"Η Κουκούλα" του Θανάση Τριαρίδη

 

«Η κουκούλα» του Θανάση Τριαρίδη

 

Θεατρική κριτική του Δημήτρη Φιλελέ

 

Παρακολουθήσαμε με αμείωτη ένταση τη θεατρική παράσταση «Η κουκούλα» σε κείμενο του Θανάση Τριαρίδη και σκηνοθεσία της Αθηνάς Παππά στο θέατρο ΠΛΥΦΑ στον Βοτανικό.

 

Η υπόθεση:

Στις Συγκεντρώσεις Άμυνας μιας δυστοπικής μελλοντικής κοινωνίας (που διαμορφώθηκε ύστερα από την πτώση και του καπιταλισμού), μια γυναίκα εμφανίζεται στο εντεταλμένο κρατικό πρατήριο πώλησης και ζητάει από τον/την υπάλληλο μια κουκούλα της αρεσκείας της, που θα χρησιμοποιηθεί για την τελετουργική δολοφονία παράνομων -κατά τη νομοθεσία του απολυταρχικού καθεστώτος- μεταναστών με το πάτημα ενός μόνο κουμπιού. Ακολουθούν άλλες γυναίκες, ταυτόσημες οπτικά με την πρώτη (ή μήπως η ίδια;), εμφανίζονται με το ίδιο αίτημα αλλά με διαφορετική προσωπική ιστορία, ζητώντας κάθε φορά διαφορετικού χρώματος και σχεδίου κουκούλα. Ωστόσο, ο/η υπάλληλος υποψιάζεται ότι πρόκειται πάντα για την ίδια, που απλώς είναι απεσταλμένη της συντεταγμένης πολιτείας με σκοπό τον έλεγχο της νομιμότητας. Ανάμεσα στον/στην υπάλληλο και τη γυναίκα βρίσκεται πάντα ένας μετανάστης, που παίζει μουσική κατ’ εντολή και κατά παραγγελία. Λειτουργεί ως υποχείριο, ως αντικείμενο τυφλής υπακοής σε ό,τι κάθε φορά του απαιτηθεί, συμβολίζοντας την πλήρη μεταμόρφωση του ανθρώπου σε αντικείμενο άνευ αξίας.

Βλέπουμε με έκπληκτα μάτια ένα καλοστημένο παιχνίδι κατάργησης της ανθρώπινης υπόστασης, της μνήμης, της ανάληψης προσωπικής ευθύνης, της υποταγής στο εκάστοτε νόμιμο και -κατά την κρίση των Αρχών- κοινωνικά συμφέρον, της δόμησης μιας ρομποτικής συμπεριφοράς άκριτης υπακοής, αρκεί να εξυπηρετηθεί το «κοινό καλό» και να μη διασαλευθεί η καθεστηκυία νέα τάξη πραγμάτων.

Και προκύπτουν τα ερωτήματα: Πόσο απέχει αυτό το δυσοίωνο μέλλον από το παρόν; Πόσο, στη σημερινή κοινωνία, είμαστε ενεργοί πολίτες με κρίση και σκέψη; Πόσο λειτουργεί σήμερα η ατομική μνήμη των πολιτών και η συλλογική μνήμη των κοινωνιών; Έχουμε ακόμα «κόκκινες γραμμές» πίσω από τις οποίες αρνούμαστε να υποχωρήσουμε ή βρισκόμαστε σε μια διαρκή οπισθοχώρηση, σε μια αδιάκοπη παραχώρηση προσωπικών δικαιωμάτων, σε μια συντριπτική αλλοτρίωση· συνθήκες που συνολικά μας προκαλούν την ασφυξία της «κουκούλας»;

 

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

Ο Θανάσης Τριαρίδης γράφει ένα ακόμα ηχηρό κοινωνικοπολιτικό κείμενο με αφορμή τη συμπεριφορά των «πολιτισμένων και φιλοπρόοδων» δυτικών κοινωνιών απέναντι στους μετανάστες, που χαρακτηριστικά και σε κοινή θέα αφήνονται να πνιγούν... μόνοι τους. Ένα έργο καταπέλτης απέναντι στην αδιαφορία του ανθρώπου για τον συνάνθρωπο, απέναντι στην εκούσια αμνησία και στην κοινή αποδοχή της ρήσης «ο θάνατός σου η ζωή μου» χωρίς τύψεις, ενοχές ή έλεγχο συνείδησης.

