Γιάννης Ρίτσος - Διακήρυξη προς το λαό μου... (απόσπασμα)

#διαβάζω_για_σένα

Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος

Διακήρυξη προς το λαό μου 

και σ’ όλους τους λαούς του κόσμου (απόσπασμα)

Διαβάζει ο Δημήτρης Φιλελές

Διακήρυξη προς το λαό μου και σ’ όλους τους λαούς του κόσμου (απόσπασμα)

 

Από την ποιητική συλλογή «Συντροφικά τραγούδια»  (Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, Ιούλιος 1981)

Φόρος τιμής του ποιητή στη συμπλήρωση 40 χρόνων από την ίδρυση του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου.

 

Αδέρφια μου, σήμερα σας μιλάω με λόγια χώματα, σημαίες και αίματα

με το χωνί της λαϊκής οργής ανεβασμένο στο πικρό μας στόμα

Τι θέλουν στον τόπο μας οι ξένοι;

Γιατί να διαφεντεύουν οι άλλοι τα δικά μας;

Γιατί ν’ αλλάζουν τη θέση των άστρων μας;

Γιατί να τυφλώνουν τα πράσινα μάτια των δέντρων μας και των παιδιών μας;

Είδαμε πάλι σήμερα τον ήλιο ματωμένο στο πλευρό του κόσμου

σαν την πληγή στο πλευρό του Χριστού απ’ τη λόγχη των βαρβάρων

είδαμε τις φωτεινές μας μέρες υβρισμένες

σαν τις σκισμένες, ποδοπατημένες εικόνες της Παναγίας

είδαμε τις ελιές μας σαν τους κόμπους του λυγμού να φράζουν το λαιμό της χώρας

είδαμε τους ξένους ν’ αλλάζουν το μούστο των αμπελιών μας σε χολή και ξύδι

είδαμε τα πιο ωραία παιδιά μας στα σίδερα

είδαμε κείνες τις καρδιές που φούσκωναν σα μεγάλα καρβέλια ευτυχίας

για να θρέψουν τον κόσμο

είδαμε κείνες τις καρδιές να τις τσαλαπατάνε λασπωμένες μπότες.

Τι θέλουν στον τόπο μας οι ξένοι; […]

Ένα παιδί νυστάζει. Θέλει να κοιμηθεί και δεν τ’ αφήνει η πείνα.

Να θυμάσαι τα παιδιά που δεν κοιμούνται.

Κάποτε και μια κούνια πικραμένη που τραμπαλίζεται στην ερημιά της

μπορεί να ’ναι ένας στόλος οργής σκίζοντας θριαμβευτικά τη Μεσόγειο.

Νύχτα βουβή, νύχτα βαθιά, Ελληνική.

Σκοτάδι ζυμωμένο με τις δόξες των άστρων

ζυμωμένο με τις σφιχτές γροθιές των ελάτων

με το κλάμα των παιδιών, με τη σιωπή των μανάδων, με τις φλόγες των

αιώνων. Σιωπή –

Οι καρδιές δεν ερωτεύονται πια, – ντουφεκίζουν.

Τι θέλουν στον τόπο μας οι ξένοι;

Αφήστε μας ήσυχους. Αφήστε μας

να φάμε το ψωμί μας στα γόνατα του κόσμου,

αφήστε μας ν’ αποτελειώσουμε το χαμόγελό μας

να πάμε στον κινηματογράφο της άνοιξης…

Αφήστε μας

να παίξουμε ήσυχα στο βραδινό κατώφλι μας το κομπολόι του γαλαξία

ν’ αποτελειώσουμε το τραγούδι μας με τρεις τελείες αστέρια

στην καρδιά του αδερφού μας.

Αφήστε μας να σουβαντίσουμε το καλοκαίρι μας γαζωμένο από σφαίρες αιώνων

Ν’ ασβεστώσουμε γύρω – γύρω τα όνειρά μας, να κλαδέψουμε τα δέντρα μας

Να φυτέψουμε λουλούδια στις τρύπες των κανονιών

Να μπαλώσουμε τα πληγωμένα μας πουκάμισα, τις παπαρούνες μας, τα δειλινά μας.

Κοιτάχτε – τ’ αλέτρια μας κλαίνε ορφανά στη γωνιά του σπιτιού μας,

άνεργος ο αργαλειός στη μέση της ασβεστωμένης κάμαρας

είναι σαν ένας τετράγωνος θυμός που δεν μπορεί να ονειρευτεί

τα πράσινα χελιδόνια του, τα κόκκινα λουλούδια του, τα κίτρινα ψάρια του.

Κοιτάχτε  τα σφυριά πώς κρέμονται στον αέρα

σαν κόμποι – κόμποι χαλύβδινα δάκρυα πηγμένα μες στην παγωνιά της αδικίας,

τούτα τα δάκρυα είναι βαριά, – προσέχτε – καμιά φορά χτυπάν. Δεν παίζουν.

