Νίκος Γούσης - Τάσεις αυτοκαταστροφής - Κριτική βιβλίου

 

«Τάσεις αυτοκαταστροφής»

Το πρώτο μυθιστόρημα του Νικόλα Γούση

κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Όταν»

ISBN: 978-618-5930-69-1

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Ο Νικόλας Γούσης κάνει την πρώτη του εμφάνιση στα ελληνικά γράμματα με το μυθιστόρημα «Τάσεις αυτοκαταστροφής», που πρόσφατα κυκλοφόρησε με τη μορφή ενός καλαίσθητου και ευανάγνωστου βιβλίου από τις εκδόσεις «Όταν».

Ο συγγραφέας στήνει το σκηνικό του σε ένα ορεινό χωριό, το Δρακολιμνιό, ξεχασμένο από τον Θεό όπως είθισται να λέγεται, απομονωμένο από τον σύγχρονο τρόπο ζωής και ζωσμένο από παντού με τους θρύλους του παρελθόντος, τις δεισιδαιμονίες, την κακεντρέχεια των ανθρώπων που ζουν ως θεατές της ίδιας τους της ζωής, αλλά και ανατριχιαστικά μυστικά που κατά συρροή σκεπάζονται από το χώμα στις κλειστές επαρχιακές κοινωνίες.

Σε ένα σχετικά μικρό εύρος, περίπου διακοσίων είκοσι σελίδων, ο Νικόλας Γούσης μας αφηγείται μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία δύο εντελώς διαφορετικών χαρακτήρων, που η συμπαντική τυχαιότητα τους έφερε κοντά, για να εξυφανθεί ο ιστός της ποθητής εκδίκησης και να δοθεί με μια σειρά απρόσμενων γεγονότων ακραία λύση σε ένα τραγικό συμβάν του παρελθόντος, χωρίς όμως να αποφευχθούν και τα αναπάντεχα επακόλουθα στο παρόν.

Οι βασικοί του ήρωες, ο Αλέξανδρος Σαράντης, ένας πενηντάχρονος εύπορος κοσμοπολίτης, και η Δέσποινα Χαρίση, ένα δεκαεφτάχρονο πλάσμα που η ζωή του έδειξε την πιο αποκρουστική της όψη από την εύθραυστη εφηβική ηλικία, εμπλέκονται σε μια δίνη πλατωνικών ερωτικών συναισθημάτων και περιστατικών που υποκινούνται από τη λεκτική και σωματική κακοποίησή της, για να οδηγήσουν με μαθηματική ακρίβεια στην ψυχική ταλαιπωρία και την εξάντληση, μέχρι την τελική αναπότρεπτη και ανεπίστρεπτη  αυτοκαταστροφή.

Πώς μπορούν αυτοί οι δύο κόσμοι να συνυπάρξουν ή να αλληλοεξουδετερωθούν; Ποιες μάχες θα χρειαστεί να δοθούν και ποια θα είναι η έκβασή τους; Είναι το θύμα και ο θύτης ρόλοι μη αναστρέψιμοι; Πόσο αντιπροσωπευτικοί της πραγματικής τους αξίας είναι οι όροι νικητής και νικημένος; Πόσο ασήμαντες είναι οι παράπλευρες απώλειες; Είναι βέβαιο ότι όλοι οι άντρες είναι γουρούνια της αυτής συνομοταξίας που ενδιαφέρονται μόνο για την ικανοποίηση των ερωτικών τους ορμών με κάθε μέσο; Είναι όλες οι γυναίκες απόγονοι της Κίρκης και γι’ αυτό τους αξίζει να είναι αποκλειστικά ανδράποδα και σκεύη ηδονής; Μια ειλικρινής συγνώμη και ένα ανυστερόβουλο σ’ αγαπώ είναι αρκετά για να επουλώσουν κάθε λογής τραύματα; Πόσο τελικά απέχουν οι ασκήσεις επί χάρτου από την εφαρμογή τους στο πεδίο δράσης;

Αυτά και πολλά ακόμα βαθύτερα -συχνά φιλοσοφικά- ερωτήματα με τις προσεγγίσεις τους και τις ενδεχόμενες απαντήσεις τους θα συναντήσει ο αναγνώστης μέσα στις σελίδες του βιβλίου, ενώ με ρυθμό ταχύ, νοήματα πυκνά και ροή αδιάκοπη οι ζωές των ηρώων θα διασταυρώνονται σαν ποτάμια ορμητικά συμπαρασύροντας στο διάβα τους αθέλητους συνταξιδιώτες, είτε ένοχους είτε άμοιρους ευθυνών.

Οι δύο τόσοι διαφορετικοί κόσμοι γίνονται κατ’ ανάγκη συγκοινωνούντα δοχεία σκέψεων και ενεργειών, με τις οποίες έρχεται σε επαφή ο αναγνώστης μέσα από την ευρηματική και αληθοφανή πλοκή από την αρχή μέχρι το τέλος του βιβλίου.

