«Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς» - θεατρική κριτική

 

«Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς»

Κείμενο: Θανάσης Τριαρίδης – Σκηνοθεσία: Στέλιος Πετράκης

στον «Τεχνοχώρο Εργοτάξιον»

 

Ο Θανάσης Τριαρίδης, επιμένοντας στο πολιτικό θέατρο και δίνοντας την καθημερινή μάχη της γραφής του, δημιούργησε το θεατρικό κείμενο «Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς» την ώρα που βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη η γενοκτονία στην αιματοβαμμένη λωρίδα της Γάζας σκορπίζοντας αποτροπιασμό για την απανθρωπιά του ανθρώπινου είδους, την ώρα που οι επαναπροωθήσεις των προσφύγων μάτωναν τα νερά της Μεσογείου γεμίζοντάς τα με αναρίθμητα ανώνυμα πτώματα, την ώρα που ο δυτικός πολιτισμός προσπερνούσε αδιάφορα τη φτώχεια και τη δυστυχία που ο ίδιος προκάλεσε, αρκεί να εξασφαλίσει την ευημερία και την ικανοποίηση των επιθυμιών των υπερκαταναλωτικών κοινωνιών του.

Ο Θανάσης Τριαρίδης παραμένει όρθιος στις επάλξεις και μας καλεί να πράξουμε ως άνθρωποι, ως όντα έλλογα, αυτό που μας αναλογεί. Να κοιτάξουμε κατάματα και τον εαυτό μας και τους κυβερνήτες μας, να αναμετρηθούμε με τις πράξεις μας, να δώσουμε μια ευκαιρία στον θανατηφόρο δυτικό πολιτισμό να σταματήσει τον ολισθηρό κατήφορο της ευνομούμενης ανομίας και να κάνει το βήμα που θα μας οδηγήσει στην πλήρωση της έννοιας του ανθρώπου.

 

Η υπόθεση:

Ένα απρόσμενο σύνθημα «Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς» πάνω σε έναν τοίχο προκαλεί αναστάτωση στα κυβερνητικά κλιμάκια μιας «δημοκρατίας». Αν και η αστυνομία κάνει όπως πρέπει το καθήκον της, εκτελώντας επί τόπου την κοπέλα που το έγραψε, το περιστατικό επαναλαμβάνεται και οι κατ’ εντολή εκτελέσεις φαίνονται ανίκανες να το αναχαιτίσουν. Και επειδή το συμβάν δεν είναι ούτε υποκινούμενο από «τρομοκρατικούς» μηχανισμούς ούτε εμπίπτει σε κάποιο γνωστό αντιδραστικό μοντέλο, παίρνει διαστάσεις ανεξέλεγκτες και οι ειδικοί καλούνται να βρουν τον πιο πρόσφορο τρόπο για να εξαλείψουν.

Συγκαλείται έκτακτη συνεδρίαση στην οποία συμμετέχουν ο Εκπρόσωπος του Πρωθυπουργού, ο Συντονιστής του Κυβερνητικού Έργου, ο Εκτελεστικός Βραχίονας Ασφάλειας και η Διευθύντρια Στρατηγικής και Επικοινωνίας της Κυβέρνησης. Στην ουσία, η τελευταία είναι εκείνη που κρατά στα χέρια της τα ηνία του σχεδίου και οι υπόλοιποι μεριμνούν για την εφαρμογή του και για την τελική ενημέρωση του Πρωθυπουργού.

Σε ένα πολεμικό κλίμα που καθένας καλείται να αναλάβει τις ευθύνες του, αλλά και να πάρει τα εύσημα της επιτυχίας ώστε να εδραιωθεί ακόμα περισσότερο στον θώκο της εξουσίας, τα τέσσερα κυβερνητικά στελέχη ανταλλάσσουν μεταξύ τους λεκτικά (και όχι μόνο) πυρά, επιδιώκοντας να προκριθεί ο τρόπος που εκείνοι προτείνουν για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Ο Συντονιστής του Κυβερνητικού Έργου, που στήνει τα βρόμικα παιχνίδια, βρίσκεται σε διαρκή διαμάχη με τον Εκτελεστικό Βραχίονα Ασφαλείας, καθαρόαιμο φορέα της βίας, ενώ ο Εκπρόσωπος του Πρωθυπουργού αποφεύγει επίμονα να πάρει σαφή θέση, περιοριζόμενος στην ασαφή προάσπιση της «δημοκρατίας» εξ ονόματος του Πρωθυπουργού.