Αδέρφια μου, τι θέλουν στον τόπο μας οι ξένοι;

Να φύγουν, να φύγουν, να φύγουν.

Αν δίναμε τα χέρια, αδέρφια μου. Τι μας χωρίζει;

Κι εσύ κι εγώ το ίδιο πονάμε τούτα τ’ άγια, τούτα τα κλαμένα χώματα,

τούτα τα δοξασμένα χώματα. Τι μας χωρίζει;

Κι εσύ κι εγώ το ίδιο πονάμε αν μας χτυπήσουνε. Πονάμε.

Πονάμε το κουκούτσι της ελιάς μας που ’ναι ευλογία και για τους δυο μας –

ετούτο το κουκούτσι που ’ναι σαν τον κάλο της τιμής στο πόδι του Έθνους μας,

κι αν μας πατήσουνε τον κάλο της τιμής το ίδιο και συ και ’γώ τραβάμε το μαχαίρι…

Τι θέλουν στον τόπο μας οι ξένοι;

Εμείς κανέναν δεν μισούμε. Αφήστε μας,

ν’ αγαπάμε τον κόσμο, να σας αγαπάμε.

Εμείς άλλον εχθρό δεν έχουμε                      

παρά μονάχα κείνον που δε σέβεται τον Άνθρωπο […].

 

Γιάννης Ρίτσος

Κώστας Καρυωτάκης - Πρέβεζα

 #διαβάζω_για_σένα

Σαν σήμερα, στις 21 Ιουλίου 1928

ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης

βάζει τέλος στη ζωή του στην Πρέβεζα.

Το ποίημα "Πρέβεζα"

διαβάζει ο Δημήτρης Φιλελές

ΠΡΕΒΕΖΑ

 

Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνται

στους μαύρους τοίχους και τα κεραμίδια,

θάνατος οι γυναίκες, που αγαπιούνται

καθώς να καθαρίζουνε κρεμμύδια.

 

Θάνατος οι λεροί, ασήμαντοι δρόμοι

με τα λαμπρά, μεγάλα ονόματά τους,

ο ελαιώνας, γύρω η θάλασσα, κι ακόμη

ο ήλιος, θάνατος μες στους θανάτους.

 

Θάνατος ο αστυνόμος που διπλώνει

για να ζυγίσει μια «ελλιπή» μερίδα,

θάνατος τα ζουμπούλια στο μπαλκόνι,

κι ο δάσκαλος με την εφημερίδα.

 

Βάσις, Φρουρά, Εξηκονταρχία Πρεβέζης.

Την Κυριακή θ' ακούσουμε την μπάντα.

Επήρα ένα βιβλιάριο Τραπέζης

πρώτη κατάθεσις δραχμαί τριάντα.

 

Περπατώντας αργά στην προκυμαία,

«Υπάρχω;» λες, κ' ύστερα «δεν υπάρχεις!»

Φτάνει το πλοίο. Υψωμένη σημαία.

Ίσως έρχεται ο Κύριος Νομάρχης.

 

Αν τουλάχιστον, μέσα στους ανθρώπους

αυτούς, ένας επέθαινε από αηδία...

Σιωπηλοί, θλιμμένοι, με σεμνούς τρόπους,

θα διασκεδάζαμε όλοι στην κηδεία.

 

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ

Εισβολή - 20 Ιουλίου 1974

Εισβολή

Ποίηση: Δημήτρης Φιλελές

Μελοποίηση - Ερμηνεία: Άννα Καρλαύτη

Το ποίημα περιλαμβάνεται στον αφιερωματικό τόμο

"Αλύτρωτη Κύπρος - Από την Κατοχή στα Κατεχόμενα"

με ποίηση δική μου

και κείμενα Κυπρίων και Ελλαδιτών συγγραφέων

που προσκλήθηκαν σε μια

επετειακή λογοτεχνική συνομιλία

για την καταδίκη του τουρκικού επεκτατισμού

στη μαρτυρική Κύπρο μέχρι σήμερα.

Εισβολή (Μοιρολόι)

 

Μαυρίζει, μάνα, ο ουρανός, μαυρίζει κι η καρδιά σου

βρέχει το σύννεφο φωτιά να κάψει τα παιδιά σου.

Ακρίδες πέφτουν στα σπαρτά, θερίζουνε τα στάχυα

του Χάροντα καρφοχτυπούν τα βήματα στα βράχια.

Μαύρο το δάκρυ, μάνα μου, σου βάφει το μαντίλι

φίδι φαρμακερό κεντά το μαύρο σου το χείλι.

Βαρύ το χέρι του φονιά βλαστάρια ξεριζώνει

στης Μέδουσας τ’ αντίκρισμα η ομορφιά πετρώνει.