Η εναλλασσόμενη πρωτοπρόσωπη εκφορά του λόγου των δύο ηρώων δημιουργεί στο αφήγημα μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ατμόσφαιρα, καθώς ο αναγνώστης έχει την αίσθηση ότι του απευθύνονται, του ανοίγονται, του εξομολογούνται, με αποτέλεσμα να βλέπει με τα μάτια τους, ενώ παράλληλα μεταξύ εκείνων παραμένει η μαγεία της κάθε στιγμής και η επικινδυνότητα του άγνωστου, καθώς με κάθε τους φράση και κάθε τους κίνηση προσπαθούν να ερμηνεύσουν ό,τι βλέπουν και να ανταποκριθούν σε ό,τι αισθάνονται ή διαισθάνονται,  αναλαμβάνοντας την αποκλειστική ευθύνη για όσα πρόκειται να συμβούν.

Παρά, λοιπόν, τον ηθογραφικό χαρακτήρα του μυθιστορήματος (με βάση τη θεωρία της λογοτεχνίας), τον διαπεραστικό σκληρό ρεαλισμό των συγκρούσεων που πηγάζουν από τα ζωώδη ένστικτα που κατ’ επανάληψη αναδύονται ανεξέλεγκτα στην επιφάνεια και τα πρόσθετα -απολύτως απαραίτητα- νατουραλιστικά στοιχεία που συμβάλλουν ουσιαστικά στην ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα, το αφήγημα είναι ένα συναρπαστικό και συγκινητικό ψυχογράφημα, που δεν υστερεί ούτε σε τρυφερότητα, ούτε σε λυρισμό, ούτε σε ποιητικότητα.

Οι «Τάσεις αυτοκαταστροφής» εδράζονται στην ηθογραφία για να μας φέρουν αντιμέτωπους με την αναπόφευκτη εκδικητικότητα της ανθρώπινης φύσης, αλλά και με την αδυναμία του απρόσωπου και στείρου νομικού συστήματος να συνυπολογίσει το ηθικό υπόβαθρο που ωθεί τους ανθρώπους να γίνουν τιμωροί όταν η ισορροπία διασαλεύεται από όσους εκμεταλλεύονται τη θέση ισχύος που ευκαιριακά κατέχουν.

Επιπλέον, παρά την εναρκτήρια λογοτεχνική παρουσία του, το ύφος, ο τρόπος γραφής και η γλωσσική εκφορά του Νικόλα Γούση φέρουν ήδη προσωπική υπογραφή. Είναι χαρακτηριστικός ο τρόπος με τον οποίο συνταιριάζει τον αφηγηματικό λόγο με την εμβόλιμη δοκιμιακή γραφή, ο συνδυασμός και η ταύτιση της δράσης στο προσκήνιο με τις νοητικές διεργασίες στο παρασκήνιο, όπως και η λόγια φραστική διατύπωση, που ανασύρει αβίαστα στην επιφάνεια τη λησμονημένη -αν όχι επιτηδευμένα απαξιωμένη- αίγλη της ελληνικής γλώσσας.

Η συνολική εικόνα του πρώτου πεζογραφικού του εγχειρήματος διακρίνεται για την άψογη δομή, την επιμέλεια στη σκιαγράφηση των χαρακτήρων, την αρτιότητα στην πλοκή χωρίς τεχνητές εκπλήξεις ή από μηχανής λύσεις και τη διαρκή υποκίνηση του ενδιαφέροντος, με αποτέλεσμα ο αναγνώστης να έχει έντονη την επιθυμία όχι μόνο να διαβάσει το αφήγημα, αλλά και να καταδυθεί σε όσες σκοτεινές γωνιές της ανθρώπινης ψυχής επιχειρεί ο συγγραφέας να προσεγγίσει και να φωτίσει, με απώτερη προοπτική την επιστροφή -κάποτε- στο φως.

 

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα:

Ο Νικόλας Χ. Γούσης γεννήθηκε στην Αθήνα, όπου και κατοικεί. Σπούδασε στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Διοίκηση Επιχειρήσεων (Business Administration) στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Για πολλά χρόνια εργάστηκε σε φαρμακευτικές εταιρείες , ως στέλεχος στους τομείς των πωλήσεων και του marketing.

Η ενασχόλησή του με τη λογοτεχνία και τη συγγραφή προέκυψε από την αγάπη του για την κλασική παιδεία, αποτελώντας παράλληλα έναν τρόπο εξωτερίκευσης της σκέψης και της φιλοσοφικής του αναζήτησης.

Οι «Τάσεις αυτοκαταστροφής» αποτελούν την πρώτη του συγγραφική απόπειρα, με την οποία συστήνεται στο αναγνωστικό κοινό.

Πηγή πρώτης δημοσίευσης: Νίκος Γούσης: Τάσεις αυτοκαταστροφής - στο fractal