Με καυστική ειρωνεία, με πικρόχολο χιούμορ, με βασανιστικές αλήθειες, ο συγγραφέας μας «σπρώχνει» μέσα στην οδυνηρή πραγματικότητα που χτίζει το σήμερα για το αύριο. Και σε όλα αυτά, τα τόσο φαινομενικά σύνθετα αλλά, εν τέλει, τόσο απλά μας προ(σ)καλεί να πάρουμε θέση. Δεν επιθυμεί να καταγγείλει ανώφελα τους ήδη γνωστούς σε όλους υπαίτιους των κοινωνικών ανισοτήτων, αλλά ανοίγει το κουτί της Πανδώρας και απελευθερώνει την ανατριχιαστική αλήθεια. Υπενθυμίζει το ειδικό βάρος και τη σημασία της ατομικής ευθύνης, της απόφασης που καθένας μας θα πάρει απέναντι σε όσα τραγικά ματώνουν την καρδιά της ανθρωπότητας και καταλύουν την έννοια του πολιτισμού.

Η Αθηνά Παππά επιφορτίζεται με την ευθύνη της μεταφοράς και της αποτύπωσης των καταιγιστικά εναλλασσόμενων ρόλων και συναισθημάτων ως δράση επί σκηνής. Αναλαμβάνει να ενορχηστρώσει τους διαφορετικούς χαρακτήρες, να τους ενοποιήσει και να τους παραδώσει στον θεατή ως ένα συμπαγές υλικό, που κάθε στιγμή εκρήγνυται και εκτοξεύει θραύσματα προς κάθε κατεύθυνση. Παράλληλα, πέρα από τη σκηνοθετική ματιά, καθοριστικές και συμβολικές  είναι και οι ενδυματολογικές της επιλογές.

Αξιοθαύμαστο το τελικό αποτέλεσμα της δημιουργίας ενός «σώματος», που από την αρχή μέχρι το τέλος μαγνητίζει το βλέμμα και τη σκέψη του κοινού, με αμείωτη δράση και ενδιαφέρον μέχρι να πέσει η αυλαία. Η ομάδα των ηθοποιών, με το σκηνοθετικό της όραμα και τη δραματουργική διδασκαλία της, δρα ως «ένα σώμα, μια ψυχή» με απόλυτο συντονισμό. Αρωγός της στο σκηνοθετικό της εγχείρημα η Αναστασία Παρούτη.

Αξιοσημείωτη η αθόρυβη αλλά ουσιώδης συμμετοχή της Marilisa Rendl τόσο στο σκηνογραφικό όσο και στο ενδυματολογικό μέρος της παράστασης. Παράλληλα, λειτουργεί ως πολυεργαλείο για την κάλυψη των επιμέρους αναγκών της παράστασης.

Σημαντική η συμβολή του Jamoan με τις μουσικές του παρεμβάσεις σε όλη τη διάρκεια του έργου, που παρακολουθεί και συντονίζεται με το μήκος κύματος που κάθε φορά εκπέμπεται. Συμπλέει διακριτικά και πετυχαίνει να ενσωματώσει τη μουσική του ομιλία στον ταχύ προφορικό λόγο.

Οι φωτισμοί του Βαγγέλη Ρασσιά είναι πανταχού παρόντες. Συμπορεύονται με κάθε κίνηση ή μετακίνηση των ηθοποιών, αλλά και με κάθε εναλλαγή (και είναι τόσες πολλές) του κλίματος που επικρατεί.

Το εικαστικό έργο της Angie Antonakis (Angakis) πρέπει να θεωρείται ως το απαραίτητο συμπλήρωμα στη δόμηση της ατμόσφαιρας που επικρατεί επί σκηνής. Σταθερό στη θέση του, σε θέση περίοπτη, συνομιλεί διαρκώς με το κοινό.

 

Οι ερμηνείες:

Η Αντιγόνη Σταυροπούλου είναι μια χαρισματική υποκριτική παρουσία, μια φωτοβολίδα που κυριολεκτικά οργώνει την σκηνή. Αστραπιαία μεταμορφώνεται σωματικά και ψυχικά και ενσαρκώνει τους ταχύτατα εναλλασσόμενους ρόλους με υποδειγματική πειστικότητα. Κερδίζει από την πρώτη στιγμή τον θαυμασμό και λειτουργεί ως αεικίνητος εκρηκτικός μηχανισμός, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία στο κοινό.

Η Χριστίνα Κοροβίλα είναι η προσωποποίηση της εικόνας του κρατικού υπαλλήλου που όλοι πολύ καλά γνωρίζουμε. Με κάθε της λέξη, φράση και κίνηση, με την εκφραστικότατη σωματική και φωνητική «ακαμψία» της, με την υπαλληλική καχυποψία της, υποκινεί διαρκώς τη δράση, ενώ ταυτόχρονα χτίζει ένα σαγηνευτικό απροσπέλαστο τείχος με απόλυτη φυσικότητα και χαρακτηριστική υποκριτική άνεση.