Ποιος ψαλιδίζει, μάνα μου, τις απλωτές φτερούγες

κι ο θάνατος ξεχύνεται στις ματωμένες ρούγες;

Σάβανο στρώνει η θάλασσα για τ’ άψυχα κουφάρια

κι η γης το νεκροκρέβατο στα νια τα παλληκάρια.

Ξερό δεντρί απόμεινες, μάνα αποδιωγμένη

απ’ του παιδιού την ορφανιά σαν αστραποκαμένη.

Αγέρας παίρνει τον λυγμό κι ο Άδης ανταριάζει

του Διγενή το πάλεμα για λευτεριά φωνάζει.

 

© Δημήτρης Φιλελές

 

Χρίστος Γεωργάλας - Ημερολόγιο Γάζας - Κριτική βιβλίου

 

Χρίστος Γεωργάλας - «Ημερολόγιο Γάζας»

Ιατρική εν μέσω γενοκτονίας

Εκδόσεις Τόπος, ISBN 978-960-499-598-1

 

Γράφει ο Δημήτρης Φιλελές

 

Όταν ένας γιατρός ασκεί την ιατρική επιστήμη ως λειτούργημα σε ακραία αντίξοες συνθήκες, όταν διακινδυνεύει ανά πάσα στιγμή την ίδια του τη ζωή για να σώσει τη ζωή των συνανθρώπων του που αναίτια δεινοπαθούν, τότε ως οντότητα βρίσκεται στην κορυφή της κλίμακας του ανθρωπισμού και του επιτρέπεται να φέρει επάξια τον τίτλο του ανθρώπου. Και γιατί να κάνει κάτι τέτοιο, ενώ έχει τη δυνατότητα να ασκεί το προσοδοφόρο επάγγελμά του σε συνθήκες πολυτέλειας και να απολαμβάνει δικαίως τα αγαθά των κόπων του;

Ο Χρίστος Γεωργάλας δίνει με λίγες λέξεις την απάντηση, που χαράζεται ανεξίτηλα στη μνήμη αλλά και στη συνείδηση του αναγνώστη: «Δεν έγινα γιατρός για να γυρνάω την πλάτη, για να ζω στη μικρή μου ιδιωτική φούσκα». Αισθάνεται ότι αυτό πρέπει να πράξει και ως άνθρωπος που έφερε στον κόσμο παιδιά και δηλώνει απερίφραστα τον λόγο: «Γιατί θέλω να αφήσω στα παιδιά μου κάτι περισσότερο από κούφιες συμβουλές και ένα σπίτι».

Και καθώς ο φόβος, ως λογική νοητική λειτουργία, απλώνει το σκοτεινό πέπλο του για να απωθήσει την επιθυμία της προσφοράς, η άκαμπτη προσήλωσή του στα ιδανικά της ελευθερίας, της αξιοπρέπειας και της δικαιοσύνης και η βεβαιότητα ότι νομοτελειακά το κακό πάντα στο τέλος νικιέται, λειτουργούν ως αντίβαρο, διαρρηγνύουν το σκοτάδι της αμφιβολίας και δημιουργούν τη στιβαρή πεποίθηση: Βρίσκομαι εδώ επειδή θέλω να βρίσκομαι μόνο εδώ! Ως μέλος της ανθρωπιστικής οργάνωσης Medical Aid for Palestinians βρίσκεται για δεύτερη φορά στη Γάζα, επειδή «θέλει να λέγεται άνθρωπος».

Το «Ημερολόγιο Γάζας», με υπότιτλο «Ιατρική εν μέσω γενοκτονίας» είναι ένα τόλμημα, ένα ποιοτικό άλμα, καθώς ένας συνάνθρωπός μας, ανεξάρτητα από την ιδιότητά του, διατηρώντας ακέραια την ψυχραιμία και την ανθρωπιά του με την απειλή του θανάτου ορατή, θεώρησε χρέος του να αποτυπώσει σε σύντομες και ουσιώδεις σημειώσεις όσα τραγικά και συνάμα κοσμοϊστορικά συνέβαιναν καθημερινά μπροστά στα μάτια του, για να μας προσφέρει μια διαυγή εικόνα της πραγματικότητας απέναντι στο θολό και συγκεχυμένο τοπίο των πολιτικών συμφερόντων και των ειδησεογραφικών πρακτορείων, που αδίστακτα είτε εθελοτυφλούν είτε, ακόμα χειρότερα, επιχειρούν να πείσουν για το δίκαιο του ισχυρού, όπως πλέον συμβαίνει σε διάφορες γωνιές του πλανήτη.

Ο Χρίστος Γεωργάλας, δίχως να διεκδικεί συγγραφικές δάφνες, καταθέτει ως αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας γεγονότα ανατριχιαστικά, που μόνο ντροπή μπορούν να προκαλέσουν για το ανθρώπινο είδος, ενώ παράλληλα διαπιστώνει ότι στην αιματοβαμμένη γη της Παλαιστίνης οι άνθρωποι εξακολουθούν να θέλουν να ζήσουν –ή και να πεθάνουν– στα πάτρια χώματα παρά να εκτοπιστούν για μια ακόμα φορά.

