στη συνολική εικόνα της παράστασης, ενώ ενδυματολογικά μπορούν να δημιουργούν νοηματικές συνδέσεις με την κλασική φόρμα.

Bitsofciel και Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου συμπληρώνουν την ομάδα των συνεργαστών, με τις υποβλητικές μουσικές επιλογές και τους πολύ προσεγμένους φωτισμούς αντίστοιχα.

 

Οι ερμηνείες:

Ο Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου, ως Άλφρεντ, βαδίζει σε τεντωμένο σκοινί και παίζει με τα όρια της νεύρωσης. Οι επιλογές του και οι συμπτώσεις τον έχουν οδηγήσει στην απόγνωση και αναζητά τον τρόπο να ξεφύγει από τον εαυτό του. Τύψεις και ενοχές δημιουργούν ένα βασανιστικό πλέγμα μέσα του και κάθε στιγμή απειλούν να τον παρασύρουν στον βυθό. Αγωνίζεται να σωθεί και να σώσει, το αντικείμενο του πόθου του, να βρει την αληθινή ευτυχία που θα τον οδηγήσει στην ισορροπία. 

Η Aulona Lupa, ως Ρίτα – σύζυγος του Άλφρεντ, είναι η ενσάρκωση της κτητικότητας και του ασυγκράτητου ερωτισμού, που μεταμορφώνει τη ζωή της από επίγειο παράδεισο σε κόλαση. Λυγίζει κάτω από το βάρος της οικογενειακής τραγωδίας, αλλά είναι αποφασισμένη να σηκώσει το φορτίο που της αναλογεί και να στρέψει το βλέμμα στο μέλλον, κάνοντας μια καινούργια αρχή. Εξωτερικεύει τον συναισθηματικό της κόσμο και τις ραγδαίες μεταπτώσεις του, αναζητώντας με κάθε τρόπο τη λύτρωση. Αναλαμβάνει τις ευθύνες της, πληρώνει αδιαμαρτύρητα το τίμημα και προχωρεί.

Η Φαίδρα Αγγελάκη, ως Άστα – ετεροθαλής αδελφή του Άλφρεντ, είναι ένα πλάσμα αναποφάσιστο που έχει μάθει να ζει εξαρτημένο, να ζει για να θαυμάζει άκριτα τη ζωή των άλλων. Τα συναισθήματά της την οδηγούν σε διαρκή δισταγμό, ενώ το οικογενειακό μυστικό λειτουργεί μέσα της ως αόρατος βρόγχος. Αμφιταλαντεύεται και οπισθοχωρεί μέχρι τη στιγμή που διαισθάνεται ότι ο δρόμος της ζωής τραβάει μόνο μπροστά.

Ο Πασέ Κολοφωτιάς, ως μηχανικός Μποργκχάιμ, είναι μια ήρεμη δύναμη, άνθρωπος πρακτικός που λειτουργεί με γνώμονα τη λογική, χωρίς να παραλείπει την αναζήτηση της ευτυχίας. Με αυτοσυγκράτηση και αυτοέλεγχο ρίχνει τις προτάσεις ζωής στο τραπέζι, βάζει τα όριά του και καρτερικά περιμένει την απόκριση. Η μοναξιά δεν είναι η επιλογή του αλλά ούτε και η άνευ όρων αποδοχή της στρεβλής και ενοχικής αντίληψης των πραγμάτων.

Τρυφερό και συγκινητικό το άκουσμα της φωνής του μικρού Νίκου Ντόκα (Έγιολφ), που ηχεί σαν καμπάνα αθωότητας στα αυτιά του κόσμου των ενηλίκων.

 

Συνοψίζοντας:

Για πολλοστή φορά ο διεγερτικός ρεαλισμός και οι διαχρονικές τριγωνικές σχέσεις του Ίψεν επανέρχονται στο προσκήνιο. Σύμπτωση; Προφανώς όχι. Η ανθρώπινη ψυχή είναι καταδικασμένη να ζει ελεύθερη, αλλά παράλληλα να βιώνει τον πόνο, τις τύψεις, τις ενοχές, αλλά και την αμφιβολία της σωστής –αν υπάρχει– επιλογής. Και ο κορυφαίος δραματουργός έχει τον τρόπο να εισδύει στην ψυχή, να την απογυμνώνει και να την αναλύει όχι μόνο προς τέρψη αλλά κυρίως προς γνώση.

Αξίζει να ιδωθεί μια θεατρική παράσταση όταν μπροστά στα μάτια και την καρδιά του θεατή ξεδιπλώνει πικρές και ανομολόγητες αλήθειες, ιστορίες ανθρώπων της διπλανής πόρτας ή –ίσως– και κομμάτια της προσωπικής ζωής του καθενός που ζητούν επούλωση και οριστική ίαση.