Ουσιαστικά, μόνο η Διευθύντρια κάνει προτάσεις κλιμάκωσης της απανθρωπιάς και οι υπόλοιποι εκτελούν υπάκουα. Τα παρελκυστικά και παραπειστικά σχέδια του κρατικού μηχανισμού βγαίνουν από το συρτάρι και μπαίνουν σε εφαρμογή. Και όταν όλα αποτυγχάνουν, αντικαθίσταται και αυτή –ως κυρίως υπεύθυνη και καθ’ ύλη αρμόδια– από ένα πιο εξελιγμένο μοντέλο, με συσσωρευμένη γνώση όλων των προηγούμενων αποτυχιών.

Μέχρι που αποφασίζεται η λύση του προβλήματος με τον πιο απροσδόκητο τρόπο, μέχρι που η «δημοκρατία» αποφασίζει να δώσει λύση αφομοιώνοντας τον πρώην αντίπαλο, μέχρι που οι πρώην φίλοι γίνονται αυθημερόν εχθροί, άπαντες ομονοούν ότι «Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς»  και η ισορροπία αποκαθίσταται.

Και όσο όλα αυτά συμβαίνουν, στον βωμό της καθ’ υπόδειξη δημοκρατίας έχουν θυσιαστεί αμέτρητοι άνθρωποι, που για το σύστημα δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο από αριθμητικά δεδομένα που σύντομα θα λησμονηθούν μέσα από νέα εφευρήματα και μυθοπλαστικά πολιτικά αφηγήματα.  

 

Η παράσταση ως συνολική εικόνα:

Ο Στέλιος Πετράκης επωμίζεται το συνολικό βάρος της παράστασης και πραγματικά κατορθώνει να δημιουργήσει μια συνολικά εξαιρετική θεατρική εικόνα. Με ελάχιστα σκηνικά μέσα, με άριστες ενδυματολογικές επιλογές και με εύστοχους φωτισμούς, αναδύει στην επιφάνεια όλο τον εσωτερικό πλούτο του έργου. Με εξπρεσιονιστή σκηνοθετική ματιά δίνει πνοή ζωής στους χαρακτήρες και με κυρίαρχο το γκροτέσκο στοιχείο, δεν ξεφεύγει στο ελάχιστο από τον στόχο του και προσφέρει στο κοινό ένα συναρπαστικό θέαμα που το κρατά διαρκώς σε εγρήγορση. Οι τέσσερις επί σκηνής δρώντες βρίσκονται σε αδιάκοπη έντονη αλληλεπίδραση, αναπτύσσουν σχέσεις αντιπαλότητας και οργής, αντιδρούν βίαια και ακαριαία στα ερεθίσματα και δημιουργούν μια ατμόσφαιρα που δίνει ανάγλυφο όλο το σκοτεινό παρασκήνιο της πολιτικής σκηνής. Ο λόγος ρέει, οι προσωπικότητες απογυμνώνονται, τα γεγονότα εξελίσσονται ραγδαία, οι αποφάσεις παίρνονται με γνώμονα το συμφέρον και χωρίς ηθικούς φραγμούς, το αποτέλεσμα μετράει πάνω απ’ όλα και ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. 

Άξιες βοηθοί στο σκηνοθετικό έργο η Μαρίζα Μανατάκη και η Χαρά Κατσή.

Οι μουσικές επιλογές του Αντώνη Καραθανασόπουλου, χωρίς υπερβολές και με αίσθηση του μέτρου, βάζουν το δικό τους λιθαράκι στην επιτυχία της παράστασης.

Αφανής αλλά πάντα πολύτιμος συνεργάτης ο Τάκης Σπανός, ο άνθρωπος πίσω από την κονσόλα, που φροντίζει την ώρα της παράστασης όλα να γίνουν όπως και όταν πρέπει.

 

Οι ερμηνείες:

Στην περίπτωσή μας, πριν γράψουμε οτιδήποτε άλλο, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ισχύει το «ένας για όλους και όλοι για έναν».

Η Μαρίζα Μανατάκη, ως Frozen, είναι ο ψυχρός εκτελεστής. Μια ανθρωπόμορφη ρομποτική μηχανή, προγραμματισμένη να αναλύει δεδομένα, να εκμεταλλεύεται τη γνώση και να προσφέρει την πιθανή καλύτερη επιλογή. Είναι ψυχρή και δίχως συναισθήματα, επιβάλλει την τάξη και απαιτεί υπακοή χωρίς να αφήνει περιθώρια αντιρρήσεων.

Ο Γιώργος Γκιόκας, ως Δρακουμέλ, είναι κυριολεκτικά σοκαριστικός και σπαρταριστά κυνικός. Η ερμηνεία του μαγνητίζει, καθώς κάθε του κίνηση έχει τόση ένταση που το συναίσθημα διαχέεται ως κύμα στην αίθουσα. Αεικίνητος, σκληρός, σαδιστικός, παρορμητικός, αδίστακτος, ολοκληρωτικά εκφραστικός, αξιοποιεί κάθε κύτταρό του, συνταιριάζει μοναδικά τις γκριμάτσες με τα λόγια που ξεστομίζει, για να μας προσφέρει μια ερμηνεία που χαράζεται ανεξίτηλα στη μνήμη.