Και ενώ η οσμή του θανάτου είναι έντονη στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα, ενώ τα ισραηλινά drones κατοπτεύουν τις υπό κατοχή περιοχές, οι Παλαιστίνιοι αντιστέκονται με τρόπο πρωτόγνωρο· κάνουν περιπάτους δίπλα στη θάλασσα, πετούν χαρταετούς και ερωτεύονται. Και ας τους λείπουν τα βασικά αγαθά, και ας κάνει 20 ευρώ το κιλό το ρύζι, και ας κοστίζει 17 ευρώ το ένα τσιγάρο, και ας είναι το κορμί της πατρίδας τους –όπως και η ζωή τους– κομμένο βάναυσα στα δυο. Κάτι που οδηγεί τον συγγραφέα αβίαστα να σημειώσει στο ημερολόγιό του: «Δεν ήρθα γιατί τους λυπάμαι. Ήρθα γιατί τους θαυμάζω».

Ωστόσο, ο ισραηλινός στρατός κατοχής συνεχίζει ακάθεκτος το απάνθρωπο έργο του και εκδηλώνει την καταστροφική του μανία σε στόχους που ούτε οι εβραιοφάγοι ναζί δεν τολμούσαν να αγγίξουν – τι τραγική ειρωνεία! Μεταξύ αυτών και το νοσοκομείο Νάσερ, όπου η ομάδα των εθελοντών γιατρών θα επιχειρήσει να ασκήσει ιατρική, με εμφανή τα σημάδια των νεοβανδάλων, με τους μαζικούς τάφους πάνω από 300 ανθρώπων (παιδιών, ενήλικων ασθενών και υγειονομικών), που κάποιοι από αυτούς θάφτηκαν ζωντανοί. Αυτά άφησαν στο πέρασμά τους οι άνανδροι Ισραηλινοί στρατιώτες, που εκτέλεσαν εν ψυχρώ αθώους ανθρώπους και βομβάρδισαν νοσοκομειακές μονάδες, ασθενοφόρα και καραβάνια ανθρωπιστικής βοήθειας.

Πώς όμως το κράτος του Ισραήλ θα μπορούσε να πουλήσει τα εξελιγμένα οπλικά του συστήματα, απότοκα της εγκληματικής «επιστημονικής» του ευρηματικότητας, αν πρώτα δεν δοκίμαζε την αποτελεσματικότητά τους πάνω στα αθώα κορμιά των παιδιών της Παλαιστίνης; Δεν του είναι αρκετός ούτε ο ξεριζωμός ούτε ο εποικισμός. Δεν διστάζει να χρησιμοποιεί ως πειραματόζωα τους ανυπεράσπιστους ανθρώπους ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας. Ωχριούν οι θάλαμοι αερίων μπροστά στη σύγχρονη αυτή κτηνωδία, στην ψυχοπαθολογία ενός κράτους – κατά συρροή δολοφόνου.  Τα όπλα υψηλής ακριβείας στη στόχευση, που εκτίθενται και στην Ελλάδα, αποκλείουν τις παράπλευρες απώλειες και φέρουν την πιστοποίηση «tested the battlefield in Gaza».

Και ενώ οι νεκροί καταμετρούνται πλέον σε εκατοντάδες, ενώ στο ανθρώπινο σφαγείο το αίμα ρέει ασταμάτητα, οι νέοι Παλαιστίνιοι γιατροί δίνουν αλύγιστοι την τριπλή μάχη: της επιβίωσης, της ανθρωπιάς αλλά και της επιστήμης. Χωρίς, ασφαλώς, να αμελείται η προσωπική ευθύνη όσων κάνουν σκοποβολή στα κεφάλια και τα γεννητικά όργανα μικρών παιδιών, όσο και εκείνων που πληρώνουν για να παρακολουθήσουν ως θεατές το αποτρόπαιο θέαμα. Κοινωνικές τερατογενέσεις αμφότερες οι κατηγορίες.

Είναι πλέον προφανές ότι στόχος του Ισραήλ είναι η Τελική Λύση! Σε ένα νέο Άουσβιτς έχει μετατραπεί η γη της Παλαιστίνης, αυτή τη φορά με εκτελεστές τους Εβραίους.

Μέσα από κάθε σελίδα του βιβλίου αναδύονται οι τραγικές συνθήκες και ο απαράμιλλος ηρωισμός με τον οποίο οι Παλαιστίνιοι υπερασπίζονται την πατρίδα τους, όχι με τα όπλα, αλλά με τη δύναμη της ψυχής τους. Όχι με κατάρες και βρισιές για τους διώκτες τους, αλλά δίνοντας καθημερινά τον αγώνα για τη ζωή.