 

Η ταυτότητα της παράστασης:

Μετάφραση - Διασκευή - Σκηνοθεσία: Ντίνος Ψυχογιός

Ερμηνεύουν: Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου, Aulona Lupa, Φαίδρα Αγγελάκη, Πασέ Κολοφωτιάς.

Ακούγεται η φωνή του μικρού Νίκου Ντόκα.

 

Σκηνικά - Κοστούμια: Νίκη Ψυχογιού

Πρωτότυπη Μουσική: Bitsofciel

Σχεδιασμός Φωτισμών: Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου

Επιμέλεια Κίνησης: Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου

Βοηθός Σκηνοθέτη: Ελίνα Παντελεμίδου

Βοηθοί Σκηνογράφου – Ενδυματολόγου: Ελπίδα Νταλιάνη, Μαρκέλλα Μουσσού.

Φωτογραφίες: Νίκος Κωδούνας

Animations: Σάββας Παπαγεωργίου

Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη

Εκτέλεση Παραγωγής: AoC AMKE

 

Πληροφορίες:

ΜΟΝΟ ΓΙΑ 7 ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ!

Από 4 Μαρτίου, κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στις 21:15

ΠΛΥΦΑ, αίθουσα 7Α. Κορυτσάς 39, Βοτανικός.

Εισιτήρια: €16, €12 (μειωμένο) στο more.com

Διάρκεια: 90’

Πηγή πρώτης δημοσίευσης: Ο "Μικρός Έγιολφ" στο fractal

 

 

LO - θεατρική κριτική

 

LO – στο θέατρο BIOS (Γκάζι)

σε κείμενο του Μάριου Τσάγκαρη

και σκηνοθεσία του Λευτέρη Παπακώστα

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Ποιος μπορεί με βεβαιότητα ή με μικρή έστω απόκλιση να προβλέψει το μέλλον μιας κοινωνίας που σχεδόν εξολοκλήρου στηρίζεται σε μια εικονική πραγματικότητα αποθηκευμένη σε κάποιο «σύννεφο» του άυλου παγκόσμιου ιστού; Πώς είμαστε βέβαιοι ότι τα «δεδομένα» μας θα βρίσκονται πάντα εκεί με ασφάλεια, ότι δεν θα γίνονται εκμεταλλεύσιμο είδος στα χέρια επιτήδειων εμπόρων, ότι δεν θα αλλοιωθούν και δεν θα χρησιμοποιηθούν σε βάρος μας στο όνομα μιας κατ’ επίφαση προόδου; Ακόμα περισσότερο, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη ολοένα κερδίζει έδαφος στην καθημερινότητα, ποια εχέγγυα μας δίνονται ότι δεν θα συμβούν ασύδοτοι πειραματισμοί σε βάρος του ανθρώπινου νου;

Ίσως τίποτα απ’ όλα αυτά δεν πρόκειται να συμβεί. Ίσως να είναι αποκυήματα της νοσηρής φαντασίας του γράφοντος; Τι θα γίνει όμως αν αυτοί οι φόβοι και οι υποψίες κάποτε, από ένα τυχαίο περιστατικό, με ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας επαληθευτούν ως εφιάλτες;

 

Η υπόθεση:

Βρισκόμαστε σε ένα υπόγειο καμπαρέ της Αθήνας του τέλους του 21^ου αιώνα ύστερα από την πλήρη κατάρρευση της τεχνητής νοημοσύνης αλλά και όσων γνωρίζουμε ως πραγματικότητα. Η πόλη κατοικείται από ανθρωπόμορφες μηχανές και από υβριδικούς ανθρώπους. Η κυρίαρχη λογική δεν γνωρίζει ηθικούς φραγμούς και επιδίδεται είτε σε πειράματα τυχαιότητας, τοποθετώντας σε μηδενικό επίπεδο το συναίσθημα. Ωστόσο, ακόμα και υπό αυτές τις συνθήκες, υπάρχει η ανάγκη –ή έχει δημιουργηθεί εσκεμμένα– η ανάγκη ικανοποίησης της ηδονής. Η εξυπηρέτηση αυτή προσφέρεται από μηχανοκίνητες κούκλες, κατάλληλα προγραμματισμένες για τον σκοπό αυτό. Προφανώς η αγοραία ηδονή εξακολουθεί, ως κατάλοιπο προηγούμενης εποχής, να είναι συνυφασμένη με τον υπόκοσμο και όλες τις παράνομες δραστηριότητες που συντηρούνται και από αυτή την μελλοντική κοινωνία.