Ο Γιάννης Μεταξάς είναι σπαρταριστά απολαυστικός με υποδειγματική ερμηνευτική λιτότητα. Το σώμα του, σαν εύπλαστη μάζα, γίνεται το απόλυτο αντικείμενο που υποτάσσεται στις επιθυμίες της στιγμής, ακολουθεί, παρακολουθεί και συμμετέχει σε κάθε διαφοροποίηση της δράσης και των συναισθημάτων, ενώ η μουσική του παρουσία δημιουργεί ένα ενδιαφέρον υπόβαθρο που πλουτίζει με ευγένεια ψυχής  την παράσταση.

 

Συνοψίζοντας, πρόκειται για ένα έργο σύγχρονου προβληματισμού που, μέσα από την αδιάκοπη δράση, μέσα από το ανελέητο σφυροκόπημα της λογικής και του συναισθηματικού κόσμου, αφυπνίζει και μεταφέρει στον θεατή όλα τα ζωτικά ερωτήματα που επιτακτικά ζητούν απαντήσεις -και ας δώσει κάθε ένας τις δικές του-, προβληματίζοντας βαθιά και ουσιαστικά.

Η επισφράγιση δε της θεατρικής επιτυχίας δόθηκε με το ζεστό, ειλικρινές και παρατεταμένο χειροκρότημα του κοινού.

 

Η ταυτότητα της παράστασης

 

Κείμενο: Θανάσης Τριαρίδης

Σκηνοθεσία- δραματουργική επεξεργασία-διδασκαλία: Αθηνά Παππά

Σκηνογραφική επιμέλεια-Video: Marilisa Rendl

Εικαστικό :  Angie Antonakis (Angakis)

Σχεδιασμός φωτισμού-Φωτογραφίες: Βαγγέλης Ρασσιάς

Κοστούμια: Αθηνά Παππά

Ζωντανό σκηνικό-μουσική : Γιάννης Μεταξάς

Μουσική παρέμβαση- πρωτότυπη μουσική σύνθεση: Jamoan

Βοηθός ενδυματολόγου : Marilisa Rendl

Βοηθός σκηνοθέτη: Αναστασία Παρούτη

Κομμώσεις; Hair&Nails Home

Σχεδιασμός αφίσας: Marilisa Rendl

Εκτέλεση Παραγωγής: ΣΥΝ ΑΘΗΝΑΙΙ ΑΜΚΕ

Παίζουν: Αντιγόνη Σταυροπούλου, Χριστίνα Κοροβίλα, Γιάννης Μεταξάς

 

Πληροφορίες:

Από τις 12/11 και για 10 παραστάσεις - Τετάρτη στις 21:00

Διάρκεια: 75 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)

Εισιτήρια: 15 ευρώ γενική είσοδος, 12 ευρώ μειωμένο /  άνω65 /  ΑΜΕΑ / ατέλειες

Η κουκούλα :: TicketServices.gr

Θέατρο Πλύφα, Κορυτσάς 39 - Τηλέφωνο: 210 347 3642

Πηγή πρώτης δημοσίευσης: "Η Κουκούλα" στο fractal

"Μένγκελε" του Θανάση Τριαρίδη σε σκηνοθεσία Βάνας Πεφάνη

 

Μένγκελε

 

Θεατρική κριτική του Δημήτρη Φιλελέ

 

Παρακολουθήσαμε τη θεατρική παράσταση «Μένγκελε», ένα έργο γραμμένο από τον Θανάση Τριαρίδη σε σκηνοθεσία της Βάνας Πεφάνη, στο θέατρο ΠΛΥΦΑ (Βοτανικός). Επί σκηνής το ερμηνευτικό δίδυμο του Γιώργου Νάσιου και της Εύας Πιάδη υπό τους ήχους της ζωντανής μουσικής του Orestis.