Επιλεκτικά, αποδελτιώνοντας σημεία του βιβλίου, αναφέρουμε ότι:

* Τα αναλώσιμα υλικά του χειρουργείου και τα βιβλία χρησιμοποιούνται για προσάναμμα.

* Ο ισραηλινός στρατός προκαλεί συστηματική καταστροφή θερμοκοιτίδων και βομβαρδίζει νηοπομπές τροφίμων για να προκαλέσει τον θάνατο του πληθυσμού μέσω του παρατεταμένου υποσιτισμού.

* Τυφλά χτυπήματα, δήθεν για την εξόντωση μελών της Χαμάς, στον κεντρικό δρόμο της Γάζας με δεκάδες νεκρούς.

* Στοχευμένες δολοφονίες ταλαντούχων μελών της ακαδημαϊκής-πανεπιστημιακής κοινότητας.

* Βομβαρδισμός του φαρμακείου και των αποθηκών του νοσοκομείου Νάσερ, του μοναδικού λειτουργικού νοσοκομείου στη Λωρίδα της Γάζας.

Το «Ημερολόγιο Γάζας» (21 Απριλίου 2025 – 20 Μαΐου 2025) δεν είναι ένα ακόμα βιβλίο πολεμικών ανταποκρίσεων που έρχεται να προστεθεί στα προϋπάρχοντα ή σε όσα πρόκειται να γραφτούν στο μέλλον. Γιατί αυτό που αποτυπώνει ο εθελοντής γιατρός-συγγραφέας δεν είναι πόλεμος. Είναι μαζική δολοφονία αθώων θυμάτων. Και ως τέτοια θα μείνει στην ιστορία.

Ενισχυτικό της γραφής το πλούσιο –συγκλονιστικό– φωτογραφικό υλικό, ξεκινώντας από το εξώφυλλο του βιβλίου (φωτογραφία από τον 4^ο όροφο του νοσοκομείου Νάσερ), που δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας για την καταστροφική λαίλαπα που εξαπλώνεται στη Μεσόγειο (αλλά και στην υδρόγειο), για τους υπαίτιους της μαζικής σφαγής, για την ανθρωπότητα που ολισθαίνει σε έναν καινούργιο αιμοσταγή κατήφορο.

Το «Ημερολόγιο Γάζας» είναι ένα ιστορικό και ανθρωπιστικό ντοκουμέντο που, με αφορμή τη γενοκτονία των Παλαιστινίων, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την κρατούσα λογική του παραλόγου που διαχέεται ολοένα και περισσότερο σε ολόκληρη την ανθρωπότητα. Η ανυπαρξία ηθικών κανόνων και φραγμών (πέρα από κάθε δογματική αντίληψη), η επιβολή του δικαίου του ισχυρότερου, οι στρατηγικές συμμαχίες και τα έκνομα συμφέροντα ανοίγουν χαίνουσες πληγές στο σώμα της ανθρωπότητας, οδηγώντας τη σε αυτοκαταστροφικές ατραπούς. Οι απόψεις ότι βρισκόμαστε στη σωστή πλευρά της ιστορίας, ότι είμαστε εταίροι και σύμμαχοι, είναι μυθεύματα που καταρρίπτονται όχι εν μιά νυκτί αλλά σε χρόνο dt. Αλίμονο σε εκείνους τους μικρόψυχους, μικρόνοες και μωροπίστευτους που ζουν με την ψευδαίσθηση ότι η απανθρωπιά, η υποκρισία και το ψέμα θα παραμείνουν εσαεί κραταιά και δεν θα λιώσουν κάποτε σαν  αδύναμα μέταλλα μέσα στο άσβεστο καμίνι της αλήθειας και του πανανθρώπινου πάθους για ελευθερία και δικαιοσύνη.

Και αν ο Νταβίντ Μπεν Γκουριόν είπε ότι «οι γέροι (Παλαιστίνιοι) θα πεθάνουν και οι νέοι θα ξεχάσουν», ο Χρίστος Γεωργάλας με αισιοδοξία και βαθιά πίστη στον άνθρωπο μας βεβαιώνει ότι «(στον πόλεμο) δεν νικάει αυτός που εκφράζει την απόλυτη βία, αλλά αυτός που καταφέρνει να σταθεί όρθιος απέναντι στο κτήνος».

Κάθε γραμμή του «Ημερολογίου της Γάζας» μας φέρνει όχι μόνο αντιμέτωπους με την αδιαμφισβήτητη αλήθεια, αλλά και με την ευθύνη μας ως ανθρώπων που οφείλουμε να αιτιολογήσουμε το ίχνος μας πάνω στη γη.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Χρίστος Γεωργάλας υπήρξε πρωτοπόρος της ενδοσκοπικής χειρουργικής βάσης κρανίου στην Ευρώπη και ιδρυτής του πρώτου σχετικού κέντρου στην Ολλανδία. Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας, είναι ο Έλληνας ωτορινολαρυγγολόγος με τη μεγαλύτερη ερευνητική επιρροή, με περισσότερες από 20.000 επιστημονικές αναφορές (citations) και πάνω από 160 δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά.