Μία από αυτές, υβρίδιο ανθρώπου, ερωτεύεται έναν επαγγελματία και κατά συρροή εκτελεστή του κυκλώματος, που αργότερα καταδικάζεται σε υποχρεωτική ύπνωση για ένα στυγερό έγκλημα, για το οποίο του αποδίδεται αποκλειστικά η ευθύνη.

Όταν όμως ξυπνάει ξαφνικά, η μνήμη του επανέρχεται μαζί με την ερωτική του επιθυμία. Η σύγκρουση με τους πρώην συνεργούς είναι αναπόφευκτη και μοιραία. Το ανθρωποκυνηγητό είναι ανελέητο, καθώς η πολιτική ηγεσία απαιτεί οριστική λύση του προβλήματος και η αστυνομία αναλαμβάνει τον συνήθη ρόλο της. Παράνομοι και εκπρόσωποι της εξουσίας εξυφαίνουν τη συνωμοσία της σιωπής, ενώ ένας έρωτας ανθίζει πάλι.

Στο τέλος ένας μόνο μπορεί να επικρατήσει. Αλλά ακόμα και έτσι, η ελπίδα θα παραμείνει ζωντανή.

 

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

Ο Λευτέρης Παπακώστας, με την αρωγή της Χρύσας Βουλουτάκη,  μεταμορφώνει σε δράση επί σκηνής το λιτό, εκ των πραγμάτων, και περιορισμένης έκτασης κείμενο του Μάριου Τσάγκαρη. Επωμίζεται τη μεγάλη ευθύνη της διασύνδεσης του λόγου με τη φυσική παρουσία σε συνθήκες πρωτόγνωρες και ευφάνταστες.

Μας υποδέχεται με ένα ξάφνιασμα, καθώς ένας «κονφερασιέ» μας καλωσορίζει στον χώρο μαζί με τις τρεις κούκλες ηδονής, μας προειδοποιεί ευγενικά και μας οδηγεί στον υπόγειο χώρο του καμπαρέ μέσα σε καπνούς και εναλλασσόμενους φωτισμούς. Καθόμαστε όπου μας βολεύει, αλλά μπορούμε να αλλάξουμε θέση όποτε θελήσουμε.

Η παράσταση αρχίζει με δημιουργία πρωτογενών εικόνων στις οποίες ο σκηνοθέτης δίνει ζωή και κίνηση με τρόπο που παραπέμπουν σε ένα άγνωστο δυστοπικό μέλλον. Συμβατές οι ενδυματολογικές επιλογές του Σπύρου Γκέκα, η μουσική (έργο του συγγραφέα) και οι φωτισμοί του Λευτέρη Ελευθεριάδη. Εξαιρετικά υποστηρικτικό το video art σκηνικό υπόβαθρο, έργο του Άρη Αθάνατου, όπως και η διδασκαλία κυρίως της μηχανικής κίνησης από τη Βιβή Μπουτάτη. Τα σκηνικά αντικείμενα που έχει επιλέξει ο σκηνοθέτης με τη συνεργασία της Κατερίνας Παρισσινού παίζουν τον δικό τους σημαντικό ρόλο στη συνολική εικόνα της παράστασης. Τέλος, σημαντικός και αξιοσημείωτος ο ρόλος του Θεόδωρου Διαμαντή στον παράλληλο χειρισμό ήχου και φωτισμού της παράστασης.

Εκτιμούμε ότι θα ήταν ωφέλιμη για την παράσταση η σμίκρυνση της συνολκής διάρκειας ή, εναλλακτικά, η επέκταση του κειμένου, ώστε να υπάρξει καλύτερη σχέση ισορροπίας μεταξύ λόγου και δράσης, καθώς και αυξημένη διάδραση με το κοινό.  

 

Οι ερμηνείες:

Η Κατερίνα Παρισσινού, η υβριδική κούκλα LO, είναι μια ανατρεπτική μορφή που αναπτύσσει συναισθήματα και διαταράσσει την τάξη των πραγμάτων. Μυστηριώδης, επιβλητική, ανεξάρτητη και ιδιαίτερα δυναμική, επιλέγει την ελευθερία και κινείται με χαρακτηριστική άνεση και επιβλητικότητα στον χώρο.

Ο Γιώργος Τριανταφύλλου, ο Μαλούρας, είναι ο άνθρωπος της νύχτας που προσφέρει πληρωμένες ηδονές μαζί με άλλες παράνομες υπηρεσίες αντί αδράς αμοιβής. Χυδαίος, αδίστακτος, ύπουλος και υπόγειος, φροντίζει να έχει τους πάντες στο χέρι και με βιαιότητα να ορίζει τις τύχες μηχανών και ανθρώπων.