 

Εισαγωγικά:

Ο Γιόζεφ Μένγκελε, ο επονομαζόμενος «Άγγελος του Θανάτου» με τα λευκά γάντια και την ατσαλάκωτη όψη, ο εγκληματίας γιατρός του στρατοπέδου συγκέντρωσης Άουσβιτς Μπίρκεναου, ήταν ένα αμετανόητο ανθρωπόμορφο τέρας. Ήταν ο σφαγέας που οδήγησε με πλήρη συνείδηση ανθρώπους-πειραματόζωα, κυρίως δίδυμους και μικρόσωμους, στον θάνατο, με αποτρόπαια θανατηφόρα πειράματα αρκεί να επιβεβαιώσει τις εμμονικές του απόψεις περί ευγονικής (και όχι μόνο). Ένα επιπλέον δείγμα της αχαλίνωτα διεστραμμένης φύσης του ήταν η φυγή του από το στρατόπεδο λίγο πριν από την είσοδο του Κόκκινου Στρατού και η εξακολούθηση του απάνθρωπου έργου του για λίγο καιρό ακόμα στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Γκρος-Ρόζεν. Έζησε μέχρι το 1979, διωκόμενος και αμετανόητος, χωρίς ποτέ να συλληφθεί.

 

Η υπόθεση:

Δύο άγνωστοι μεταξύ τους επιβάτες τρένου, ένας άντρας και μια γυναίκα, παγιδεύονται στο βαγόνι ενός ηλεκτροκίνητου τρένου λόγω ξαφνικής διακοπής ρεύματος. Καθώς ο χρόνος κυλά, συναποφασίζουν να παίξουν ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο παιχνίδι ρόλων. Εκείνος γίνεται ο διαβόητος Μένγκελε και εκείνη μια Εβραία, η Εσθήρ Κοέν. Όχι όμως μια οποιαδήποτε Εβραία, αλλά το αντικείμενο του πόθου του, το τέλειο δημιούργημά του, που προέκυψε μέσα από τα πιο κτηνώδη και φρικιαστικά πειράματα σε ανθρώπους που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα.

Καθώς οι χαρακτήρες αρχίζουν να ενσαρκώνουν τους ρόλους και να ταυτίζουν τη φαντασία με την πραγματικότητα, ανατριχιαστικές αλήθειες αναδύονται στην επιφάνεια, το σκοτάδι που επικρατεί δίνει μάχη με το φως που μάχεται για το δίκιο, η πίστη σε αποτρόπαια οράματα συγκρούεται ανελέητα με την ηθική. Ο θύτης και το θύμα ξεπερνούν τα όρια (αν υπάρχουν) δίνοντας πλέον μάχη εκ του συστάδην ψυχικά, λεκτικά, αλλά και σωματικά.

Η επαναφορά του πειράματος στη σύγχρονη πραγματικότητα μεταμορφώνεται σε εικόνα Αποκάλυψης, καθώς η βαναυσότητα δείχνει το αληθινό της πρόσωπο και η ανθρωπιά αγωνίζεται να απελευθερωθεί από τον ασφυκτικό κλοιό για να ανασάνει ελεύθερα, να διατηρήσει το δικαίωμα να ζει χωρίς δυνάστες. Στο βωμό της δημιουργίας ενός μελλοντικού υπερανθρώπου, η ωμότητα επιδιώκει τη δικαίωση χωρίς ίχνος ενοχής, καθώς το θύμα υπερασπίζεται το δικαίωμα στη ζωή και δεν αποδέχεται τη βίαιη και ανήθικη μετατροπή του ανυπόφορου σε υποφερτό.

Κάθε στιγμή οι ήρωες βυθίζονται στη μαύρη τρύπα της σύγχρονης κοινωνίας, το παράλογο και η λογική εμπλέκονται σε δραματικά αδιέξοδο διάλογο, οδηγώντας με μαθηματική ακρίβεια στο τραγικό φινάλε.

Όχι, η κάθαρση δεν επέρχεται και η αλήθεια δεν θριαμβεύει. Το σκοτάδι απλώνεται και η διαδρομή μέχρι την επικράτηση του φωτός είναι ακόμα πολύ μακρινή και επώδυνη.

 

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

Ο Θανάσης Τριαρίδης, για μια ακόμα φορά ανατρεπτικός και ακραίος, χειριστής άριστος του θεατρικού λόγου, αποφασίζει να μη μας χαϊδέψει  τα αυτιά και να μην κάνει τα πικρά γλυκά. Αντίθετα, απογυμνώνει τη σκληρή πραγματικότητα από τις ωραιοποιήσεις και την εύπεπτη μυθοπλασία, σφυροκοπώντας μας με κάθε του λέξη και κάθε του νόημα με ερωτήματα που ζητούν άμεσα ειλικρινείς απαντήσεις, αν θέλουμε ο πλανήτης μας να γίνει επιτέλους ανθρώπινος. Εκπέμπει μηνύματα προς κάθε κατεύθυνση και "ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω". Το κείμενό του δεν είναι έκρηξη οργής, είναι κραυγή αγωνίας για την ανθρωπότητα, είναι ηχηρή κωδωνοκρουσία που καλεί σε αφύπνιση και εγρήγορση, είναι η φωνή της συνείδησης που μας καλεί να ξυπνήσουμε από τη χειμερία νάρκη των αισθήσεων και των συναισθημάτων, από το "όλα καλά", όταν όλα είναι ένα τερατώδες λάθος. Ειδάλλως, θα πάρουμε τον δρόμο του δικού του Μένγκελε και με δική μας ευθύνη θα γίνουμε όλοι καθ' ομοίωση δημιουργήματά του. Το κακό ελαύνει και δεν είμαστε άμοιροι ευθυνών.

