Το
«Τάμα»
Μια
ιδιοφυής θεατρική ιδέα
σε
κείμενο & σκηνοθεσία Γιώργου Χριστοδούλου
στο
Σύγχρονο Θέατρο
Γράφει ο
Δημήτρης Φιλελές
Εισαγωγικά:
Όταν η ελευθερία της ανθρώπινης βούλησης υπερβαίνει
τα επιτρεπτά όρια τα οποία έχει θέσει η υπερκόσμια δύναμη (αν έτσι συμβαίνει),
προκαλείται διασάλευση της τάξης και διαταραχή της ισορροπίας. Είναι η ύβρις
του ανθρώπου που προκαλεί την άτη και εκείνη με τη σειρά της τη θεϊκή νέμεση
και, τις πιο πολλές φορές, την τελική και ανεπίστρεπτη τίση, ώστε η αρχική τάξη
να επανέλθει. Πάντα όμως υπάρχει και ένα μικρό παραθυράκι εξευμενισμού της
θεϊκής οργής, η έμπρακτη μετάνοια και η παράκληση πριν επέλθει η ολική καταστροφή.
Ένα τάμα είναι ικανό να διατηρήσει την ελπίδα ζωντανή ότι έστω και την
τελευταία στιγμή θα κερδηθεί η παρτίδα, ότι θα υπάρξει αναστροφή, ότι τελικά ο παντοκράτορας
Θεός, η φιλεύσπλαχνη Παναγία ή κάποιος άλλος εξουσιοδοτημένος Άγιος «θα βάλει
το χέρι του» και τα πράγματα θα οδηγηθούν στο επιθυμητό για τους ανθρώπους
αποτέλεσμα. Είναι ο Θεός παντεπόπτης και ελεγκτής των πράξεών μας, είναι ο
άνθρωπος που θέλει να πιστεύει ότι κάποιος τον ακούει και τον συντρέχει στις
δύσκολες στιγμές της ζωής του; Από καταβολής κόσμου το ερώτημα παραμένει
αναπάντητο και διαχρονικά επίκαιρο.
Η υπόθεση:
Με πηγή έμπνευσης τα τάματα και τη χρόνια ανάγκη των
ανθρώπων να απευθύνονται στην ανώτερη θεϊκή δύναμη όταν συναντούν ανυπέρβλητα
εμπόδια, ο Γιώργος Χριστοδούλου συλλαμβάνει μια εξαιρετική θεατρική ιδέα. Τρεις
γυναίκες επί σκηνής ενσαρκώνουν χαρακτηριστικές υπάρξεις που αποζητούν τη θεϊκή
παρέμβαση.
Η σημαντική διαφορά είναι ότι η ζητούμενη
διαμεσολάβηση του Θεού, της Παναγίας ή του Αγίου δεν γίνεται αποκλειστικά όταν
προμηνύεται ή έχει επέλθει η ολική καταστροφή, αλλά και σε περιπτώσεις που
εκείνες θεωρούν ότι η θεϊκή δύναμη μπορεί να επιλύσει και προβλήματα της καθημερινότητας,
ότι το τάμα τους μπορεί να μην είναι αποκλειστικά παρακλητικό, αλλά να έχει τη
μορφή απαίτησης. Γιατί, κατά τη γνώμη τους, δεν μπορεί να προσφέρεις σε κάποιον
κάτι απλόχερα και να σου αρνείται την ανταπόδοση. Άλλοτε πάλι ένα τυχαίο
γεγονός τις φέρνει πιο κοντά στον Θεό χωρίς ιδιαίτερη πίστη, αλλά ως ελπίδα
στην επίλυση του προβλήματός τους. Και άλλοτε μπορούν να φτάσουν στο ακραίο
σημείο ενός αυτοκαταστροφικού τάματος, αρκεί να αποφευχθούν τα πιθανά δυσάρεστα
επακόλουθα στο απώτερο μέλλον.
Κάπως έτσι, οι ζωές των κοινών θνητών αναμειγνύονται
και κινούνται διαρκώς μεταξύ κωμωδίας και τραγωδίας. Από τα ακόρεστα μάτια των
αιχμαλωτισμένων κυριολεκτικά θεατών παρελαύνουν οι φιγούρες της μητέρας που
τάζει ένα χρυσό μωρό στην Ευαγγελίστρια της Τήνου, της νεαρής κοπέλας που
σώζεται από το τραγικό ναυάγιο στα ανοιχτά της Πάρου, της τσιγγάνας που εκλιπαρεί
τον Άι-Γιώργη να γιατρέψει το άρρωστο μωρό της, αλλά και της Ελληνίδας μάνας
που εναποθέτει όλες τις ελπίδες της στη «μαγική» και διά πάσαν νόσον
φανούροπιτα ή της Κρητικοπούλας που τάζει να απαρνηθεί τον μοναδικό έρωτα της
ζωής της.