Η Λίνα Πάτσιου, ως αισθησιακή κούκλα Ταυ, με τις χαρακτηριστικές νωχελικές της κινήσεις αλλά και το γλυκό μηχανικό χαμόγελο, γίνεται συχνά διαμεσολαβητής της επικοινωνίας μεταξύ δρώντων και κοινού με γλυκύτητα. Ιδιαίτερα συγκινητική η στιγμή που διαισθάνεται την έλευση του τέλους της.

Ο Θεοδόσης Σκαρβέλης είναι ο Μακ, ο επιστήμονας που αδιάκοπα πειραματίζεται με τους πάντες και τα πάντα, με την παράνοια να αντικατοπτρίζεται στο βλέμμα και στα λόγια του, σκληρός και αποφασιστικός, με μυαλό σκοτεινό, σταθερά υποτακτικός αλλά και αναντίρρητο στήριγμα του ισχυρού αφεντικού. 

Ο Πασέ Κολοφωτιάς είναι ο αστυνόμος Ντέκας, κλασική φιγούρα που παίζει χωρίς ενδοιασμούς το διπλό παιχνίδι προς ίδιο όφελος. Εκπροσωπεί με σκληρότητα τον νόμο αλλά και τις διαχρονικές σχέσεις του με τον υπόκοσμο. Είναι έμπρακτα η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος.

Η Χρύσα Βουλουτάκη, είναι η παρανοϊκή κούκλα Ντα, το μόνιμο πειραματόζωο της χωρίς ηθικούς φραγμούς επιστήμης. Βρίσκεται διαρκώς σε υποδειγματική αστάθεια, σε κατάσταση κινητικής και λεκτικής αποδιοργάνωσης, με ερμηνεία εξαιρετικά πειστική και ελκυστική.

Ο Λευτέρης Παπακώστας είναι ο διαβόητος εκτελεστής Σκούπας, προγραμματισμένος να εκτελεί φονικές εντολές, αλλά και με την παράδοξη ικανότητα ανάπτυξης ανθρώπινης σχέσης. Η αφύπνισή του και η επίμονη ερωτική του επιθυμία αλλάζει τα δεδομένα. Άκαμπτος, με κίνηση κοφτή και αποφασιστική, με βλέμμα σταθερό και παγερό, είναι ικανός για το χειρότερο ή το καλύτερο κατά περίπτωση.

Συνοψίζοντας:

Πρόκειται για μια παραστατική ιδέα που έχει ακόμα να διανύσει πολύ δρόμο μέχρι να εδραιωθεί και να γίνει επαρκώς αρεστή από το ευρύτερο κοινό. Προς το παρόν, κάνοντας τα πρώτα βήματα, θεωρούμε ότι απευθύνεται αρχικά σε κοινό περιορισμένου ηλικιακού εύρους (κυρίως μεταξύ 20 και 40 ετών), που σχετίζονται τόσο με την ηλεκτρονική ταξινόμηση της εποχής μας όσο και με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Μετά βεβαιότητας απευθύνεται εν γένει στους θιασώτες της επιστημονικής φαντασίας, που τους δίνεται η ευκαιρία να ανοίξουν έναν νέο κύκλο συζήτησης και αναζητήσεων σε θεατρικό πλέον επίπεδο. 

 

Η ταυτότητα της παράστασης:

Κείμενο: Μάριος Τσάγκαρης
Σκηνοθεσία: Λευτέρης Παπακώστας
Κοστούμια: Σπύρος Γκέκας
Μουσική: Μάριος Τσάγκαρης
Φωτισμοί: Λευτέρης Ελευθεριάδης
Φωτογραφίες / video art: Άρης Αθάνατος
Κίνηση: Βιβή Μπουτάτη
Σκηνικά αντικείμενα: Κατερίνα Παρισσινού / Λευτέρης Παπακώστας
Βοηθός σκηνοθέτη: Χρύσα Βουλουτάκη

Τεχνικός ήχου/ φωτισμού: Θεόδωρος Διαμαντής
Διεύθυνση παραγωγής: Μαριετίνα Σιμάτου
Υπεύθυνη επικοινωνίας: Γιώτα Δημητριάδη

 

Παίζουν:

Κατερίνα Παρισσινού, Γιώργος Τριανταφύλλου, Λίνα Πάτσιου,

Θεοδόσης Σκαρβέλης, Πασέ Κολοφωτιάς, Χρύσα Βουλουτάκη,

Λευτέρης Παπακώστας

Πληροφορίες

Από 16 Φεβρουάριου - Κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00

Τιμές εισιτηρίων: 14/10 μειωμένο
                              

Ηλεκτρονική προπώληση: myticket στο site του Bios

Και στο ταμείο του Θεάτρου

Διάρκεια παράστασης: 85 λεπτά

Θέατρο: Βios, Πειραιώς 84

Τηλ: 2103425335

 

 Πηγή πρώτης δημοσίευσης: Η "LO" στο fractal