Παράλληλα με το ακαδημαϊκό και κλινικό του έργο, έχει συμμετάσχει σε ανθρωπιστικές αποστολές σε εμπόλεμες και υποβαθμισμένες περιοχές, από το Κόσοβο και την Ουγκάντα έως τη Γάζα. Πιστεύει ότι η ιατρική δεν μπορεί να ασκείται αποκομμένη από το κοινωνικό της πλαίσιο. 

Πηγή πρώτης δημοσίευσης: Το "Ημερολόγιο Γάζας" στο fractal

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης - Οι έμποροι των εθνών (απόσπασμα)

 #διαβάζω_για_σένα

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Οι έμποροι των εθνών (απόσπασμα)

Διαβάζει ο Δημήτρης Φιλελές

Οι έμποροι των εθνών (απόσπασμα)

Τι εζήτει η Βενετία πέμπουσα τους στόλους εις το Αιγαίον; Ό,τι ζητεί ο σφαγεύς παρά του θύματος, τας σάρκας αυτού ίνα κορέση την πείνα του. Διατί αι ιδιωτικαί αυταί και κεκυρωμέναι με τα σήματα του Αγίου Μάρκου επιχειρήσεις; Διατί οι τοσούτοι εργολάβοι των κατακτήσεων, των ως διά δημοπρασίας εκτελουμένων; Η Βενετία προσηγόρευευν ευατήν πολιτείαν και είχες υιούς τυράννους. Τοις έδιδε το χρίσμα της και τους έπεμπεν ίνα κατακυριεύσωσι της γης. Η γενεαλογία της πολιτικής είναι συνεχής και γνήσια κατά τους προγόνους. Η αργία εγέννησε την πενίαν. Η πενία έτεκε την πείναν. Η πείνα παρήγαγε την όρεξιν. Η όρεξις εγέννησε την αυθαιρεσίαν. Η αυθαιρεσία εγέννησε την ληστείαν. Η ληστεία εγέννησε την πολιτικήν. Ιδού η αυθεντική καταγωγή του τέρατος τούτου. Τότε και τώρα, πάντοτε η αυτή. Τότε δια της βίας, τώρα διά του δόλου... και διά της βίας. Πάντοτε αμετάβλητοι οι σχοινοβάται ούτοι, οι γελωτοποιοί ούτοι πίθηκοι (καλώ δε ούτω τους λεγόμενους πολιτικούς). Μαύροι χαλκείς κατασκευάζοντες δεσμά διά τους λαούς εν τη βαθυζόφω σκοτία του αιωνίου εργαστηρίου των...

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Στρατής Τσίρκας - Χαμένη άνοιξη (απόσπασμα)

#διαβάζω_για_σένα

 

Ο συγγραφέας Στρατής Τσίρκας (1911-1980)

Χαμένη άνοιξη (απόσπασμα)

Διαβάζει ο Δημήτρης Φιλελές

* * * * *

Στρατής Τσίρκας

«Χαμένη άνοιξη» (απόσπασμα)

 

Θέλουν την Ελλάδα πόρνη, να τους ανοίγει τα σκέλια στην ποδιά της Ακρόπολης, να προμηθεύει μισοτιμής το ρίγος της αμαρτίας στις μαραγκιασμένες από τον πουριτανισμό ψυχές τους.

Μας θέλουν γκαρσόνια, ταβερνιάρηδες, μαστροπούς, βαρκάρηδες, επιβήτορες, καμπαρετζήδες, μπουζουξήδες, χασισέμπορους, «αχ αμάν αμάν» και συρτάκι, αμέ, Ζόρμπα δη Γκρηκ, κι αυτοί ν’ αρμέγουν τον τόπο, το κρασί, το λάδι, τα πορτοκάλια, τις ντομάτες, τα ροδάκινα, το βαμπάκι, τα μάρμαρα, το βωξίτη, το λιγνίτη, τα μεταλλεύματα και τον ιδρώτα του κόσμου.

Κοίτα πού καταντήσαμε· κάθε πολιτικός και κόκκινο φαναράκι στην πόρτα του και τ’ όνομά του φωτισμένο σε ταμπελίτσα πλάι στο κουδούνι.

Σε άλλες χώρες, που οι πολίτες ξέρουν τα δικαιώματά τους, θα είχε αλλάξει από καιρό τέτοια κατάσταση. Εδώ, τα εδραιωμένα συμφέροντα, η μονοπωλιακή εκμετάλλευση, τα «κλειστά επαγγέλματα», το συνάλλαγμα που σπαταλιέται σε πολυτέλειες και αργομισθίες...