Και τι ζητούν όλες αυτές από τον Μεγαλοδύναμο; Ένα
«ναι» χωρίς όρους και μια αγνή και απλή συνομιλία, που ακόμα δεν έχει
εισακουστεί.
Η παράσταση ως συνολική εικόνα:
Ο Γιώργος
Χριστοδούλου αναλαμβάνει την ευθύνη, με τη βοήθεια λιγοστών άξιων
συνεργατών, να δώσει πνοή ζωής σε όσα λευκά χαρτιά γέμισε με λέξεις, εικόνες,
συναισθήματα και απλές ανθρώπινες ιστορίες γεμάτες προσδοκία. Το ιδιοφυές
κείμενό του παίρνει σάρκα και οστά επί σκηνής, οι χαρακτήρες ζωντανεύουν, αναδύονται
στην επιφάνεια, απογυμνώνονται ψυχικά ενώπιον του κοινού, ανακαλύπτουν και
αποκαλύπτουν τα κοινά τους πατήματα και τις κοινές τους ελπίδες.
Με αλληλοδιάδοχους (φαινομενικά) μονολόγους,
διανθισμένους με μουσική, τραγούδι και χορό, οι τρεις ανθρώπινες φιγούρες
γίνονται ένα, συμπράττουν και συμπάσχουν, αντικρίζουν με σεμνότητα το θείο,
κάνουν το τάμα και αποζητούν ή επιδιώκουν το θαύμα.
Πέρα όμως από τη διττή ιδιότητα του θεατρικού
συγγραφέα και του σκηνοθέτη, ο Χριστοδούλου επωμίζεται και το ενδυματολογικό
μέρος, με επιλογές όχι μόνο απόλυτα ταιριαστές, αλλά ιδιαίτερα λειτουργικές και
εναρμονισμένες, ώστε να εξυπηρετούν συνολικά την παράσταση.
Σημαντική η αισθητική συμβολή του Archlabyrinth με
το λιτό αλλά εξίσου εντυπωσιακό σκηνικό. Με τα απολύτως απαραίτητα υλικά και με
ευρηματικότητα δημιουργεί έναν χώρο με τον οποίο ο θεατής με την πρώτη ματιά
εξοικειώνεται, αισθάνεται ότι βρίσκεται σε περιβάλλον γνώριμο και αφήνεται να
απολαύσει το θέαμα.
Οι
φωτισμοί της Ναυσικάς
Χριστοδουλάκου είναι με μια λέξη εξαιρετικοί. Από την αρχή
μέχρι το τέλος επιτελούν αθόρυβα το έργο τους, φωτίζοντας όχι μόνο τον χώρο, τα
αντικείμενα, τα σώματα ή τα πρόσωπα, αλλά κυρίως τον ψυχικό κόσμο των τριών
γυναικών. Γίνονται ένα με τις εναλλαγές των ρόλων και των τρικυμισμένων
διακυμάνσεών τους, αναδύοντας στην
επιφάνεια και τα πιο σκιερά τους σημεία.
Οι ερμηνείες:
Η
Φανή Παναγιωτίδου δίνει ρεσιτάλ
ερμηνείας. Με την ίδια ευκολία που προκαλεί το χαμόγελο με νόημα ή το πηγαίο
γέλιο, προκαλεί και τη συμπόνια, τη συγκίνηση και την ανατριχίλα. Οι
μεταμορφώσεις της γίνονται ακαριαία, σχεδόν με ταχύτητα αστραπής. Το κωμικό και
το τραγικό στοιχείο αναδιπλώνονται με άκρα φυσικότητα. Η φωνή και οι κινήσεις
της κυλούν σαν κύμα, εικονοποιούν με ευχέρεια ασύλληπτη τον αφηγηματικό λόγο,
απλώνονται σταθερά και δυναμικά και κυριεύουν τη θεατρική αίθουσα. Κυριαρχεί
πάνω στη σκηνή τόσο με τη δωρικότητα της παρουσίας της όσο και με την υψηλή
συνεργατικότητα και τη συνεχή υποστηρικτικότητα στην ομαδική δράση.