Η Βάνα Πεφάνη, με την πολύτιμη αρωγή της Ελένης Τζαβάρα, επωμίζεται το βαρύ φορτίο της μεταφοράς επί σκηνής ενός έργου ιδιαίτερης ιδεολογικής και πολιτικής σημασίας. Αναλαμβάνει την ευθύνη της μετάδοσης στο κοινό των πυκνών ανθρωπίνων μηνυμάτων που ξεπηδούν μέσα από κάθε φράση των χαρακτήρων. Και το πετυχαίνει από την αρχή μέχρι το τέλος, τοποθετώντας τους ήρωές της, δυο κοινούς θνητούς, μέσα σε ένα αφαιρετικό σκηνικό και αφήνοντάς τους σαν μονομάχους στην αρένα να κραυγάσουν τις αλήθειες τους, να ματώσουν, να νικήσουν ή να νικηθούν. Γιατί στο τέλος υπάρχει χώρος μόνο για τον ένα. Όπως ακριβώς συμβαίνει και στη δεινή πραγματικότητα που καθημερινά βιώνουμε. Η Βάνα Πεφάνη εικονοποιεί τη ζωή επί σκηνής. Μας αποκαλύπτει την τραγική και αποκρουστική αλήθεια της ανισορροπίας και της φασαρίας που κάθε στιγμή μας κατακλύζει δίχως νόημα, δίχως επικοινωνία, δίχως προοπτική για ευοίωνο μέλλον. Συγκλονιστική η φράση που ακούγεται στο τέλος: "Ούτε αυτοί ξέφυγαν".

Ο Γιώργος Νάσιος (Μένγκελε) είναι ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας που γίνεται η ενσάρκωση του άκαμπτου, άτεγκτου, εμμονικού και αμετανόητου τέρατος. Πόσο αξιοθαύμαστα μεταπίπτει από τη μια κατάσταση στην άλλη, πόσο το «ανθρωπάκι» μεταμορφώνεται σε «γίγαντα», πόσο η πανοπλία της εξουσίας μεταλλάσσει τον ταπεινό δημόσιο υπάλληλο και αφήνει αχαλίνωτο το υπερτροφικό εγώ του. Πόσο πειστικά βλέπουμε η ηρεμία και χαλαρότητα να μετατρέπονται σε ανυποχώρητη σκληρότητα και κτηνωδία. Αληθινός πέρα για πέρα σε κάθε του λέξη, κίνηση και έκφραση.

Η Εύα Πιάδη (Εσθήρ) είναι η προσωποποίηση της εύθραυστης και ευάλωτης νεότητας. Με έντονες συναισθηματικές διακυμάνσεις, άλλοτε με ορμητικότητα και άλλοτε με αποφασιστικότητα, κάποτε με ξέχειλη οργή, ετοιμοπόλεμη, φωνάζει την αλήθεια της, μάχεται μέχρις εσχάτων, πληγώνει και πληγώνεται και, ασυμβίβαστη και ανυπότακτη, προτιμά την αυτοχειρία από τον συμβιβασμό με την απανθρωπιά και την ταπείνωση.

Ο Orestis συμμετέχει επί σκηνής με τις μουσικές του παρεμβολές, που κάθε φορά αντανακλούν τον συναισθηματικό κόσμο των επί σκηνής δρώντων, εισβάλλει ως φυσική αναστάτωση, συμμετέχει στις αλληλοδιάδοχες εκρήξεις εκατέρωθεν και συμβάλλει καθοριστικά στην ακατάπαυστα ηλεκτροφόρα ατμόσφαιρα.

Το λιτό υπαινικτικό σκηνικό και οι ενδυματολογικές επιλογές του Γιώργου Λυντζέρη εναρμονίζονται πλήρως με το κλίμα που επικρατεί και δρουν υποστηρικτικά στο συνολικό αισθητικό αποτέλεσμα.

Οι φωτισμοί του Γιώργου Τσιτσίγκου συμμετέχουν αθόρυβα αλλά αποτελεσματικά σε όλη τη διάρκεια της παράστασης, Οι επιλεγμένες γωνίες και οι προβολές των σκιών ενεργοποιούν τη σιωπηλή ένταση σε κρίσιμα σημεία του έργου.

Η διδασκαλία της κίνησης από τον Στάθη Τζουβάρα συνοδοιπορεί με τη σκηνοθετική ματιά, δημιουργώντας ένα στιβαρό πλέγμα εκφοράς λόγου και σωματικής ενέργειας.

 

Εν κατακλείδι, είναι ευεργέτημα για το ελληνικό θέατρο να ανεβαίνουν παραστάσεις με σαφές κοινωνικό μήνυμα, με ευκρινή σκηνοθετική ματιά, με ερμηνείες προσωπικού στίγματος, που φεύγοντας το κοινό από την αίθουσα θα παίρνει μαζί του αλήθειες της ζωής ως τροφή για σκέψη, έστω και με έναν κόμπο στον λαιμό ή με σφιγμένο στομάχι. Για να συνεχίσουμε να υπάρχουμε όχι μόνο ως ζωντανοί οργανισμοί, αλλά και ως έλλογα όντα.

Συντελεστές:

Κείμενο: Θανάσης Τριαρίδης

Σκηνοθεσία: Βάνα Πεφάνη

Σκηνικά-κοστούμια: Γιώργος Λυντζέρης

Music and Live Textures: ORESTIS

Φωτισμοί: Γιώργος Τσιτσίγκος

Κινησιολογία: Στάθης Τζουβάρας

Βοηθός σκηνοθέτη-δημιουργικό αφίσας: Ελένη Τζαβάρα

Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη

Φωτογραφίες αφίσας: Renee Revah

Παίζουν: Γιώργος Νάσιος - Εύα Πιάδη

Music and Live Textures: ORESTIS

 

Πληροφορίες:

Από 13, 14,15, 20,21 και 22 Οκτωβρίου στο Θέατρο ΠΛΥΦΑ

Ώρα έναρξης: 21:00 – Διάρκεια 95 λεπτά

Τιμές εισιτηρίων: 16 κανονικό, 12 (φοιτητικό, ανέργων, άνω των 65,ομαδικά εισιτήρια).

Προπώληση: «ΜΕΝΓΚΕΛΕ» του Θανάση Τριαρίδη :: TicketServices.gr

Κατάλληλο άνω των 16

ΠΛΥΦΑ: Κορυτσάς 39, Αθήνα

Πηγή πρώτης δημοσίευσης: Ο "Μένγκελε" στο Literature.gr

 

"Λαμπρά Παράσιτα" του Φίλιπ Ρίντλεϋ

 

Λαμπρά παράσιτα – του Philip Ridley

στον καλλιτεχνικό χώρο ΠΛΥΦΑ (Βοτανικός)

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Παρακολουθήσαμε τη θεατρική παράσταση «Λαμπρά παράσιτα» (πρωτότυπος τίτλος: Radiant Vermin, 2015) στο θέατρο ΠΛΥΦΑ, στον Βοτανικό, έργο του πολυσχιδούς Άγγλου συγγραφέα Philip Ridley. Το έργο, αντιπροσωπευτικό δείγμα του in-yer-face theatre, συνδυάζει τα βασικά στοιχεία της μαύρης κωμωδίας με απρόοπτες αλλεπάλληλες σουρεαλιστικές καταστάσεις, δημιουργώντας συνθήκες εξοικείωσης για την επικοινωνία και την αλληλεπίδραση ηθοποιών και κοινού από την αρχή μέχρι το τέλος της παράστασης. Παρά το κυρίαρχο κωμικό στοιχείο, οι δραματικές καταστάσεις είναι υπαρκτές, οι ραγδαίες εναλλαγές συναισθημάτων προκαλούν τα αληθοφανή διλήμματα που αναδύονται ακατάπαυστα ως σπόρος του κακού, η σκληρή και συντριπτική πραγματικότητα είναι διαρκώς παρούσα.

 

Η υπόθεση:

 

Ένα νεαρό ζευγάρι που πρόκειται να φέρει στον κόσμο το παιδί του ζει σε μια υποβαθμισμένη γειτονιά. Με έναν απροσδόκητο τρόπο επιλέγονται για να τους χαριστεί ένα ευρύχωρο διαμέρισμα, η τέλεια λύση στο στεγαστικό τους πρόβλημα διά βίου, σε μια άλλη συνοικία, όπου εκείνοι θα γίνουν οι πρωτοπόροι για την ανάπτυξη και την αναβάθμισή της. Υπάρχει όμως στη ζωή των ανθρώπων κάποιο δώρο που προσφέρεται χωρίς αντίδωρο;

Όταν πείθονται και μετακομίζουν, διαπιστώνουν ότι οι άστεγοι της περιοχής μπορεί να τους δημιουργήσουν πρόβλημα – ένα πρόβλημα που όταν λυθεί με τη μεσολάβησή τους μέσα από μια εντελώς παράδοξη διαδικασία, θα τους οδηγήσει στην ποθητή ευμάρεια. Τα ηθικά διλήμματα εύκολα ή δύσκολα παραμερίζονται, ο ατομικισμός προελαύνει και θριαμβεύει, η ζωή τους αλλάζει ριζικά και κάθε μέρα μοιάζει σαν όνειρο σε επίγειο παράδεισο.

Όμως, καθώς η οικογένεια μεγαλώνει, οι «ανάγκες» πολλαπλασιάζονται, οι ελάχιστες άμυνες κάμπτονται, ο κύκλος των υποχωρήσεων διευρύνεται και οι αδηφάγες επιθυμίες είναι πλέον αδύνατο να χαλιναγωγηθούν. Το καθημερινό κατρακύλισμα είναι ξέφρενο και ο προφανής παραλογισμός εκλογικεύεται με συνοπτικές διαδικασίες.

Ο Ridley, με αφορμή το έντονο και πολλές φορές ασφυκτικό στεγαστικό πρόβλημα των νέων ανθρώπων, υφαίνει έναν αριστοτεχνικό ιστό μέσα στον οποίο παγιδεύει χαρακτήρες και θεατές, γράφει ένα κείμενο βαθιά πολιτικό και ανθρώπινο, μας «φτύνει» την αλήθεια κατά πρόσωπο χωρίς περιστροφές και μας υπενθυμίζει ότι εμείς είμαστε υπεύθυνοι για τη διαχείρισή της. Μας ξεκαθαρίζει ότι η όρθια στάση του σώματος δεν μας κατατάσσει υποχρεωτικά στο είδος των νοήμονων ανθρώπων, ότι απαιτούνται άλλα χαρακτηριστικά και η πίστη σε υψηλά κοινά ιδανικά, αν θέλουμε η κοινωνία που ζούμε (και που με τις πράξεις μας δημιουργούμε) να είναι στ’ αλήθεια ανθρώπινη.

 

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

 

Το καλλιτεχνικό δίδυμο των Μιχάλη Σιώνα και Θανάση Ραφτόπουλου προσεγγίζει το κείμενο με ιδιαίτερη επιμέλεια, το αποδίδει όχι μόνο στην ελληνική γλώσσα αλλά –κυρίως– στην ελληνική του διάσταση, και διασφαλίζει μέσα από την ευαίσθητη δραματουργική προσέγγιση τον απαιτούμενο δίαυλο επικοινωνίας πομπών και δεκτών.

Η σκηνοθετική ματιά του Θανάση Ραυτόπουλου είναι διαυγής, δίνει έμφαση στη καταλυτική δύναμη του λόγου και βρίσκει τρόπους εκπομπής μέσα από τον άψογο συνδυασμό φωνητικής έντασης, συναισθηματικής φόρτισης, εναρμονισμένης κίνησης και στάσης των σωμάτων. Άξια συμπαραστάτης στο επιτυχημένο εγχείρημά του η Σταυρούλα Κουλούρη.

Το λιτό σκηνικό που χτίζει η Μαρίνα Κωνσταντινίδου είναι ευέλικτο και πλήρως υποστηρικτικό για όσα επί σκηνής διαδραματίζονται. Τα κοστούμια της Τατιάνα Νικολαΐδου και η μουσική του Φώτη Σιώτα είναι συντονισμένα στο ίδιο μήκος κύματος, λειτουργώντας ως θετικοί παράγοντες στην αρμονική μορφή της παράστασης.

Οι φωτισμοί της Γεωργίας Τζο Τσελεπή κινούνται σε όλη τη διάρκεια της παράστασης σαν ένα άγρυπνο μάτι που εποπτεύει κινήσεις και ανιχνεύει συναισθήματα, προσδίδοντας τους ανάλογους σε ένταση ατμοσφαιρικούς χρωματισμούς.