Ο Στέλιος Πετράκης, ως Βαρόνος, επιλέγει χαμηλούς τόνους για τον εαυτό του. Ξέρει να κρατά αποστάσεις και να αφήνει στους υπόλοιπους και τη βρόμικη δουλειά και την ευθύνη της αποτυχίας, ώστε να καρπωθεί μόνο την επιτυχία σε όφελος του προϊσταμένου του. Φαινομενικά καλοκάγαθος, είναι πρακτικά άσχετός και γι’ αυτό καχύποπτος, διπρόσωπος, ύπουλος με μια επαναλαμβανόμενη ατάκα που θα αφήσει εποχή.

Ο Αντώνης Καραθανασόπουλος, ως Βραχίονας, είναι η προσωποποίηση της εντεταλμένης βίας της εξουσίας. Το μυαλό του είναι κολλημένο στην αναζήτηση τρόπων μαζικής εξόντωσης των αντιπάλων, ενώ παράλληλα μεριμνά για την άφεση αμαρτιών μέσω της βαθιάς χριστιανικής πίστης του. Ταυτίζεται πλήρως με τον ρόλο του, τον υπηρετεί πιστά με στιγμιότυπα εκρηκτικής βλακείας, ενώ είναι και αξιοθαύμαστος μίμος κινήσεων.

Σημαντικές οι παρεμβάσεις του Πρωθυπουργού με τη φωνή του Μέμου Μπεγνή. Στα αυτιά μας φτάνει ένας λόγος δροσερός, θετικός, ελκυστικός, καθησυχαστικός και αισιόδοξος, που –όπως συνήθως συμβαίνει– δεν έχει να μας πει απολύτως τίποτα.

 

Συνοψίζοντας:

Πρόκειται για μια θεατρική παράσταση που μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ηχηρό χαστούκι αφύπνισης στις κοιμώμενες συνειδήσεις των ανθρώπων που έχουν βολευτεί στην απαλλαγή από κάθε ευθύνη, που έχουν αποφασίσει να αφήσουν άλλους να αποφασίζουν για την τύχη τους, νομίζοντας πως ταυτόχρονα έχουν πάρει και απαλλαγή για όσα απάνθρωπα συμβαίνουν γύρω μας και γύρω τους. Όταν το τέρας αποφασίσει –αν δεν το κάνει ήδη– να δείξει τα δόντια και τις προθέσεις του, θα χρειαστεί όλοι να βρεθούμε στα πνευματικά και ηθικά οδοφράγματα για να ανακόψουμε την πορεία του.

Το θεατρόφιλο κοινό παροτρύνεται να παρακολουθήσει και να συζητήσει την παράσταση μετά λόγου γνώσεως.

 

Η ταυτότητα της παράστασης:

Συγγραφέας: Θανάσης Τριαρίδης

Σκηνοθεσία/φωτισμοί/σκηνικά/κοστούμια: Στέλιος Πετράκης

Βοηθοί Σκηνοθέτη: Μαρίζα Μανατάκη, Χαρά Κατσή

Μουσική: Αντώνης Καραθανασόπουλος

Οργάνωση Παραγωγής: Μαρίζα Μανατάκη

Video art/Trailer: Φοίβος Σαμαρτζής

Φωτογραφίες: Δημήτρης Λαντζούνης

Επικοινωνία: Νατάσα Παππά

 

Διανομή:

Διευθύντρια Στρατηγικής και Επικοινωνίας της Κυβέρνησης: Μαρίζα Μανατάκη

Συντονιστής του Κυβερνητικού Έργου: Γιώργος Γκιόκας

Εκπρόσωπος του Πρωθυπουργού: Στέλιος Πετράκης

Εκτελεστικός Βραχίονας Ασφαλείας: Αντώνης Καραθανασόπουλος

Φωνή Πρωθυπουργού: Μέμος Μπεγνής

 

Πληροφορίες

Χώρος: Τεχνοχώρος Εργοτάξιον

Διογένους 1, Άγιος Δημήτριος (πλησίον σταθμού μετρό «Δάφνη»)

Τηλ. επικοινωνίας: 698 3930220

Παραγωγή: Akatsuki Theatre Company

Ημέρα/ώρα παραστάσεων: Σάββατο στις 21:00 - Διάρκεια: 80 λεπτά

 

Εισιτήρια

Κανονικό: 14 ευρώ - Μειωμένο (φοιτητικό, ανέργων, ΑμεΑ, +65): 10 ευρώ

Προπώληση:

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/dolofonoi-eseis-eiste-to-neo-aousbits/

Πηγή 1ης δημοσίευσης: «Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς» στο fractal