Τετρακόσια χρόνια σκύβαμε το κεφάλι όταν σήκωνε τη φωνή κι ο τελευταίος αγάς.

Ενάμιση αιώνα τώρα ελεύθερο κράτος κι ακόμα μας δυναστεύουν αγάδες κάθε λογής...

 

Χρόνης Μίσσιος - Χαμογέλα, ρε! Τι σου ζητάνε; #1

 #διαβάζω_για_σένα

Ο συγγραφέας Χρόνης Μίσσιος

Από το βιβλίο του

"Χαμογέλα, ρε! Τι σου ζητάνε;"

Ακούστε το απόσπασμα

"Η κωλοεφεύρεση που τη λένε ρολόι"

Διαβάζει ο Δημήτρης Φιλελές

Η “κωλοεφεύρεση” που τη λένε ρολόι

Η ζωή μας μια φορά μας δίνεται, άπαξ, που λένε, σα μια μοναδική ευκαιρία. Τουλάχιστον μ’ αυτή την αυτόνομη μορφή της δεν πρόκειται να ξανα-υπάρξουμε ποτέ. Και μείς τι την κάνουμε ρε, αντί να τη ζήσουμε; Τι την κάνουμε; Τη σέρνουμε από δω κι από κει δολοφονώντας την.

Οργανωμένη κοινωνία, οργανωμένες ανθρώπινες σχέσεις. Μα αφού είναι οργανωμένες, πώς είναι σχέσεις; Σχέση σημαίνει συνάντηση, σημαίνει έκπληξη, σημαίνει γέννα συναισθήματος, πώς να οργανώσεις τα συναισθήματα.

Έτσι, μ’ αυτή την κωλοεφεύρεση που τη λένε ρολόι, σπρώχνουμε τις ώρες και τις μέρες σα να μας είναι βάρος, και μας είναι βάρος, γιατί δε ζούμε, κατάλαβες; Όλο κοιτάμε το ρολόι, να φύγει κι αυτή η ώρα, να φύγει κι αυτή η μέρα, να έρθει το αύριο, και πάλι φτου κι απ’ την αρχή.

Χωρίσαμε τη μέρα σε πτώματα στιγμών, σε σκοτωμένες ώρες που θα τις θάβουμε μέσα μας, μέσα στις σπηλιές του είναι μας, στις σπηλιές όπου γεννιέται η ελευθερία της επιθυμίας, και τις μπαζώνουμε με όλων των ειδών τα σκατά και τα σκουπίδια που μας πασάρουν σαν “αξίες”, σαν “ηθική”, σαν “πολιτισμό”.

Κάναμε το σώμα μας ένα απέραντο νεκροταφείο δολοφονημένων επιθυμιών και προσδοκιών, αφήνουμε τα πιο σημαντικά, τα πιο ουσιαστικά πράγματα, όπως να παίξουμε και να χαρούμε μεταξύ μας, να παίξουμε και να χαρούμε με τα παιδιά και τα ζώα, με τα λουλούδια και τα δέντρα, να κάνουμε έρωτα, να απολαύσουμε τη φύση, τις ομορφιές του ανθρώπινου χεριού και του πνεύματος, να κατεβούμε τρυφερά μέσα μας, να γνωρίσουμε τον εαυτό μας και τον διπλανό μας.

Όλα, όλα τα αφήνουμε για το αύριο που δε θα ‘ρθει ποτέ… Αφού ανατέλλει, δύει ο ήλιος και δεν πάμε πουθενά αλλού, παρά μόνο στο θάνατο, και εμείς οι μαλάκες, αντί να κλαίμε το δειλινό που χάθηκε άλλη μια μέρα απ’ τη ζωή μας, χαιρόμαστε.

Δημήτρης Φιλελές - Φώτα πορείας

Στίχοι: Δημήτρης Φιλελές

Μουσική: Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος

Ερμηνεία: Διονυσία Κωνσταντακόπουλου

(Μετρονόμος 2026)

Έπαιξαν οι μουσικοί:

Βύρωνας Ντόλας - ηλεκτρική, ακουστική κιθάρα 

Διονυσία Κωνσταντακοπούλου - πιάνο, πλήκτρα 

Βασίλης Μαντόγλου - μπάσο

Ενορχήστρωση: 

Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος & Βασίλης Μαντόγλου

Ηχογράφηση, Προγραμματισμός, Μίξη ήχου: Βασίλης Μαντόγλου

Φώτα πορείας

Ο έρωτας σαν χάρτινο πλεούμενο 

με τα φωτάκια της νυχτερινής πορείας 

μια μάχη που δεν έχει προηγούμενο 

και δεν τη γράφουν τα βιβλία ιστορίας.

Ένα ταξίδι με των αστεριών το φως

ούτε πυξίδα ούτε χάρτης ούτε στίγμα 

γύρω μια θάλασσα και κάτω ο βυθός 

δυο ακροβάτες πάνω απ’ του σεισμού το ρήγμα. 