Η
Χρύσα Κοτταράκου είναι ομολογουμένως
ένα πολύπλευρο ταλέντο υποκριτικής, μουσικής παιδείας και χορού. Με
χαρακτηριστική παιδική αθωότητα, αφέλεια απροσποίητη, χαλαρότητα άνεση στην
εκφορά του φιλικού λόγου σαν από καιρό να γνωριζόμαστε, ενσαρκώνει τις τόσο
διαφορετικές μεταξύ τους φυσιογνωμίες, ώστε να γίνεται καταλυτικά πειστική.
Αλλά και όταν η μορφή της γίνεται δραματική, όταν δίνει τη μάχη με τον εαυτό
της για να τον πείσει ότι η πορεία είναι μονόδρομη, είναι εξίσου συναρπαστική.
Μπαίνει εξίσου με χάρη τραγουδώντας στον χορό, αφήνει πίσω της τις σκοτούρες,
επιλέγει την ξεγνοιασιά και σκορπίζει παντού νότες αισιοδοξίας.
Η
Μαρία Προϊστάκη δίνει τον καλύτερο
εαυτό της επί σκηνής. Με ερμηνεία βαθιά ανθρώπινη υποδύεται ανθρώπινες υπάρξεις
που η ζωή αποφάσισε να τους δείξει το πιο σκληρό πρόσωπό της. Ο τρόπος με τον
οποίο εκδηλώνει το πείσμα της απέναντι στη βαριά μοίρα, διαθέτει ιδιαίτερη
δυναμική, καθώς ο λόγος και οι κινήσεις της διακατέχονται από έκδηλη φυσική
ένταση και αποφασιστικότητα. Αλλά και όταν γίνεται παρακλητική, όταν κάνει το
δικό της τάμα με απλοϊκή λογική, πάλι διακρίνουμε καθαρά την πειστική
απαιτητικότητα του κοινού ανθρώπου, που εναποθέτει μεν την έσχατη ελπίδα του
στον Θεό, αλλά θέλει και θαύματα για να εξακολουθήσει να πιστεύει.
Συνοψίζοντας:
Μια παράσταση υψηλών προδιαγραφών από κάθε άποψη.
Ένας άψογος ωρολογιακός μηχανισμός που ανά πάσα στιγμή πυροδοτεί σκηνικές
εκρήξεις με ακρίβεια και διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον και την οικειότητα του
κοινού μέχρι να πέσει η αυλαία. Ένα θεατρικό κείμενο που του αξίζει μια βαθιά
υπόκλιση, μια σκηνοθετική προσέγγιση πρωτότυπη και ουσιώδης, ερμηνείες που
εισπράττουν δικαίως το θερμό και ασίγαστο χειροκρότημα, μια ομάδα που πληροί τη
σημασία της λέξης. Η μαγική συνταγή της θεατρικής απόλαυσης.
Συντελεστές:
Κείμενο,
Σκηνοθεσία: Γιώργος Χριστοδούλου
Σκηνικά:
Archlabyrinth
Φωτισμοί:
Ναυσικά
Χριστοδουλάκου
Κουστούμια:
Γιώργος Χριστοδούλου
Φωτογραφίες:
Δομνίκη Μητροπούλου
Γραφιστικά:
Μαργαρίτα Τζανέττου
Εκτέλεση
παραγωγής και social
media:
Γεωργία Γιαννουλάκη
Παραγωγή:
Bright
Productions
Επικοινωνία:
Γιώτα Δημητριάδη
Ερμηνεύουν:
Μαρία Προϊστάκη
Χρύσα Κοτταράκου
Φανή Παναγιωτίδου
Πληροφορίες:
Ημέρες
και ώρες παραστάσεων: Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00
Από
20 Απριλίου μέχρι 19 Μαΐου
Τιμές
εισιτηρίων: 16€ γενική είσοδος, 14€ φοιτητικό και άνω των 65
ετών, 10€ ανέργων, ΑμεΑ και ατέλειες.
Προπώληση: Στο ταμείο του θεάτρου και more.com
Διάρκεια:
80΄ λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
Σύγχρονο
Θέατρο
Ευμολπιδών
45, Τηλέφωνο: 2103464380
(5’
λεπτά από το Μετρό του Κεραμεικού)
Πηγή πρώτης δημοσίευσης: Το "Τάμα" στο fractal
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου