Με αφορμή τη συμπλήρωση 220 χρόνων
από τη συγγραφή της μνημειώδους "Ελληνικής Νομαρχίας"
από τον Ανώνυμο Έλληνα
το έργο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις iWrite
σε μεταγραφή στην καθομιλουμένη
και πρόσθετα σχόλια για τον σύγχρονο αναγνώστη.
Η φωνή της αλήθειας που οφείλουν να διαβάσουν
και να γνωρίσουν όλοι οι Έλληνες.
#διαβάζω_για_σένα
Από την ποιητική μου συλλογή
"Ομηρία - 1922 μ.Χ."
Δημήτρης Β. Προύσαλης
Δημήτρης Φιλελές
Μεσολόγγι - Σιωπή και θαυμασμός
Μαρτυρίες, ιστορίες και ποιήματα
για την ανυπότακτη πόλη,
με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων
από τη μεγάλη Έξοδο.
Μελοποίηση & ερμηνεία ποιημάτων
Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος
Κυκλοφορεί από τις
Πρότυπες Εκδόσεις Πηγή
#διαβάζω_για_σένα
Ο ποιητής
Ιωάννα Παυλίδου – Γαλανού
«Ιστορίες που
άκουσα, ιστορίες που έζησα»
συλλογή
διηγημάτων
από τις εκδόσεις
«Άλλωστε»
(ISBN: 978-618-5761-30-1)
Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές
Με γλυκύτητα ψυχής, διαύγεια συναισθημάτων και αληθινό
αίσθημα φροντίδας για τον συνάνθρωπο, η Ιωάννα Παυλίδου – Γαλανού μας ανοίγει
διάπλατα τις μυστικές πόρτες και μας προσκαλεί χαμηλόφωνα, σχεδόν ψιθυριστά, να
εισέλθουμε σε έναν άλλο κόσμο, άγνωστο ή και αδιάφορο, για να μην πω εχθρικό
στην πλειονότητα των ανθρώπων που κινούνται γύρω μας· στον βασανιστικό κόσμο
του ανθρώπινου πόνου που διαθέτει ένα επιπλέον χαρακτηριστικό σε σχέση με όσα
γνωρίζουμε, την ισοβιότητα.
Και αυτό είναι που τον κάνει στα μάτια των πολλών
τόσο ανηφορικό και τόσο ανυπόφορο, προκαλώντας την αποστροφή του βλέμματος αλλά
και της καρδιάς. Αυτό είναι που τον κάνει τόσο μοναδικό, που κανένας δεν
επιθυμεί λογικά να τον υποστεί, αλλά ούτε και να σηκώσει κατά τη διάρκεια της
μακράς διαδρομής έστω και για λίγο τον σταυρό του μαρτυρίου που νυχθημερόν έχει
επωμιστεί ο γείτονας, να προσφέρει μικρές έστω ανάσες συνδρομής και κατανόησης σε
εκείνους που τους έλαχε μια αστοχία της φύσης. Γι’ αυτό ο δρόμος αυτός
παραμένει για τους πολλούς άθωρος, άφωτος και άηχος.
Κατά τα άλλα είμαστε κήρυκες της αγάπης για τον
πλησίον, προσευχόμαστε υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου, εκκλησιαζόμαστε άπαξ
της εβδομάδας τουλάχιστον και νηστεύουμε τακτικά, με τη φρούδα ελπίδα ότι οι
αμαρτίες μας θα λάβουν άφεση και θα κερδίσουμε μια θέση στον επουράνιο παράδεισο,
παρά το γεγονός ότι δεν τείναμε χείρα βοηθείας όταν οι φωτιές της επί γης κόλασης
έκαιγαν αδιάκοπα δίπλα μας. Μια εξομολόγηση προ του τάφου ενδείκνυται και
μοιάζει να είναι αρκετή...
* * *
Με είκοσι μικρής έκτασης ιστορίες, που άκουσε ή
έζησε, ρίχνει η συγγραφέας φως στις σκοτεινές γωνιές της ανθρώπινης ύπαρξης,
της ανθρώπινης φύσης, φέρνοντας στο προσκήνιο τα θύματα και τους θύτες, τα
ανοιχτά και διά βίου ανεπούλωτα τραύματα, τα μυστικά που ευτυχώς ποτέ δεν
βγήκαν στην επιφάνεια, τον κοινωνικό περίγυρο με τον κακεντρεχή σχολιασμό, την
αλήθεια της ζωής όχι όπως επιφανειακά ορίζεται ή επιδεικνύεται, αλλά όπως είναι
στην πραγματικότητα· ένα καζάνι που σιγοβράζει και αν δεν υπάρξουν βαλβίδες
εκτόνωσης, οι εκρήξεις θα είναι αλυσιδωτές και οι συνέπειες τρομακτικές.
Με τόνους χαμηλούς αλλά άκρως υποβλητικούς, με γραφή
ρεαλιστική χωρίς κανένα στοιχείο εντυπωσιασμού, με ροή σκέψης απλή και
κατανοητή, η συγγραφέας παρουσιάζει τους ανθρώπους όπως ακριβώς είναι,
παραθέτει τα γεγονότα χωρίς κριτική ή επικριτική διάθεση και αφήνει ελεύθερο
τον αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα ως απότοκα και της δικής του
στάσης ζωής.
Στην εποχή της διαδικτυακής εικονικής ευζωίας, στην
εποχή των άναρθρων κραυγών που επιδεινώνουν τα ήδη οξυμένα προβλήματα, η
συγγραφέας επιλέγει να μας παρουσιάσει τις αληθινές ιστορίες ζωής των ηρωίδων
της. Ήταν η μοίρα, οι ατυχείς συμπτώσεις, ο λάθος τόπος και χρόνος ή το βλέμμα
και το χέρι του Θεού που δεν στάθηκαν αντάξια των περιστάσεων;
Σε πολλούς παράγοντες μπορούμε να αποδώσουμε την αλήθεια,
αν δεν μπορούμε να την κοιτάξουμε κατάματα. Αν δεν μπορούμε να αποδώσουμε την
ευθύνη στη φύση του ανθρώπου, στη δομή της οικογένειας, στα στεγανά της
κοινωνίας. Αν δεν αποδεχτούμε ότι διαχρονικά η κακοποίηση αποτελεί μέρος της
ζωής μας, τόσο συνυφασμένο με την καθημερινότητά μας, που έχουμε πλέον πάψει να
την αντιλαμβανόμαστε. Γι’ αυτό οι ηρωίδες των αφηγημάτων, αληθινές καθώς είναι,
ισορροπούν μεταξύ συναισθήματος και λογικής αφήνοντας στίγμα ανεξίτηλο παρά το
γεγονός ότι ζουν συχνά δίπλα μας σαν οπτασίες.
* * *
Είναι η θεια Κούλα, η μάνα του αποδιωγμένου Στέλιου,
που έδωσε αγώνα ζωής για να απαλλάξει το παιδί της από τον κοινωνικό
αποκλεισμό. Είναι οι «σημαδεμένες» μανάδες του χωριού που γέννησαν ανάπηρα
παιδιά και μαυροφορέθηκαν για όλη τους τη ζωή. Είναι η Μαρία, η χαζοχαρούμενη,
που ο «αγνώστου πατρός» γιος της παίρνει τη σιωπηρή του εκδίκηση από τον άφαντο
πατέρα του. Είναι η αγαθή Βαγγελιώ, που μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη σφίγγει τη
θηλιά της ανάγκης και την κάνει ζητιάνα. Είναι η Ελένη, η μάνα της ανάπηρης
Φλώρας, που την καρδιά της βασανίζει ένα τραγικό ερώτημα. Είναι η Μαργαρίτα,
που πληρώνει το τίμημα της αγάπης με την ίδια της τη ζωή όταν ο Κίμωνας, ο
μικρότερος αδελφός της, «σώζει την τιμή» της οικογένειας. Είναι η Μαριώ, η
όμορφη δασκάλα, που δολοφονείται από τους επίδοξους βιαστές της. Είναι η
Φωτεινούλα, που μετά την αποκάλυψη ότι είναι υιοθετημένη χάνει τη γη κάτω από
τα πόδια της. Είναι η Μαρουσώ, που κρύβει τους καθρέφτες για να μη δει ο γιος
της το παραμορφωμένο πρόσωπό του. Είναι η Κρινιώ, με το ένοχο μυστικό που ποτέ
ο άμεσα ενδιαφερόμενος δεν έμαθε, αλλά ούτε και κανένας άλλος. Είναι και η
παπαδιά με τη γάτα της, που αποφασίζει ότι θα κλείσει τα αυτιά της στις κακίες
του κόσμου. Είναι και η ίδια η συγγραφέας, που δηλώνει παρούσα και με
γενναιότητα δίνει την προσωπική της μάχη μια ολόκληρη ζωή.
Είναι και τόσες άλλες γυναίκες ακόμα και τόσα παιδιά
με αναπηρία, που ενώ συχνά γίνονται ευπώλητο προϊόν δημοσιογραφικών ερευνών και
εκπομπών, σε ελάχιστο χρόνο εξαφανίζονται από το προσκήνιο, μιας και δεν κινούν
πλέον το ενδιαφέρον. Ας σκεφτούμε όλοι αυτή τη συμπεριφορά, μήπως αναρωτηθούμε
πόση ανθρωπιά –και αν– μας έχει απομείνει.
* * *
Ίσως κάποιοι αστόχαστα και αβασάνιστα αναρωτηθούν
για την έκδοση αυτού του βιβλίου: «Μα τώρα, σ’ αυτή την ηλικία;». Μα φυσικά
τώρα. Μα φυσικά σ’ αυτή την ηλικία. Γιατί δεν πρόκειται απλώς για ένα ακόμα
βιβλίο, ούτε για μια μυθοπλασία που σκοπό έχει να εξάψει τη φαντασία μας· από
αυτό είμαστε χορτάτοι. Αλλά για ένα απόσταγμα ψυχής, που ίσως αφυπνίσει τη χαμένη
ανθρωπιά μας, που ίσως μας κάνει να σηκώσουμε το βλέμμα από τις φωτεινές οθόνες
για να αντιληφθούμε πόση σκοτεινιά επικρατεί εντός και εκτός μας, αφού της επιτρέπει
η αδιαφορία μας ή η αδικαιολόγητη απέχθειά μας να απλωθεί τριγύρω, καλύπτοντας
με βαρύ πέπλο αυτό που κινδυνεύει ολότελα να χαθεί: να παραμείνουμε
συν–άνθρωποι.
* * *
Καλό και ιαματικό θα είναι, εμείς, οι αρτιμελείς
σωματικά αναγνώστες, αφού σκύψουμε με σεβασμό στις ιστορίες και αφουγκραστούμε
τον παλμό τους από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα του βιβλίου, να κάνουμε
έναν αυτοέλεγχο συναισθηματικής και συνειδησιακής αρτιμέλειας.
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα
Η Ιωάννα Παυλίδου – Γαλανού γεννήθηκε στη Νέα Ιωνία
το 1939. Ποντιακής καταγωγής από την πλευρά του πατέρα της και με ρίζες στην
Ικαρία από το σόι της μητέρας, ο προσφυγικός συνοικισμός και το νησί αποτέλεσαν
τους δύο πόλους αναφοράς γύρω από τους οποίους περιστράφηκε ολόκληρη η ζωή της.
Πρωτότοκος μεταξύ τεσσάρων αδελφών, πέρασε δύσκολα και φτωχικά παιδικά χρόνια,
σημαδεμένα από τα ιστορικά γεγονότα της εποχής, τον πόλεμο, την Κατοχή, τον
Εμφύλιο.
Τελείωσε σε πολύ νεαρή ηλικία τη Σχολή Νηπιαγωγών
και ξεκίνησε να εργάζεται από τα 17 της χρόνια τόσο στην ιδιωτική όσο και στη
δημόσια εκπαίδευση. Μεταξύ άλλων, εργάστηκε στο Νηπιαγωγείο Βαλτερού Σερρών,
στη Σχολή Σαπουντζάκη, στη Βίλλα Αμαλία, τον πρώτο παιδικό σταθμό της Ελλάδας,
στο Μοντεσοριανό Νηπιαγωγείο της Βαρβάρας Μποντέν και στα Εκπαιδευτήρια Ζηρίδη.
Συνταξιοδοτήθηκε ύστερα από 43 χρόνια εργασίας. Παντρεύτηκε τον φιλόλογο
Στυλιανό Γαλανό και απέκτησε τρεις γιους και δυο εγγόνια.
Σε προχωρημένη πια ηλικία ξεκίνησε να καταγράφει τις
αναμνήσεις μιας μακράς ανηφορικής διαδρομής, βιώματα και ακούσματα στιγμών, που
εντυπώθηκαν άσβεστα στη μνήμη.
Πηγή πρώτης δημοσίευσης: «Αληθινές ιστορίες ζωής» • Fractal
«Ο Αφρός των Ημερών»
του Μπορίς Βιάν
σε σκηνοθεσία Μαριτίνας Πάσσαρη
στο
Studio
Μαυρομιχάλη
Γράφει
ο Δημήτρης Φιλελές
Εισαγωγικά:
Το
μυθιστορηματικό έργο του Γάλλου διανοούμενου (και με πολλές άλλες καλλιτεχνικές
ιδιότητες) Μπορίς Βιάν γράφτηκε το
1946 και εκδόθηκε τον επόμενο χρόνο, σε μια εποχή ταραγμένη, που ολόκληρη η
ανθρωπότητα προσπαθούσε όχι μόνο να επουλώσει τις πληγές της, αλλά και να βρει
τρόπους να κατευθυνθεί σε μια άλλη, ελπιδοφόρα πραγματικότητα. Ο συγγραφέας, με
γραφή ευφάνταστη, με χιούμορ αλλά και ευαισθησία, αναλύει το βαθύτερο νόημα της
ζωής, σχολιάζει τις αξίες αλλά και τη σκληρότητα που σταδιακά γίνεται μέρος της
ζωής των ανθρώπων, συνήθεια ή και δεύτερη φύση. Σχολιάζει τις δραματικές
αλλαγές από την εφηβεία στην ενηλικίωση και την πορεία προς τον θάνατο, που
προκαλεί θλίψη μέσα από τη συνειδητοποίηση της αλήθειας. Όμως το χιούμορ
παραμένει αμείωτο, καθώς αποτελεί το πιο δραστικό όπλο για να ολοκληρωθεί με
αισιοδοξία ο κύκλος της ζωής.
Η υπόθεση
(διασκευή):
Οι ζωές τριών
ζευγαριών, του Κόλιν και της Χλόης, του Τσικ και της Αλίζ, του Νικολά και της
Ιζίς, αναμειγνύονται και κινούνται παράλληλα ή διασταυρώνονται, σε ένα
περιβάλλον ονειρικό, όπου η φαντασία και η πραγματικότητα διαρκώς συγχέονται,
ενώ η απουσία της υποχρεωτικότητας, η αδιαφορία για το χρήμα (που υπάρχει σε
αφθονία για να σκορπίζεται) και τα υλικά αγαθά, η αγάπη για τη μουσική και τον
χορό, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου ο ερωτισμός είναι διάχυτος, η επαφή με τη
φύση δίνει χρώμα στη ζωή και ο χρόνος έχει αποχωριστεί από τον μανδύα του
πιεστικού του ρόλου.
Δίχως σαφή
οριοθέτηση μεταξύ του πραγματικού και του φανταστικού, με τις φιλοσοφικές
αναζητήσεις να ζητούν το μερίδιό τους στις ζωές των ανθρώπων, με τον χορό και
το τραγούδι να δίνουν τον ρυθμό και να πυροδοτούν τις επιθυμίες και, καθώς δεν
υπάρχουν εμφανή ζητήματα διαβίωσης, η ζωή ανθοφορεί, οι καρδιές πάλλονται
δυνατά και οι άνθρωποι απολαμβάνουν το δώρο της ζωής. Και κάπου εκεί ανάμεσα,
με χιούμορ αλλά και καταλυτική ειλικρίνεια, ο γάτος και το ποντίκι
παρεμβάλλονται, λέγοντας τη δική τους ιστορία και την περί ζωής άποψη.
Μέχρι που η
αρρώστια της Χλόης, σε συνδυασμό με τη μείωση της οικονομικής ευρωστίας και την
αδυναμία εύρεσης εργασίας για την κάλυψη των βιοτικών αναγκών, έρχεται να
ανατρέψει την «αφρώδη» πραγματικότητα. Οι κοινές ανθρώπινες δυσκολίες της ζωής
αναδύονται στην επιφάνεια, αντιμάχονται την ομορφιά της φύσης και η ζοφερή
καθημερινότητα κάνει την αποκρουστική εμφάνισή της, απλώνοντας παντού το
σκοτεινό της πέπλο.
Σε αυτές τις
συνθήκες, η διαπίστωση ότι η αρρώστια της Χλόης είναι πρωτόφαντη, ανίατη και θανατηφόρα, εκ των
πραγμάτων διαφοροποιεί όχι μόνο τις σχέσεις, αλλά και αναπροσαρμόζει τη στάση
ζωής των ηρώων. Η αλλοτρίωση, με τον παραλογισμό της, και η ανεπίστρεπτη ροή
της ζωής, με τη σουρεαλιστική της δεινότητα, γράφουν τον επίλογο της ιστορίας,
που παράλληλα σηματοδοτεί τη δυνατότητα για μια επανεκκίνηση της κοινωνίας σε
εντελώς διαφορετική βάση. Μιας και το μονοπάτι που μέχρι σήμερα ακολουθούμε
δείχνει –και είναι– αδιέξοδο.
Η παράσταση ως συνολική εικόνα:
Η Μαριτίνα Πάσσαρη επιλέγει να μεταφέρει
επί σκηνής ένα μυθιστόρημα, πράγμα που από μόνο του έχει βαθμό δυσκολίας. Αν σε
αυτό προσθέσουμε την πολυπλοκότητα της σκέψης του συγγραφέα και την ονειρική
διάσταση της πραγματικότητας, το εγχείρημα καθίσταται ακόμα πιο δύσκολο.
Ωστόσο, με επιμέλεια και επιλεκτικότητα η σκηνοθέτις πετυχαίνει να αποδώσει την
ουσία του αφηγήματος, παρά την αναγκαστική αποσπασματικότητα των επιμέρους
ψηφίδων.
Πολύτιμοι και
άξιοι συνεργάτες στο εγχείρημα:
Η Αλίκη Καζούρη, που με την υποδειγματική
διδασκαλία της κίνησης δίνει τον τόνο, αυξομειώνει τις εντάσεις και
«χρωματίζει» με χορευτική τρυφερότητα τον λόγο.
Ο Στάθης Ιωάννου, με τις μουσικές του,
συνομιλεί άλλοτε με τον έρωτα, άλλοτε με την ξεγνοιασιά και άλλοτε με τη θλίψη
και τον ανθρώπινο πόνο, αλλά και με τη δύναμη που διαθέτουμε για το επόμενο
βήμα.
Η Ευδοκία Βεροπούλου, ως θεατρικό
πολυεργαλείο, είναι υπεύθυνη για τη δημιουργία του πρωτότυπου, ευρηματικού και
άκρως λειτουργικού σκηνικού, για τα κοστούμια που παρά τη λιτότητά τους
ξεχωρίζουν για τη φωτεινότητα και την καλαίσθητη πολυχρωμία τους, αλλά και για
τους ευαίσθητους φωτισμούς που διαχέονται στην ατμόσφαιρα και συμβαδίζουν
σιωπηλά με τους παλμούς της καρδιάς αλλά και με τις σκιές στους τοίχους.
Οι ερμηνείες (αλφαβητικά):
Η Αθανασία Κουρκάκη (Χλόη, Αστυνομικός
Ντάγκλας) είναι μια αιθέρια ύπαρξη παθιασμένη με τη ζωή και με τον έρωτα που η νιότη αποζητά.
Αδιαφορεί για τα υλικά αγαθά, διψάει για ομορφιά, χορεύει και τραγουδάει
αισθαντικά, παραδίνεται στη δίνη της αρρώστιας και φεύγει από τη ζωή σαν κύκνος
που για τελευταία φορά ανοίγει τα φτερά του στην αιωνιότητα. Εξίσου δυναμικό
«κορίτσι της πιάτσας» ως αστυνομικός.
Ο Γιώργος Μπουφίδης (Τσικ, Ζαν Σολ Παρτρ,
Ιερέας) είναι βυθισμένος στην αναζήτηση της γνώσης που θα κάνει τον κόσμο
καλύτερο, αρνητής των επίγειων αγαθών –ακόμα και της αγάπης– αλλά και κάθε
συμβατικής υποχρέωσης που του δημιουργεί κοινωνικά δεσμά. Ιδιαίτερα ελκυστικός
και πειστικός και ως συγγραφέας-φιλόσοφος.
Ο Στρατής Νταλαγιώργος (Νικολά, Γιατρός,
Χριστός, Γάτος) είναι ένας εκκεντρικός σεφ, λάτρης της καλοπέρασης αλλά και των
ερωτικών περιπετειών, δυναμικός, ανεξάρτητος αλλά και γνώστης της
πραγματικότητας και των ορίων των κοινωνικών ρόλων. Συναρπαστικός στον ρόλο του
Χριστού, ιλαροτραγικός ως γιατρός.
Ο Νικόλας Παπούλιας (Κόλιν) είναι η
ενσάρκωση του ευαίσθητου παιδιού που δεν αποχωρίζεται την αθωότητα και την
ανέμελη ζωή ακόμα και στην ενηλικίωση. Τρυφερή ψυχή και φλογερός εραστής που
φτάνει στα άκρα, διατηρώντας το αναφαίρετο δικαίωμα να ζει στον κόσμο του.
Βιώνει τη συντριβή της απώλειας, αλλά επιμένει να ζει και να ερωτεύεται.
Η Μαριτίνα Πάσσαρη (Ποντίκι, Ιζίς) είναι
η γλυκιά και πονετική Ιζίς, γεμάτη κατανόηση και καλοσύνη. Είναι όμως και ένα
χαρακτηριστικό ποντίκι που τρυπώνει στις ζωές και στις σκέψεις των ανθρώπων,
που δεν εγκαταλείπει το πλοίο την ώρα που βυθίζεται και αποδέχεται με
στωικότητα τη μοίρα που εκ των προτέρων γνωρίζει.
Η Ντόνα Πετροπούλου (Αλίζ, Αστυνομικός
Ντάγκλας) είναι ένα στοργικό πλάσμα που παραδίνεται στον έρωτα άνευ όρων,
γίνεται εκούσια ακόλουθος μιας αδιέξοδης πορείας και όταν βουλιάζει στην πλήρη
απογοήτευση, όταν χάνει κάθε ελπίδα ευτυχίας, βάζει τους δικούς της τίτλους
τέλους σε ό,τι της στερεί το δικαίωμα στη ζωή. Απολαυστική και ως όργανο της
τάξης.
Συνοψίζοντας:
Πρόκειται για
μια παράσταση που κινείται στα παράλληλα σύμπαντα του κόσμου όπως θα θέλαμε να
είναι, του κόσμου που ως τώρα δεν ζήσαμε και του κόσμου όπως πραγματικά είναι.
Σχολιάζει το εφικτό και το ανέφικτο, το ποθητό και το υπαρκτό, αλλά και την
αιματηρή θυσία της αθωότητας στον βωμό της παράλογης σκοπιμότητας. Μια
παράσταση που μας καλεί να επιλέξουμε τον τρόπο που επιθυμούμε να διανύσουμε με
ίδια ευθύνη τη διαδρομή του πεπερασμένου κύκλου της ζωής.
Συντελεστές:
Συγγραφέας: Μπορίς Βιάν
Διασκευή, σκηνοθεσία: Μαριτίνα Πάσσαρη
Δραματουργική επεξεργασία: Η Ομάδα
Σκηνικά κοστούμια: Ευδοκία Βεροπούλου
Επιλογή μουσικής: Μαριτίνα Πάσσαρη
Μουσική: Στάθης Ιωάννου
Κίνηση: Αλίκη Καζούρη
Φωτισμοί: Ευδοκία Βεροπούλου
Φωτογραφίες: Θέμης Πανταζόπουλος
Οπτικό υλικό: Παύλος Πάσσαρης
Καλλιτεχνικός συνεργάτης /Βίντεο: Μάκης Φάρος
Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη
Διανομή (αλφαβητικά)
Αθανασία Κουρκάκη (Χλόη,
Αστυνομικός Ντάγκλας)
Γιώργος Μπουφίδης (Τσικ, Ζαν Σολ
Παρτρ, Ιερέας)
Στρατής Νταλαγιώργος
(Νικολά, Γιατρός, Χριστός, Γάτος) ,
Νικόλας Παπούλιας (Κόλιν)
Μαριτίνα Πάσσαρη (Ποντίκι, Ιζίς)
Ντόνα Πετροπούλου (Αλίζ,
Αστυνομικός Ντάγκλας)
Πληροφορίες:
Από 14 Απριλίου έως 2 Ιουνίου
Ημέρες και ώρες: Δευτέρα και Τρίτη στις 21:15
Τιμές εισιτηρίων: κανονικό 15, ατέλεια 7, early bird 12
Προπώληση: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/o-afros-ton-imeron-tou-mporis-bian/
Διάρκεια: 90΄ λεπτά
Studio
Μαυρομιχάλη, Μαυρομιχάλη 134
Τηλέφωνο 210 645 3330
«9 Parts of Desire» της Heather Raffo
σε
σκηνοθεσία Έφης Μεράβογλου
στον
«Τεχνοχώρο Εργοτάξιον»
Γράφει ο
Δημήτρης Φιλελές
Εισαγωγικά:
Η βασανιστική εξουσία του Ιρακινού προέδρου Σαντάμ
Χουσεΐν και οι πολεμικές συγκρούσεις στον Περσικό κόλπο αποτέλεσαν τις αιτίες
της πυροδότησης της ιρακινής καταγωγής Αμερικανίδας θεατρικής συγγραφέως και
ηθοποιού Heather
Raffo, για να γράψει το
θεατρικό έργο 9 Parts of Desire. Το κοινό βρίσκεται μπροστά στο μαρτυρικό οδοιπορικό των ανυπεράσπιστων
γυναικών που καθημερινά βιάζονται σωματικά και ψυχικά χωρίς να έχουν δικαίωμα
αντίστασης, υπεράσπισης ή άλλης επιλογής. Ένα παράλληλο σύμπαν που ζει άφωνο
δίπλα μας, γυναίκες που πλέον γνωρίζουμε πολύ καλά τι εξευτελισμούς και
απαξίωση υφίστανται, αλλά μόνο θεωρητικά ενδιαφερόμαστε για αυτές. Μήπως τις
έχουμε εγκαταλείψει στη δυστυχία τους;
Η υπόθεση:
Εννέα Ιρακινές γυναίκες αφηγούνται την προσωπική
τους ιστορία. Αν και εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους ως προς την οικογενειακή
κατάσταση, τη μόρφωση, την κοινωνική θέση, αλλά και τις προσλαμβάνουσες
παραστάσεις, οι γυναίκες αυτές έχουν κοινά βιώματα, καθώς ζουν σε μια κοινωνία
που δεν τις εντάσσει στο ανθρώπινο είδος. Η πατριαρχία από τη μια και η
θρησκευτική ασφυξία από την άλλη τις έχουν καταδικάσει σε μια ζωή που
περισσότερο θυμίζει θάνατο. Είναι μέλη μιας κοινωνίας που πρακτικά τους έχει
αφαιρέσει όλα τα δικαιώματα, ενώ η ζωή τους έχει μηδενική αξία, αν εξαιρέσουμε
την πρακτική ανάγκη τεκνοποίησης.
Και ενώ ζουν κάτω από αυτές τις συνθήκες, ενώ η
παγκόσμια κοινότητα δείχνει να ενδιαφέρεται καθημερινά για τα προβλήματά τους,
την ίδια στιγμή οι γυναίκες αυτές υφίστανται και τα δεινά του πολέμου, που η
κυρίαρχη δύναμη του πλανήτη, η φερόμενη ως προστάτιδα δύναμη της δημοκρατίας,
οι Η.Π.Α., τους προκαλεί. Οι γυναίκες που μάχονται για την ελευθερία τους
δολοφονούνται από τους εν δυνάμει προστάτες τους. Σχήμα οξύμωρο και πλήρης
παραλογισμός που δεν γίνεται να αντιμετωπιστεί με το μέτρο της λογικής.
Αλλά και όταν μετά από βασανιστήρια και κακουχίες
κατορθώνουν να δραπετεύσουν, να βρεθούν πρόσφυγες σε τόπο ξένο, πάλι ένα
κομμάτι της ψυχής τους είναι λειψό, καθώς δεν μπορεί η μνήμη τους να απεμπλακεί
από όσους και ό,τι έχουν αφήσει πίσω τους, μιας και κανένα δέντρο δεν μπορεί να
βλαστήσει μακριά από τις ρίζες του.
Ιστορίες γυναικών, ιστορίες ανθρώπινου πόνου,
ιστορίες που μοιάζουν τόσο ξένες και μακρινές, αλλά μπορεί να συμβαίνουν στη
διπλανή μας πόρτα και ο βουβός πόνος να μη φτάνει ως εμάς.
Η παράσταση ως συνολική εικόνα:
Η Έφη Μεράβογλου αποπειράται ένα ιδιαίτερα δύσκολο θεατρικό
εγχείρημα, καθώς επωμίζεται την ευθύνη να μας μεταφέρει μέσα σε μια –πρακτικά–
εντελώς άγνωστη πραγματικότητα, που όμως βρίσκεται σε τόσο μικρή απόσταση και
όσα εκεί συμβαίνουν είναι απαράδεκτο να μη μας απασχολούν ως πολιτισμένους
ανθρώπους. Και το εγχείρημα γίνεται ακόμα πιο δύσκολο και παράτολμο, καθώς το
κείμενο είναι επιφανειακά αποσπασματικό, μιας και η συγγραφέας του έχει
επιλέξει αυτή τη μορφή ως δομικό στοιχείο για να αποκαλύψει στο ευρύ κοινό
αυτές τις κατακερματισμένες ζωές των γυναικών του Ιράν.
Ωστόσο, το τελικό αποτέλεσμα
δικαιώνει και την επιλογή και τον τρόπο παρουσίασης. Η σκηνοθέτις
εκμεταλλεύεται άριστα τη μετάφραση της Πέπη
Μοσχοβάκου, που είναι πράγματι αξιοθαύμαστη, και την εικονοποιεί με δράση
επί σκηνής και επιμελώς επιλεγμένες μουσικές, που από την πρώτη στιγμή μας μεταφέρουν
σε μια άλλη διάσταση, σε μια άλλη πραγματικότητα. Δημιουργεί έναν χώρο
ιδιαίτερα ατμοσφαιρικό και κατανυκτικό, μέσα στον οποίο ξετυλίγεται αβίαστα ο
μίτος του γυναικείου πόνου, της ασφυκτικής καταπίεσης, της απανθρωπιάς, της
ολικής απελπισίας και της αφόρητης θλίψης.
Οι ενδυματολογικές επιλογές της Σοφίας
Κατσουρά κινούνται
στο ίδιο μήκος κύματος με τον ψυχισμό των χαρακτήρων. Υπάρχει πλήρης ταύτιση της εξωτερικής όψης
και της εσωτερικής έντασης με τη γυναίκα που κάθε μία από τις ηθοποιούς
ενσαρκώνει.
Ο Τάκης Σπανός για μια ακόμα φορά δημιουργεί
φωτισμούς που με τρυφερότητα αγγίζουν κάθε έναν από τους χαρακτήρες της
παράστασης. Οι χρωματικοί τόνοι που επιλέγει ενισχύουν και αναδεικνύουν τις
συναισθηματικές κορυφώσεις ή τα μελαγχολικά βυθίσματα που συμπλέουν με τον θεατρικό
λόγο.
Οι ερμηνείες (αλφαβητικά):
Η
Μυγδαλιά Ανδρέου είναι μια γιατρός
που παλεύει με τον θάνατο, προσπαθεί μέσα στην πλήρη απελπισία να σταθεί όρθια,
αντιμετωπίζει με γενναιότητα τις τερατογενέσεις και τον παιδικό καρκίνο που
εξαπλώνεται γύρω της, καταγγέλλει τους υπεύθυνους, αλλά δεν σταματά να δίνει τη
μάχη για τη ζωή.
Η
Αριστέα Ανύση με εξαιρετική
εκφραστικότητα υποδύεται το αθώο κορίτσι που στερείται εξαιτίας του φύλου της
τη γνώση, με πόνο ψυχής αποζητά τη μόρφωση, καθημερινά χάνει δικούς της ανθρώπους
,ενώ η απουσία (αρπαγή από τους ανθρώπους του καθεστώτος) του πατέρα είναι η
μόνιμη πληγή της ζωής της.
Η
Μαρία Δώρα Λέων είναι μια γυναίκα
που ζει διαρκώς κάτω από την τυραννία των ανδρών, γίνεται έρμαιο των επιλογών
τους, ενώ εκείνη προσπαθεί να προστατέψει τα παιδιά της, αλλά και να βιώσει τον
κόσμο όχι με τα μάτια αλλά με την ψυχή της.
Η
Έφη Μεράβογλου είναι η εμβληματική
μορφή της ζωγράφου Layla Al Attar που μέσα από την τέχνη της θέλει να ζήσει και
να αφήσει το αποτύπωμα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Αρνείται να εγκαταλείψει
τον τόπο της, αλλά και να συμβιβαστεί, να υποταχτεί ή ζήσει με τον τρόπο που
της επιβάλλουν. Με συμβολισμούς καταδικάζει τους εχθρούς της πατρίδας της, ενώ
παράλληλα προβάλλει το γυμνό γυναικείο σώμα αλλά και τις ταπεινώσεις που
υφίσταται, με αποτέλεσμα να γίνεται πόλος έλξης της κατακραυγής μιας
αρρωστημένης κοινωνίας. Επιβάλλεται στη σκηνή και ο λόγος της ακούγεται τόσο
βαρυσήμαντος όσο πρέπει να είναι.
Η
Χριστίνα Μούζη είναι η μάνα που επέζησε
από την καταστροφή, που έχει τύψεις επειδή είναι ζωντανή, καθώς η αδυναμία να
προστατέψει την κόρη της και η απώλειά της είναι το μεγάλο βάρος, που η ψυχή
της είναι ανίκανη να σηκώσει.
Η
Δέσποινα Νικητίδου, η Ιρακινή που
ζει στην Αμερική, είναι μια φιγούρα βαθιά συγκινητική, ίσως και αναπόφευκτα
καταθλιπτική, καθώς η απόσταση που τη χωρίζει από την πατρίδα της δεν είναι
ικανή ούτε τον πόνο της προσφυγιάς να της απαλύνει ούτε και να σιγάσει τη
νοσταλγία που νιώθει για όσους έχουν μείνει πίσω, με τη θλίψη να φωλιάζει
μόνιμα στην ψυχή της αλλά και σε κάθε της σκέψη και λέξη.
Η
Σοφία Πασπαλιάρη, είναι η
αντικαθεστωτική διανοούμενη που ζει στο Λονδίνο, αλλά πάντα νοσταλγεί την
πατρίδα της. Αφού βίωσε τα βασανιστήρια, τώρα βιώνει την απογοήτευση της
αυτοεξορίας αλλά και της απώλειας της ελπίδας, καθώς βλέπει ξεκάθαρα ότι τα
συμφέροντα κινούν τα νήματα, ότι εύκολα οι άνθρωποι μεταμορφώνονται σε θηρία
και ότι η εξουσία, από όποιον και αν ασκείται, παραμένει ανάλγητη.
Η
Αναστασία Ραβάνη είναι μια ύπαρξη
διάφανη και αέρινη, μια Δρυάδα που
αναδύεται μέσα από το δάσος των καμένων ψυχών, φιλοσοφώντας αδιάκοπα για τη
ζωή, μιλώντας για την ομορφιά αλλά και για όσους ευθύνονται για την απώλειά
της. Επικαλούμενη τα στοιχεία της φύσης, προσπαθεί να πείσει για να στραφεί ο
άνθρωπος στην ποθητή καλοσύνη και στην άδολη αγάπη.
Η
Σωτηρία Χρυσικοπούλου είναι πνεύμα
δαιμονικό που κινείται παραπειστικά και δεν διστάζει να εκμεταλλευτεί τον
μαρτυρικό θάνατο των συνανθρώπων της. Η παρουσία της αντιπροσωπεύει συνολικά τη
διαφθορά που δεν είναι απλώς μέσο επιβίωσης αλλά τρόπος ζωής. Το διαπεραστικό
βλέμμα της χαράζεται ανεξίτηλα στη μνήμη.
Η
μικρή Όλγα είναι ένα πλάσμα
χαρισματικό, που με τα πρώτα της βήματα στη σκηνή δίνει μια νότα αισιοδοξίας,
αλλά δημιουργεί και άμεσο προβληματισμό μήπως αναγκαστεί να ακολουθήσει τα
χνάρια της μητέρας της.
Συνοψίζοντας:
Πρόκειται για ένα θεατρικό έργο που ζωντανεύει μια
πραγματικότητα φρίκης, που δεν έχουμε βιώσει ούτε στους πιο βασανιστικούς μας
εφιάλτες. Μας περιγράφει με τα πιο μελανά χρώματα μια κοινωνία όπου οι γυναίκες
έχουν μετατραπεί σε ανδράποδα, όπου ο καθημερινός εξευτελισμός είναι το
ελάχιστο που μπορούν να υποστούν, όπου η ζωή τους ή ο θάνατός τους είναι περιστατικό
άνευ σημασίας. Είναι μια παράσταση που αξίζει να ιδωθεί, επειδή η γνώση και η
πρόληψη είναι πάντα προτιμότερες από τη θεραπεία. Και καθώς η βία εξαπλώνεται
καθημερινά και αστραπιαία, καλό θα είναι να μάθουμε και να βρούμε το θάρρος να
την αντιμετωπίσουμε κατάματα. Πριν το σεντόνι του φόβου παρασύρει ό,τι καλό στο
διάβα του.
Συντελεστές
Συγγραφέας: Heather
Raffo
Μετάφραση: Πέπη Μοσχοβάκου
Σκηνοθεσία: Έφη Μεράβογλου
Κοστούμια: Σοφία
Κατσουρά
Σχεδιασμός φωτισμών: Τάκης Σπανός
Μουσική επιμέλεια: Έφη Μεράβογλου
Φωτογραφικό υλικό: Gridfox
Επιμέλεια αφίσας: ANMZ
Συμπαραγωγή: Art and Media Zone
Ιδιαίτερη μνεία στη Μαρία Τσαρούχα
για τη δημιουργία του χαρακτήρα της Layla Al Attar, που ερμηνεύει στην
παράσταση η Έφη Μεράβογλου.
Παίζουν:
Μυγδαλιά Ανδρέου
– Αριστέα Ανύση – Μαρία Δώρα Λέων
Έφη Μεράβογλου
– Χριστίνα Μούζη – Δέσποινα Νικητίδου
Σοφία Πασπαλιάρη
– Αναστασία Ραβάνη – Σωτηρία Χρυσικοπούλου
και η μικρή Όλγα
Εισιτήρια:
15 ευρώ (κανονικό), 10 ευρώ (μειωμένο).
Προπώληση:
https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/irak-9-topoi-epithymias/
Τεχνοχώρος
Εργοτάξιον
Διογένους
1, Άγιος Δημήτριος (δίπλα στη στάση του μετρό «Δάφνη».)
Τηλ.:
6983930220
Πηγή πρώτης δημοσίευσης: "9 Parts of Desire" στο ftactal