Εσύ τον ήλιο να φοράς στην παγωνιά 

κι εγώ ν’ ανάβω το φεγγάρι κάθε βράδυ 

στην αγκαλιά μου φτιάχνω μια ζεστή γωνιά 

να κοιμηθείς να μην τρομάζεις στο σκοτάδι.  

Ο έρωτας σαν άνεμος ανήμερος 

απλώνει τις φτερούγες του και σημαδεύει 

κι αν φαίνεται αθώος και εφήμερος  

τα βέλη άστοχα ποτέ του δεν ξοδεύει. 

Νύχτες καρφιά, φωτιά και απειλή 

βλέμματα σμίγουν με φορτία ηλεκτρισμένα 

μοιάζει το τέλος με χαριστική βολή 

αίμα το πλήθος περιμένει στην αρένα.

Εσύ στα χέρια μου κοιμήσου σαν παιδί 

κι εγώ θα πλέκω τα όνειρά μου στα μαλλιά σου

κι ένα χαμόγελο θα γράφω στο χαρτί 

κάθε πρωί που θα ξυπνάς για τη δουλειά σου.

Δημήτρης Φιλελές - Χωρίς επιστροφή

 

ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

 

(επειδή η Βενεζουέλα μας πέφτει πολύ μακριά...)

 

Το δάκρυ στάζει σαν βροχή σε ραγισμένα τζάμια

και τα κορμιά στον άνεμο λυγίζουν σαν καλάμια

βαρύ φορτίο ο καιρός στην τσακισμένη πλάτη

και ένας μαύρος ουρανός βρέχει σιωπή κι αλάτι.

 

Τα λόγια λείπουν τα γλυκά που σβήνουν τα σημάδια

και σαν αστέρια λαμπερά φωτίζουν τα σκοτάδια

κλειστές οι πόρτες της χαράς κι ο γυρισμός μια λέξη

που κόμπος στέκει στον λαιμό κι έχει το γέλιο κλέψει.

 

Στάχυα μεστά για θερισμό, τροφή για τα κοράκια

δέντρα κορμιά ασάλευτα με τα βαθιά χαράκια

αγρίμια γύρω αχόρταστα τα νύχια τους τροχίζουν

και ένα σμάρι σύννεφα τον ήλιο φοβερίζουν.

 

Στεγνές του κόσμου οι πηγές, η δίψα καίει τα χείλη

εχθροί ανήμερα θεριά και πιο εχθροί οι φίλοι

σκίζει το πέλαγος του νου ακοίμητο γεράκι

δρόμος χωρίς επιστροφή, φυγή χωρίς Ιθάκη.

 

Στ’ αερικά και στα στοιχειά στρώνουμε το τραπέζι

μ’ ένα καμένο σίδερο πιάνει η ψυχή να παίζει

του λαμπριάτικου αρνιού διαβάζουμε τη σπάλα

και της τσιγγάνας μάγισσας κοιτάζουμε τη γυάλα.

 

© Δημήτρης Φιλελές

Δημήτρης Φιλελές - Μεταξοκλωστή

 #διαβάζω_για_σένα

Από την ποιητική συλλογή

"Ομηρία - 1922 μ.Χ."

Ακούστε το ποίημα

"Μεταξοκλωστή"

Ανάγνωση: Δημήτρης Φιλελές

Μουσική επένδυση: Νίκος Βρεττός

Εικαστικό υπόβαθρο: Χαρίλαος Κουτσούρης

Τάκης Σινόπουλος - Το παράθυρο

 #διαβάζω_για_σένα

Ο Ιωνιώτης ποιητής

Τάκης Σινόπουλος

Ακούστε... "Το παράθυρο"

Διαβάζει ο Δημήτρης Φιλελές

Δημήτρης Φιλελές - Αναζητήσεις

 #διαβάζω_για_σένα

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων

αν μια μέρα είναι αρκετή για να μην ντρεπόμαστε

για τον δυτικό "πολιτισμό"...

Από την ποιητική μου συλλογή

"Ομηρία - 1922 μ.Χ."

(Εκδόσεις Αττικός, 2022)

Στη μνήμη των ξεριζωμένων αθώων ψυχών 

που θυσιάστηκαν στον βωμό των συμφερόντων

και τα νερά του Αιγαίου έγιναν ο υγρός τους τάφος.

Στη μνήμη των εκπατρισμένων Μικρασιατών

που "συνωστίζονταν" στην προκυμαία της Σμύρνης

και προσφέρθηκαν ως σφάγια

στον βωμό του μεγαλοϊδεατισμού. 

Ακούστε το ποίημα "Αναζητήσεις"

με τη μουσική επένδυση 

του εκλεκτού φίλου Νίκου Βρεττού

Ο πίνακας στο φόντο είναι έργο

του πολυτάλαντου φίλου εικαστικού

Χαρίλαου Κουτσούρη