 

Οι ερμηνείες:

 

Η Ζηνοβία Ανανιάδου-Κόκκοτα (Τζιλ) είναι μία πειστική σύγχρονη σύζυγος που επιθυμεί να ξεφύγει από τη φτώχεια και να προσφέρει στην οικογένειά της πάση θυσία ό,τι πιθανώς η ίδια έχει στερηθεί. Οι ψυχολογικές της μεταπτώσεις, από τον φόβο και τις ενοχές μέχρι τις εκρήξεις, διοχετεύονται άριστα μέσα από τη φωνή, τους μορφασμούς, τις κινήσεις, αλλά την επικοινωνία της με το κοινό. Πετυχαίνει να είναι συμπαθής αν και φυσιογνωμία δολοφονική, μπολιάζοντας με αυτό τον τρόπο αμείλικτα ερωτήματα στη σκέψη του θεατή.

Ο Ιωάννης Μυστακίδης (Όλι) είναι ο νεαρός άβουλος σύζυγος με καταπιεστικές οικογενειακές καταβολές, που εύκολα μπορεί να γίνεται εκτελεστικό όργανο και να θυματοποιείται χωρίς να αναλαμβάνει τις προσωπικές του ευθύνες. Με χαρακτηριστική υποκριτική ευελιξία, σκορπίζοντας αβίαστο γέλιο, εκλογικεύει το παράλογο, κάνει το άσπρο μαύρο, ενσωματώνει τις επιθυμίες των άλλων, μέχρι που ουσιαστικά, με σατανική αθωότητα, μεταμορφώνεται σε έναν σαγηνευτικό συνένοχο χωρίς τύψεις και ενοχές.

Αξίζει ιδιαίτερη μνεία ο ταχύρρυθμος συντονισμός της Τζιλ και του Όλι επί σκηνής σε όλα τα επίπεδα, που απαιτεί όχι μόνο τεχνική αλλά και ψυχικό απόθεμα, και δημιουργεί την πρόσθετη αξία στην παράσταση.

Η Θεοδώρα Γεωργακοπούλου (Miss Dee) είναι η προσωποποίηση της απρόσωπης αλλά πανταχού παρούσας εξουσίας. Η διαφορετικότητάς της από την Τζιλ και τον Όλι οριοθετεί την απόσταση των «πάνω» από τους «κάτω». Με φωνή σταθερή και απόμακρη, με στάση ευθυτενή και βλέμμα στο μέλλον που εκείνη έχει τη δύναμη να ορίζει, παρεμβάλλεται και επιβάλλει την άποψή της. Είναι η σχηματοποίηση της άλλης διάστασης, της δύναμη που ικανοποιεί επιθυμίες και εισπράττει το αφανές ποσοστό κέρδους της.

 

Συμπερασματικά:

 

Πρόκειται για μια θεατρική παράσταση που υπάρχουν σοβαροί λόγοι να ιδωθεί με περίσκεψη, με αυτοσυγκράτηση του θεατή στην εύθυμη διάθεση που εσκεμμένα προκαλείται, με κατάδυση πίσω από τους επιφανειακούς προβληματισμούς και ανίχνευση των ευρύτερων κοινωνικών και πολιτικών προβληματισμών που θέτει.

 

Οι συντελεστές της παράστασης:

 

Μετάφραση - Δραματουργική επεξεργασία : Μιχάλης Σιώνας, Θανάσης Ραφτόπουλος

Σκηνοθεσία : Θανάσης Ραφτόπουλος

Βοηθός Σκηνοθέτη: Σταυρούλα Κουλούρη

Σκηνικά: Μαρίνα Κωνσταντινίδου

Κοστούμια: Τατιάνα Νικολαΐδου

Μουσική : Φώτης Σιώτας

Σχεδιασμός φωτισμών: Γεωργία Τζο Τσελεπή

Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη

Φωτογραφίες - τρέιλερ: Νίκος Καρούζος, Τατιάνα Νικολαΐδου

Παραγωγή: Ομάδα Θεάτρου ÇaVa

Ερμηνεύουν:

Ζηνοβία Ανανιάδου-Κόκκοτα (Τζιλ)

Ιωάννης Μυστακίδης (Όλι)

Θεοδώρα Γεωργακοπούλου (Miss Dee)

 

Παραστάσεις:

Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00 (Από 28-4-2025 μέχρι 27-5-2025)

Καλλιτεχνικός Χώρος ΠΛΥΦΑ, κτήριο 7Α
(Κορυτσάς 39, Βοτανικός, 104 47, Αθήνα)

Διάρκεια:100 λεπτά

Τιμές εισιτηρίων:15€, 13€ (μειωμένο: άνεργοι, φοιτητές, ΑΜΕΑ)

Προπώληση: «Λαμπρά Παράσιτα» | Εισιτήρια online! | More.com

Πηγή πρώτης δημοσίευσης: Λαμπρά Παράσιτα